Russian History

History

Աշխատությունը նվիրված է հայոց հարսանեկան ծեսի կառուցվածքային և խորհրդանշական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով ծիսակարգում պահպանվող ինվարիանտների և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոխակերպումների վրա։ Հետազոտության շրջանակում հարսանիքը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ մշակութային համակարգ, որտեղ միավորվում են ծիսական գործողությունները, բանավոր խոսքը, երաժշտությունը, պարերը, խորհրդանիշները, արգելքներն ու սովորույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարրերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարածաշրջաններում պահպանել են իրենց հիմնական գործառույթը կամ իմաստային հիմքը՝ միաժամանակ ենթարկվելով ձևական փոփոխությունների։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հարսանեկան ծեսի փուլերի վերլուծությունը՝ նախահարսանեկան արարողություններից մինչև հարսանիքի հիմնական գործողություններն ու հետհարսանեկան սովորույթները։ Ծիսական տարբեր տարրերի համեմատության միջոցով բացահայտվում են դրանց խորհրդանշական նշանակությունները, սոցիալական գործառույթները և կապը ընտանիքի, ազգակցական հարաբերությունների ու համայնքային կյանքի հետ։ Փոխակերպումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հասարակական փոփոխությունները, քաղաքային մշակույթը, ժամանակակից կենսակերպը և նոր արժեքային համակարգերը ազդել ավանդական հարսանեկան ծեսի վրա։ Միևնույն ժամանակ, պահպանվող ինվարիանտների ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն մշակութային հիմքը, որի շնորհիվ հարսանիքը շարունակում է պահպանել իր ինքնատիպ ազգային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, բանագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին և հայ ավանդական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայոց հարսանեկան ծեսի կայուն և փոփոխվող բաղադրիչների մասին։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հոգեբանական վեպի տեքստի շարահյուսական և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտմանը՝ Վիրջինիա Վուլֆի և Ջոզեֆ Հելլերի ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ցույց տալ, թե ինչպես են շարահյուսական կառուցվածքները, նախադասությունների կազմակերպումը և տարբեր ոճական միջոցները մասնակցում կերպարների ներաշխարհի, հոգեբանական վիճակների, գիտակցության ընթացքի և հեղինակի գեղարվեստական մտադրության արտահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հոգեբանական վեպի տեքստի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով դրա համար բնորոշ ներքին մենախոսությունը, գիտակցության հոսքի ներկայացումը, մտքերի և զգացմունքների հաջորդականության փոխանցումը և պատմողական տարբեր տեսանկյունների կիրառումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարզ և բարդ նախադասությունների հարաբերակցությանը, նախադասության անդամների կառուցվածքին, շարադասությանը, զուգահեռ կառույցներին, կրկնություններին, ընդհատումներին, անավարտ նախադասություններին և այլ շարահյուսական միջոցներին։ Աշխատության մեջ համեմատական տեսանկյունից վերլուծվում են երկու հեղինակների անհատական ոճերը՝ բացահայտելով ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ տարբերակիչ հատկանիշները։ Վիրջինիա Վուլֆի արձակի դեպքում կարևոր նշանակություն ունի ներքին գիտակցության շարժման և հոգեբանական նրբերանգների փոխանցմանը ծառայող ճկուն ու բազմաշերտ շարահյուսությունը, մինչդեռ Ջոզեֆ Հելլերի ստեղծագործություններում կարող են առանձնացվել այլաբանական, հեգնական, կրկնվող և երբեմն միտումնավոր խախտված կառուցվածքներ, որոնք նպաստում են հերոսների հոգեբանական և սոցիալական աշխարհի յուրահատուկ ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է շարահյուսական ձևի և գեղարվեստական բովանդակության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ նախադասության կառուցվածքը հոգեբանական արձակում ոչ միայն քերականական, այլև արտահայտչական և իմաստաստեղծ գործառույթ ունի։ Քննության են առնվում նաև հեղինակային կետադրության, ռիթմի, նախադասությունների երկարության փոփոխության և տեքստի ինտոնացիոն կազմակերպման դերը։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հոգեբանական վեպի լեզվական կազմակերպման ընդհանուր օրինաչափությունները և հեղինակային անհատական ոճի դրսևորումները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակալի լինել անգլալեզու գեղարվեստական տեքստի լեզվաբանական և ոճագիտական ուսումնասիրության, հոգեբանական արձակի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտման և գրական տեքստի մեկնաբանության համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, ոճագետներին, գրականագետներին, անգլերենագետներին, թարգմանիչներին, հետազոտողներին և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Law

Այս աշխատանքը նվիրված է տեղեկատվության քաղաքացիական-իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից տեղեկատվական հասարակության և թվայնացման պայմաններում, որտեղ տեղեկատվությունը դիտարկվում է որպես ինչպես ոչ նյութական բարիք, այնպես էլ քաղաքացիական շրջանառության հատուկ օբյեկտ։ Հեղինակը վերլուծում է տեղեկատվության իրավական ռեժիմի ձևավորման տեսական հիմքերը՝ ներառյալ դրա դասակարգումը ըստ հասանելիության աստիճանի, գաղտնիության պաշտպանության մակարդակների և շրջանառության սահմանափակումների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնական տվյալների պաշտպանությանը, հեղինակային իրավունքների կիրառությանը տեղեկատվական միջավայրում և տեղեկատվության ապօրինի տարածման հետևանքով ծագող քաղաքացիաիրավական պատասխանատվությանը։ Ներկայացվում են տեղեկատվության նկատմամբ սեփականության, օգտագործման և տնօրինման իրավունքի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով, որ տեղեկատվությունը չի համընկնում ավանդական նյութական օբյեկտների իրավական ռեժիմի հետ և պահանջում է հատուկ կարգավորումներ։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է պայմանագրային հարաբերություններում տեղեկատվության շրջանառության կարգավորումը, ներառյալ տեղեկատվական ծառայությունների մատուցումը, թվային հարթակների գործունեությունը և տվյալների փոխանակման իրավական հիմքերը։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է գրադարաններում հեռավար էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների ձևավորման, կազմակերպման, պահպանման և օգտագործման գործընթացների կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժամանակակից գրադարանային միջավայրում թվային տեղեկատվության դերը, էլեկտրոնային շտեմարանների ստեղծման և կառավարման մեխանիզմները, ինչպես նաև օգտատերերին հեռահար հասանելիության ապահովման տեխնոլոգիական և կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են էլեկտրոնային ռեսուրսների համալրման, դասակարգման, որոնման, պահպանման և փոխանակման արդյունավետ մեթոդները, ներկայացվում են գրադարանային տեղեկատվական համակարգերի զարգացման հիմնական ուղղությունները և թվային ծառայությունների ընդլայնման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական հոսքերի կառավարմանը, մետատվյալների կիրառմանը, թվայնացման գործընթացներին և գրադարանների միջև համագործակցության նոր ձևերին, որոնք նպաստում են գիտական և կրթական տեղեկատվության առավել մատչելի դարձմանը։ Հետազոտությունը ներկայացնում է տեսական և գործնական մոտեցումներ՝ ուղղված գրադարանային գործունեության արդիականացմանը և էլեկտրոնային տեղեկատվական միջավայրի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է գրադարանագետների, տեղեկատվական մասնագետների, թվային գրադարանների մշակմամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ժամանակակից գրադարանների տեխնոլոգիական զարգացման և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման խնդիրներով։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1941–1945 թվականներին Խորհրդային Հայաստանի բնակչության աշխատանքային, տնտեսական և հասարակական մասնակցությանը Խորհրդային Միության պատերազմական ջանքերին՝ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացնելով թիկունքի գործունեության և հանրապետության նյութական ու մարդկային ռեսուրսների ներգրավման վրա։ Հետազոտության առանցքում արդյունաբերական ձեռնարկությունների աշխատանքն է պատերազմի պայմաններում, արտադրական ծրագրերի վերակազմավորումը, ռազմաճակատի կարիքների համար անհրաժեշտ արտադրանքի թողարկումը, աշխատանքային կարգապահության փոփոխությունները և աշխատուժի վերաբաշխումը։ Քննվում է բանվորների, գյուղացիների, ինժեներատեխնիկական աշխատողների, կանանց և երիտասարդների մասնակցությունը տնտեսական գործընթացներին, ինչպես նաև այն սոցիալական պայմանները, որոնցում կազմակերպվում էր թիկունքի աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գյուղատնտեսության դերին՝ պարենային ապահովման, հումքի արտադրության և պետական մատակարարումների իրականացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տրանսպորտի, էներգետիկայի և կապի համակարգերի նշանակությանը, քանի որ պատերազմի տարիներին դրանց անխափան գործունեությունը կարևոր էր տնտեսության տարբեր ճյուղերի փոխկապակցված աշխատանքի համար։ Ներկայացվում են բնակչության մասնակցությամբ կազմակերպված օգնության տարբեր ձևերը՝ ռազմաճակատի համար միջոցների և անհրաժեշտ պարագաների հավաքագրումը, վիրավորների ու տարհանված բնակչության աջակցության նախաձեռնությունները և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կանանց և երիտասարդների աշխատանքի ուսումնասիրությունը, քանի որ աշխատունակ բնակչության զգալի մասի զորակոչի պայմաններում նրանք ավելի մեծ դեր ստանձնեցին արդյունաբերական, գյուղատնտեսական և այլ ոլորտներում։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի սոցիալական հետևանքներին՝ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը, նյութական սահմանափակումներին, պարենային դժվարություններին և առօրյա կյանքի փոփոխություններին։ Թեման դիտարկվում է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմագրության և հիշողության քաղաքականության համատեքստում՝ հաշվի առնելով, որ աշխատավորության ներդրման ներկայացումը հաճախ կապված էր ժամանակի պաշտոնական գաղափարախոսության և հերոսականացման ձևերի հետ։ Այդ պատճառով պատմական նյութերի քննադատական համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել փաստական տվյալները դրանց ժամանակաշրջանային մեկնաբանություններից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է պատերազմի տարիներին Հայաստանի թիկունքի տնտեսական և հասարակական կյանքի բազմակողմ պատկերը՝ բացահայտելով հանրապետության բնակչության աշխատանքային մասնակցությունը ընդհանուր պատերազմական մոբիլիզացիային և դրա ազդեցությունը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է 18-րդ դարի երկրորդ կեսին Հնդկաստանի հայկական համայնքում ձևավորված լուսավորական մտքի ներկայացուցիչների բարոյագիտական հայացքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հնդկահայ լուսավորիչների գաղափարական ժառանգությունն է, նրանց պատկերացումները մարդու, հասարակության, բարոյականության, կրթության, աշխատանքի, առաքինության և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ։ Ուսումնասիրությունը լուսաբանում է այն մտավոր և հասարակական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են տվյալ շրջանի հնդկահայ գործիչների աշխարհայացքը և բարոյափիլիսոփայական մոտեցումները՝ դրանք կապելով հայկական գաղթօջախի մշակութային կյանքի, կրթական շարժման և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարոյական դաստիարակության նշանակությանը և այն գաղափարին, որ կրթությունն ու գիտելիքը կարող են նպաստել անհատի կատարելագործմանը, հասարակական առաջընթացին և ազգային կյանքի վերակազմավորմանը։ Քննարկվում են մարդու արժանապատվության, ազատության, պարտքի, պատասխանատվության, արդարության և բարու ու չարի վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև անհատի անձնական բարոյականության և հասարակության բարօրության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լուսավորական գաղափարների ներթափանցումն ու տեղայնացումը հայկական մտավոր միջավայրում և ցույց տալու, թե ինչպես են համաշխարհային լուսավորական մտածողության որոշ սկզբունքներ զուգորդվել հայկական հոգևոր, կրթական և մշակութային ավանդույթների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև կրոնական և աշխարհիկ արժեքների փոխհարաբերության դիտարկումը, քանի որ այդ շրջանի բարոյագիտական մտածողության մեջ ավանդական արժեքները կարող էին միահյուսվել բանականության, կրթության և հասարակական բարեփոխումների գաղափարների հետ։ Հնդկահայ լուսավորիչների հայացքների քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու 18-րդ դարի հայ փիլիսոփայական և հասարակական մտքի զարգացման մասին, ինչպես նաև գնահատելու հայկական գաղթօջախների դերը ազգային մշակույթի և մտավոր կյանքի պատմության մեջ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայության, բարոյագիտության, հայ փիլիսոփայական մտքի պատմության, հայագիտության և հայկական գաղթօջախների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։