Russian History

Религия

Հովհաննես Չամուրճյանի այս աշխատությունը հրապարակախոսական և քննադատական բնույթի երկ է, որի խորագիրը վկայում է ճշմարտության, դավանաբանական համոզմունքների և ազգային-եկեղեցական կյանքի շուրջ ծավալվող բանավեճերին անդրադառնալու մասին։ Հեղինակը խոսքն ուղղում է ինչպես ճշմարտությունից շեղված համարվող անձին, այնպես էլ Կոստանդնուպոլսի Ազգային կենտրոնական վարչությանը՝ ընդգծելով անհատական համոզմունքների, հասարակական պատասխանատվության և ազգային կառույցների գործունեության փոխհարաբերությունները։ «Դատաքննություն դատաքննությունների» ձևակերպումը մատնանշում է հարցերի քննության, փաստարկների գնահատման և հակասական դիրքորոշումների վերլուծության ձգտումը։ Այսպիսի աշխատություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ճշմարտության մեկնաբանությունը, համոզմունքների պաշտպանությունը, բարոյական պատասխանատվության հարցադրումները և հասարակական կառույցների որոշումների նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ հասարակական ու կրոնական մտքի պատմական համատեքստում, երբ Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքում ազգային վարչության, եկեղեցական կյանքի և դավանաբանական հարցերի շուրջ քննարկումները կարևոր դեր ունեին հանրային կյանքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Հովհաննես Չամուրճյանի հրապարակախոսական ժառանգության, հայ ազգային-եկեղեցական կառույցների պատմության և ժամանակաշրջանի մտավոր բանավեճերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագիտությամբ, կրոնական մտքի պատմությամբ և 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասի ժողովուրդների պատմության, էթնիկական կազմի, մշակույթի և հասարակական կյանքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են տարածաշրջանում բնակվող տարբեր ժողովուրդների ծագումը, լեզվական պատկանելությունը, բնակության տարածքները, ավանդույթները, կենցաղը, հավատալիքները և մշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ժողովուրդների միջև պատմական, տնտեսական և մշակութային փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի էթնիկական բազմազանության ձևավորման գործընթացները։ Քննարկվում են ազգային ինքնության, սոցիալական կազմակերպման, ժողովրդական մշակույթի և նյութական ու ոչ նյութական ժառանգության պահպանման հարցերը՝ հիմնվելով պատմական, ազգագրական և մարդաբանական տվյալների վրա։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Կովկասի ժողովուրդների պատմության և մշակույթի ուսումնասիրման համար՝ օգտակար լինելով պատմաբանների, ազգագրագետների, մարդաբանների, կովկասագետների և տարածաշրջանի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է հասարակության և պետության կարիքների համար հողամասերի օտարման իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը՝ սեփականության իրավունքի պաշտպանության և հանրային շահի ապահովման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է հողամասերի հարկադիր օտարման իրավական բնույթը, դրա կիրառման հիմքերը, նպատակները և այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում պետությունը կամ համապատասխան իրավասու մարմինները կարող են միջամտել մասնավոր սեփականության իրավունքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռությանը, սեփականության իրավունքի սահմանափակման թույլատրելի շրջանակներին և օտարման գործընթացի օրինականության ու հիմնավորվածության ապահովման երաշխիքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են օտարման գործընթացի հիմնական փուլերը՝ հողամասի անհրաժեշտության հիմնավորումից և սեփականատիրոջը պատշաճ տեղեկացումից մինչև փոխհատուցման տրամադրումն ու սեփականության իրավունքի փոխանցումը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում օտարվող գույքի արժեքի որոշման, համարժեք և արդար փոխհատուցման, սեփականատիրոջ իրավունքների պաշտպանության և օտարման վերաբերյալ որոշումների բողոքարկման իրավական մեխանիզմներին։ Քննության են առնվում նաև այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ օտարման անհրաժեշտության, հանրային շահի հիմնավորման, փոխհատուցման չափի և վարչական ընթացակարգերի պահպանման ընթացքում։ Կարևորվում է դատական պաշտպանության դերը՝ սեփականության իրավունքի հնարավոր խախտումների կանխարգելման և վերականգնման, ինչպես նաև օտարման գործընթացի օրինականության նկատմամբ վերահսկողության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև հողային հարաբերությունների զարգացման, ենթակառուցվածքային և այլ հանրային նշանակության ծրագրերի իրականացման պայմաններում օտարման իրավական մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հանրային կարիքների համար հողամասերի օտարման իրավական հիմքերի, ընթացակարգերի և սեփականատերերի պաշտպանության երաշխիքների վերաբերյալ, ինչպես նաև բացահայտել գործող կարգավորման տեսական ու գործնական խնդիրները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հողային, քաղաքացիական և վարչական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական և համայնքային մարմինների աշխատակիցների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և սեփականության իրավունքի պաշտպանության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 330–387 թվականներին Մեծ Հայքի թագավորության ներքին և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի պատմության համար կարևորագույն քաղաքական և աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են 4-րդ դարի ընթացքում հայկական պետականության առջև ծառացած ներքին կառավարման խնդիրները, արքունիքի քաղաքականությունը, իշխանական տների հարաբերությունները, պետական կառավարման համակարգը, քրիստոնեության տարածումից հետո հասարակական և քաղաքական կյանքի փոփոխությունները, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության ամրապնդման կամ թուլացման գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Արշակունյաց թագավորության ներքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, թագավորական իշխանության և նախարարական տոհմերի փոխհարաբերություններին, եկեղեցու դերի աճին և երկրի քաղաքական կայունության վրա ազդող գործոններին։ Արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են Մեծ Հայքի հարաբերությունները Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Իրանի հետ։ 4-րդ դարում Հայաստանը գտնվում էր այդ երկու հզոր պետությունների շահերի բախման գոտում, ինչի պատճառով արտաքին քաղաքականությունը հաճախ պայմանավորված էր տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությամբ և Հայաստանի նկատմամբ նրանց ազդեցությունը հաստատելու ձգտմամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ Տրդատ Մեծից հետո ձևավորված քաղաքական իրադրությանը, Խոսրով Կոտակի, Տիրանի, Արշակ Բ-ի և Պապ թագավորի կառավարման ժամանակաշրջաններին, ինչպես նաև հայ-պարսկական և հայ-հռոմեական հարաբերությունների տարբեր փուլերին։ Հատկապես կարևոր է Արշակ Բ-ի և Պապի օրոք Հայաստանի՝ արտաքին քաղաքական ինքնուրույնությունը պահպանելու փորձերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում ռազմական, դիվանագիտական և ներքաղաքական գործոնները սերտորեն փոխկապակցված էին։ Աշխատանքի առանցքային թեմաներից է նաև 363 թվականի հռոմեա-պարսկական պայմանագրից հետո Հայաստանի միջազգային դրության փոփոխությունը և 387 թվականի Հայաստանի բաժանմանը հանգեցրած քաղաքական գործընթացները։ 387 թվականի պայմանավորվածությունը փաստացի ավարտեց Մեծ Հայքի միասնական թագավորության գոյության փուլը՝ երկրի արևմտյան և արևելյան հատվածների նկատմամբ համապատասխանաբար Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Իրանի ազդեցության հաստատմամբ։ Այս իրադարձությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին քաղաքական զարգացումների հետևանք, այլև որպես նախորդ տասնամյակների ներքին և արտաքին քաղաքական գործընթացների արդյունք։ Աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել 4-րդ դարի Մեծ Հայքի պետական կառավարման, քաղաքական ինստիտուտների, արքունիքի և նախարարական համակարգի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև Հռոմի և Պարսկաստանի միջև Հայաստանի վարած բարդ քաղաքականության մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ Հայաստանի վաղ միջնադարյան պատմության, Արշակունյաց թագավորության քաղաքական համակարգի, հայ-հռոմեական և հայ-պարսկական հարաբերությունների ու 387 թվականի Հայաստանի բաժանման նախադրյալների ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության եկամուտների ձևավորման և ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով եկամուտները որպես բնակչության կենսամակարդակի, սոցիալական կայունության և տնտեսական զարգացման կարևորագույն ցուցանիշ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բնակչության եկամուտների հիմնական աղբյուրները, դրանց կառուցվածքը, ձևավորման մեխանիզմները և տարբեր սոցիալական խմբերի միջև բաշխման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում աշխատավարձին, ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացվող եկամուտներին, սոցիալական տրանսֆերտներին, կենսաթոշակներին և եկամուտների այլ աղբյուրներին՝ գնահատելով դրանց դերը տնային տնտեսությունների նյութական ապահովվածության մեջ։ Առանձին կարևորություն է տրվում աշխատանքի շուկայի վիճակին, զբաղվածության և գործազրկության մակարդակին, աշխատուժի պահանջարկին ու առաջարկին, քանի որ բնակչության եկամուտների հիմնական մասը ձևավորվում է աշխատանքի դիմաց ստացվող վարձատրության միջոցով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև անվանական և իրական եկամուտների փոփոխությունները, գնաճի ազդեցությունը բնակչության գնողունակության վրա, նվազագույն և միջին աշխատավարձի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև եկամուտների անհավասարության մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների սոցիալական պաշտպանության խնդիրներին և այն պետական մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է մեղմել սոցիալական անհավասարությունը և ապահովել բնակչության նվազագույն կենսապայմանները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ սոցիալական նպաստների, կենսաթոշակային համակարգի, զբաղվածության պետական ծրագրերի և եկամուտների վերաբաշխման այլ գործիքների արդյունավետությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև աղքատության պատճառների և դրա նվազեցման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը, քանի որ եկամուտների կայուն աճը և դրանց առավել հավասարաչափ բաշխումը անմիջականորեն կապված են աղքատության մակարդակի նվազեցման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի, ինչպես նաև տարբեր սոցիալ-ժողովրդագրական խմբերի եկամուտների տարբերությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ բնակչության եկամուտների ձևավորման և ապահովման խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակել սոցիալական և տնտեսական քաղաքականության ավելի արդյունավետ ուղղություններ՝ ուղղված զբաղվածության ընդլայնմանը, աշխատավարձերի բարձրացմանը, սոցիալական պաշտպանության կատարելագործմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

География

Աշխատությունը նվիրված է հին Հայաստանի պատմական, աշխարհագրական և մշակութային նկարագրությանը՝ ընթերցողին ներկայացնելով հայ ժողովրդի անցյալի ու հայրենի երկրի մասին գիտելիքների ամբողջական պատկեր։ Այն անդրադառնում է Հայաստանի պատմական տարածքին, բնակավայրերին, գավառներին, բնական պայմաններին, աշխարհագրական առանձնահատկություններին և այն միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել է հայկական քաղաքակրթությունը։ Նման բնույթի ուսումնասիրություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հին հայկական թագավորությունների ու իշխանությունների պատմությունը, պետական կառավարման ավանդույթները, բնակչության կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները, կրոնական պատկերացումները և մշակութային սովորույթները։ Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրի ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեռնային տարածքները, գետահովիտները, դաշտավայրերն ու ճանապարհային կապերը պայմանավորել բնակավայրերի զարգացումը և պատմական իրադարձությունների ընթացքը։ Աշխատության նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է ազգային պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ հայրենի երկրի նկարագրությունը միավորում է տարածքի, ժողովրդի և պատմական ժառանգության մասին տեղեկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել հին Հայաստանի տեղագրությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, հայ ժողովրդի ձևավորման ու պետականության պատմությամբ և ազգային մշակույթի արմատներով հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայագիտական մտքի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ հայրենիքի անցյալի ուսումնասիրությունը և պատմական գիտելիքների տարածումը հայալեզու ընթերցողների շրջանում։