Սաղմոսների մեկնություն, հատոր Ա

Medicine

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության ստոմատոլոգիական վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նույնականացման նպատակով, դիտարկելով ատամնաբուժական տվյալների կիրառումը դատաբժշկական և անձի նույնականացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ատամնաշարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ատամների մորֆոլոգիական և պաթոլոգիական փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կայունությունը ժամանակի ընթացքում, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործել դրանք որպես վստահելի կենսաբանական նույնականացման գործիք։ Հեղինակը վերլուծում է ստոմատոլոգիական տվյալների հավաքագրման, համակարգման և համեմատական գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը քրեագիտական փորձաքննություններում, զանգվածային աղետների հետևանքով զոհերի նույնականացման և անհայտ անձանց բացահայտման գործընթացներում։ Գրքում քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, դատաբժշկական ստոմատոլոգիայի զարգացման միտումները և Հայաստանի բնակչության առանձնահատկությունները այդ համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է կլինիկական, անտրոպոլոգիական և իրավական մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ նույնականացման համակարգերի կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է ստոմատոլոգների, դատաբժիշկների, քրեագետների, անտրոպոլոգների, գիտահետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Գրքում ուսումնասիրվում են կրոնական կազմակերպությունների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում, ներկայացվում են դրանց գործունեությունը կարգավորող իրավական և ենթաօրենսդրական ակտերը, քննարկվում է կրոնի և պետության հարաբերակցության սկզբունքը, ազատությունների և իրավունքների երաշխավորման խնդիրները, վերլուծվում են կրոնական կազմակերպությունների հիմնելու, գրանցելու, կազմակերպչական կառույցներ ունենալու և գործունեություն ծավալելու իրավական հիմքերը, ուսումնասիրվում են իրավախախտումների և հակասությունների կանխարգելման մեխանիզմները, քննարկվում են պետական վերահսկողության սահմանները և դրա համատեղելիությունը մարդու հիմնարար իրավունքների հետ, ներկայացվում են տեսական մոտեցումներ և պրակտիկ դատական ու վարչական գործերի վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով ձևավորել հավասարակշռված և արդար կարգավորող համակարգ, գիրքը միավորում է իրավական վերլուծությունը, միջազգային փորձը և հայաստանյան իրականությունը՝ ծառայելով իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, կրոնական կազմակերպությունների ղեկավարների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կրոնական ազատությունների և պետության իրավական միջավայրի ուսումնասիրությամբ։

Pedagogy

Կրթագիտական և առողջապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցներում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի (ՄԻԱՎ) և ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշի (ՁԻԱՀ) վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման նշանակությանը՝ որպես վարակի կանխարգելման և առողջ ապրելակերպի խթանման կարևոր միջոց։ Քննության են առնվում ՄԻԱՎ վարակի փոխանցման ուղիները, դրա կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված միջոցները, հիվանդության վերաբերյալ տարածված թյուրըմբռնումները և հավաստի տեղեկատվության մատուցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան առողջապահական կրթության կազմակերպմանը, ուսուցման արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը և սովորողների իրազեկվածության մակարդակի բարձրացմանը։ Վերլուծվում են հանրակրթական ծրագրերում ՄԻԱՎ-ի և ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ թեմաների ընդգրկման հնարավորությունները, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության նշանակությունը և դպրոցական միջավայրում առողջության պահպանման մշակույթի ձևավորման պայմանները։ Քննարկվում են նաև կանխարգելիչ կրթության հոգեբանական ու սոցիալական կողմերը, պատասխանատու վարքագծի ձևավորումը, անձնական առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքը և ՄԻԱՎ-ով ապրող անձանց նկատմամբ խտրականության ու խարանի կանխարգելումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեղեկատվական հանդիպումների, ուսումնական քննարկումների, ինտերակտիվ դասերի և կրթական նյութերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դպրոցի, ընտանիքի և առողջապահական հաստատությունների համագործակցության կարևորությանը՝ սովորողների համար անվտանգ, վստահելի և գիտականորեն ճշգրիտ տեղեկատվական միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, առողջապահական կրթության, հանրային առողջության և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է ժամկետային զինծառայողների շրջանում քրեածին վարքի ձևավորման սոցիալ-հոգեբանական պատճառների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման ու հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են զինվորական միջավայրի առանձնահատկությունները, անձի անհատական հոգեբանական գործոնները, սոցիալական փոխհարաբերությունները, հարմարվողականության դժվարությունները և այլ հանգամանքներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ վարքային շեղումների առաջացման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են զինծառայողների հոգեբանական վիճակի գնահատման մեթոդները, միջանձնային հարաբերությունների դերը, կարգապահության պահպանման խնդիրները և կանխարգելիչ աշխատանքի կազմակերպման մոտեցումները։ Քննարկվում են հոգեբանական աջակցության, դաստիարակչական միջոցառումների, սոցիալական միջավայրի բարելավման և կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված բացասական վարքային դրսևորումների նվազեցմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ռազմական հոգեբանության, քրեաբանության և զինվորական կոլեկտիվների կառավարման ոլորտներում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով հոգեբանների, իրավաբանների, ռազմական մասնագետների, սոցիալական աշխատողների և հետազոտողների համար։

Literature

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրող Հովհաննես Ղուկասյանի ստեղծագործական ժառանգության, գրական աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղինակի գրական գործունեության ձևավորման նախադրյալները, ստեղծագործությունների թեմատիկ ու գաղափարական ուղղվածությունը և դրանց կապը ժամանակաշրջանի պատմական, հասարակական ու մշակութային իրողությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի ստեղծագործություններում մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների, ազգային ինքնագիտակցության, բարոյական արժեքների, մարդկային ապրումների և պատմական հիշողության արտացոլման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կերպարների գեղարվեստական բնութագրումները, սյուժետային զարգացումները, հեղինակային խոսքի կազմակերպումը և լեզվաոճական արտահայտչամիջոցները։ Դիտարկվում են գրողի անհատական ստեղծագործական ձեռագիրը, պատկերավորման միջոցների կիրառությունը և գրական կերպարների միջոցով գաղափարական ու գեղագիտական հարցադրումների ներկայացման եղանակները։ Քննարկվում են նաև Հովհաննես Ղուկասյանի ստեղծագործության առնչությունները հայ գրական ավանդույթների, ազգային մշակութային արժեքների և գրական զարգացման ընդհանուր միտումների հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակներում ուշադրություն է դարձվում գրական երկերի մեկնաբանության, թեմատիկ ու կառուցվածքային վերլուծության և հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության գնահատման գրականագիտական մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, գրական քննադատության և հայ արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության թվային տնտեսության ռազմավարական զարգացման հնարավոր մոդելների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով թվայնացման ազդեցության, տնտեսական աճի նոր աղբյուրների և մրցունակության բարձրացման հիմնախնդիրների վրա։ Այն դիտարկում է թվային տնտեսության ձևավորման հիմնական նախադրյալները, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացումը, թվային ենթակառուցվածքների դերը, նորարարական միջավայրի ձևավորումը և թվային լուծումների ներթափանցումը տնտեսության տարբեր ոլորտներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են թվային տնտեսության զարգացման տարբեր մոդելներ և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, մարդկային կապիտալը, տեխնոլոգիական ներուժը, շուկայի առանձնահատկությունները և միջազգային տնտեսական միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային բիզնեսի, էլեկտրոնային առևտրի, ֆինանսական տեխնոլոգիաների, նորարարական ձեռնարկատիրության և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների զարգացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև թվային հմտությունների զարգացմանը, կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությանը, պետական կառավարման թվայնացմանը և տնտեսության տարբեր հատվածներում տվյալահեն կառավարման ու ավտոմատացման գործիքների կիրառմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում թվային վերափոխման ընթացքում առաջացող խնդիրներին՝ ներառյալ ենթակառուցվածքների անհավասար հասանելիությունը, կիբեռանվտանգությունը, տվյալների պաշտպանությունը, թվային հմտությունների պակասը և տեխնոլոգիական կախվածության հնարավոր ռիսկերը։ Ուսումնասիրության նպատակներից է նաև բացահայտել այն ռազմավարական ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի տնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը, նոր շուկաներ դուրս գալուն և միջազգային մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տեխնոլոգիական ոլորտի ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և հետազոտողների համար՝ որպես թվային տնտեսության զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրության հիմք։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է թվային փոխակերպումը որպես տնտեսական զարգացման երկարաժամկետ գործոն և դիտարկում է այնպիսի ռազմավարական մոդելների ձևավորման հնարավորությունները, որոնք կարող են համատեղել տեխնոլոգիական նորարարությունը, մարդկային կապիտալի զարգացումը, պետական քաղաքականությունը և մասնավոր հատվածի ակտիվությունը։