Շեքսպիրի հայերեն թարգմանությունները 20-րդ դարի երկրորդ կեսին

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է միջտեքստային կապերի ուսումնասիրմանը որպես հեքիաթային նարատիվի վերլուծության և մեկնաբանության կարևոր մեթոդաբանական գործիքի՝ վիկտորիանական հեքիաթի նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր գրական տեքստերի, մշակութային աղբյուրների, ավանդական սյուժեների և հեքիաթային մոտիվների փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով նոր ստեղծագործությունը երկխոսության մեջ է մտնում նախորդող գրական ու մշակութային տեքստերի հետ։ Ուսումնասիրվում են հեքիաթային նարատիվի կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, միջտեքստային հղումների, ակնարկների, մեջբերումների, վերաիմաստավորումների և այլ ձևերի դերը ստեղծագործության բովանդակության ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիկտորիանական ժամանակաշրջանի մշակութային և գրական միջավայրին, որի ազդեցությամբ հեքիաթային ժանրը ձեռք է բերել նոր թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական դրսևորումներ։ Աշխատության մեջ միջտեքստայնությունը դիտարկվում է որպես ընթերցողի և տեքստի միջև լրացուցիչ իմաստային կապեր ստեղծող մեխանիզմ, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել ստեղծագործության թաքնված կամ անուղղակի հղումները այլ գրական, առասպելական և մշակութային աղբյուրներին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու հեքիաթի ժանրային առանձնահատկությունները, հեղինակային ռազմավարությունները, սյուժետային վերափոխումները և ավանդական պատկերների նոր մեկնաբանությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, տեքստաբանների, նարատոլոգների, անգլիական գրականության և վիկտորիանական մշակույթի մասնագետների, ինչպես նաև միջտեքստայնության տեսությամբ և հեքիաթի ժանրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է շաքարային դիաբետով հիվանդների բերանի խոռոչի ախտահարումների համաճարակաբանական, կլինիկական և լաբորատոր առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դիաբետային պարոդոնտոլիզի զարգացման մեխանիզմների և ախտածագման վրա հիմնված բուժման մոտեցումների վերլուծությանը։ Քննարկվում են շաքարային դիաբետի ազդեցությունը բերանի խոռոչի հյուսվածքների վիճակի, լնդերի և պարոդոնտի առողջության, տեղային արյան շրջանառության և նյութափոխանակային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարոդոնտի ախտահարումների տարածվածությանը, դրանց կլինիկական դրսևորումներին, հիվանդության ծանրության աստիճանին և շաքարային դիաբետի ընթացքի հետ հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են բորբոքային փոփոխությունների, միկրոշրջանառության խանգարումների, հյուսվածքների վերականգնողական հնարավորությունների նվազման և իմունաբանական գործոնների նշանակությունը բերանի խոռոչի հիվանդությունների զարգացման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում կլինիկական հետազոտությունների և լաբորատոր ցուցանիշների կիրառմանը՝ ախտաբանական փոփոխությունների գնահատման, հիվանդության ընթացքի վերահսկման և բուժման արդյունավետության որոշման նպատակով։ Կարևորվում են արյան գլյուկոզայի կարգավորման, բերանի խոռոչի հիգիենայի, պարոդոնտոլոգիական բուժման և համալիր բժշկական հսկողության փոխկապակցվածությունը։ Դիտարկվում են ախտածագման տարբեր օղակների վրա ազդելու հնարավորությունները, անհատականացված բուժական մոտեցումները և բարդությունների կանխարգելման նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել շաքարային դիաբետի և պարոդոնտի հիվանդությունների փոխազդեցության առավել խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև ստոմատոլոգիական և էնդոկրինոլոգիական օգնության համագործակցված կազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, էնդոկրինոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային հողօգտագործման արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ տարածական տվյալների ձևավորման, հավաքագրման, պահպանման և տրամադրման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են համայնքային հողերի վերաբերյալ տեղեկատվության կառուցվածքը, տարածական տվյալների աղբյուրները, դրանց ճշգրտության և ամբողջականության ապահովման մեխանիզմները, ինչպես նաև հողային ռեսուրսների կառավարման գործընթացում աշխարհագրական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողամասերի սահմանների, նպատակային և գործառնական նշանակության, օգտագործման ձևերի, սեփականության և վարձակալության կարգավիճակի, ինչպես նաև տարածքային պլանավորման համար անհրաժեշտ այլ տվյալների համակարգմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարածական տվյալների բազաների և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ համայնքային հողերի հաշվառման, քարտեզագրման, վերահսկման և կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր տեղեկատվական աղբյուրների համադրմանը, տվյալների փոխգործունակությանը, միասնական չափորոշիչների կիրառմանը և տվյալների պարբերական թարմացման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային կառավարման մարմինների տեղեկատվական ապահովվածության խնդիրներին, տարածական տվյալների հասանելիությանը և դրանց օգտագործմանը որոշումների ընդունման, հողաշինական ծրագրերի մշակման և տարածքային զարգացման պլանավորման գործընթացներում։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքային հողօգտագործման վերաբերյալ տվյալների կառավարման առկա խնդիրները և առաջարկելու դրանց կատարելագործման ուղիներ։ Տարածական տեղեկատվության համակարգված կիրառումը կարող է նպաստել հողային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը, ապօրինի կամ ոչ նպատակային հողօգտագործման հայտնաբերմանը, համայնքային գույքի կառավարման բարելավմանը և տարածքային զարգացման ծրագրերի հիմնավորվածությանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել համայնքային կառավարման, հողաշինության և կադաստրային համակարգերի տեղեկատվական ապահովման կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հողաշինարարներին, գեոդեզիստներին, քարտեզագետներին, քաղաքաշինության և տարածքային պլանավորման մասնագետներին, համայնքային կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, GIS մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կիսախմբերի տեսության շրջանակում դասական նույնություններով սահմանվող հիպերնույնությունների ուսումնասիրությանը և դրանց հանրահաշվական հատկությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում նույնությունների և հիպերնույնությունների հասկացությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և կիսախմբերի դասերի կառուցվածքային նկարագրության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Վերլուծվում է, թե ինչ պայմաններում սովորական հանրահաշվական նույնությունները կարող են առաջացնել կամ սահմանել ավելի ընդհանուր բնույթի հիպերնույնություններ, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են համապատասխան փոխակերպումների և գործողությունների պահպանման հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական կիսախմբային նույնությունների կառուցվածքին, դրանցից ստացվող հետևանքներին և տարբեր տիպի կիսախմբերի դասակարգման խնդիրներում դրանց կիրառությանը։ Դիտարկվում են տերմերի փոխարինման, գործողությունների վերաիմաստավորման և հանրահաշվական արտահայտությունների համարժեքության հետ կապված տեսական հարցեր։ Քննարկվում են հիպերնույնությունների բավարարման պայմանները և դրանց կապը կիսախմբերի բազմազանությունների ու ենթաբազմազանությունների հետ։ Կարևորվում է սովորական նույնական տեսությունից դեպի հիպերնույնությունների տեսություն անցման մեթոդաբանական նշանակությունը, որը հնարավորություն է տալիս հանրահաշվական կառուցվածքների հատկությունները դիտարկել առավել ընդհանրացված մակարդակում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նույնությունների համակարգերի համեմատությանը, դրանց անկախության և համարժեքության խնդիրներին, ինչպես նաև համապատասխան դասերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է կիսախմբերի նույնությունների տեսության և ունիվերսալ հանրահաշվի միջև կապերի խորացմանը և կարող է օգտակար լինել վերացական հանրահաշվի, կիսախմբերի տեսության, ունիվերսալ հանրահաշվի և հանրահաշվական տրամաբանության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

History

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է գերմանա-հայկական ընկերության հիմնադրման պատմությանը և նրա գործունեության զարգացման հիմնական փուլերին 1914-2014 թվականների ընթացքում՝ ընդգծելով հայ-գերմանական մշակութային, գիտական և քաղաքական կապերի ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն պատմական համատեքստի վրա, որում ձևավորվել են երկու ժողովուրդների փոխհարաբերությունները՝ սկսած Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանից, երբ Եվրոպայում և Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող քաղաքական իրադարձությունները խթանեցին հետաքրքրությունը հայկական հարցի նկատմամբ գերմանական հասարակական և մտավոր շրջանակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընկերության գործունեության տարբեր փուլերին՝ ներառյալ մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, գիտական համագործակցության խթանումը, հրատարակչական աշխատանքները և հասարակական իրազեկման նախաձեռնությունները, որոնք ուղղված էին հայկական պատմության, մշակույթի և ժամանակակից խնդիրների ներկայացմանը Գերմանիայում։ Նյութը վերլուծում է նաև կազմակերպության դերը հայ-գերմանական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալացման գործում՝ հատկապես հետպատերազմյան և հետխորհրդային շրջանում, երբ ընդլայնվել են կրթական փոխանակման ծրագրերը և ակադեմիական համագործակցությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ գերմանա-հայկական ընկերության գործունեությունը նպաստել է երկու ժողովուրդների միջև մշակութային երկխոսության խորացմանը և միջազգային հարթակում հայկական մշակույթի ճանաչելիության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մեկդարյա գործունեության ընթացքում կազմակերպությունը դարձել է կարևոր միջնորդ հարթակ՝ գիտական, մշակութային և հասարակական կապերի զարգացման համար։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է գործող գծային արագացուցչի հիման վրա հզոր տերահերցային ճառագայթման աղբյուրի ստեղծման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բարձր էներգիայի էլեկտրոնային փնջի հատկությունների և դրա միջոցով տերահերցային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ճառագայթման արդյունավետ գեներացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունն է։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են գծային արագացուցիչի կառուցվածքային և ճառագայթային պարամետրերը, մասնիկների էներգիան, փնջի ինտենսիվությունը, լայնակի և երկայնական չափերը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել բարձր հզորությամբ տերահերցային ճառագայթման ստացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արագացուցչի առկա ենթակառուցվածքի հնարավոր օգտագործմանը՝ նոր ճառագայթման աղբյուրի ստեղծման համար, ինչը կարող է հնարավորություն տալ նվազեցնել նոր սարքավորման մշակման և ներդրման ծախսերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից են էլեկտրոնային փնջի և համապատասխան ճառագայթման փոխազդեցության մոդելավորումը, ճառագայթման առաջացման արդյունավետության գնահատումը և անհրաժեշտ տեխնիկական պարամետրերի ընտրությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել տարբեր ճառագայթման մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն, որոնց միջոցով արագացված մասնիկների էներգիան փոխակերպվում է տերահերցային տիրույթի էլեկտրամագնիսական էներգիայի։ Կարևորվում է նաև ստացվող ճառագայթման հզորության, հաճախականության, սպեկտրային բնութագրերի, փնջի որակի և համակարգի ընդհանուր արդյունավետության գնահատումը։ Գործնական տեսանկյունից նման աղբյուրները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել սպեկտրոսկոպիայի, նյութագիտության, կենսաբժշկական հետազոտությունների, արագընթաց էլեկտրոնիկայի, ոչ քայքայիչ վերահսկողության և այլ գիտատեխնիկական ուղղությունների համար։ Աշխատության ընթացքում տեխնիկական լուծումների գնահատումը կարող է հիմնվել տեսական հաշվարկների, համակարգչային մոդելավորման և գործող արագացուցչի պարամետրերի փորձարարական տվյալների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են համակարգի տեխնիկական սահմանափակումները, ճառագայթային անվտանգության պահանջները, էներգիայի փոխանցման արդյունավետությունը և սարքավորման կայուն աշխատանքի պայմանները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արագացուցիչների ֆիզիկայով, բարձր էներգիայի էլեկտրոնային փնջերով, տերահերցային տեխնոլոգիաներով և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման աղբյուրների մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրում է արդեն գոյություն ունեցող արագացուցչային ենթակառուցվածքի հիման վրա նոր սերնդի հզոր տերահերցային աղբյուր ստանալու գիտատեխնիկական իրագործելիությունը։