Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության պետական կառավարման մարմինների գործունեության իրավական-կազմակերպական հիմունքները (1990-1997թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է 1990–1997 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալական ապահովության ոլորտի պետական կառավարման մարմինների ձևավորման, գործունեության և իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվող ժամանակահատվածը բնութագրվում է պետական կառավարման համակարգի վերակազմավորմամբ և նախկին խորհրդային սոցիալական ապահովության մեխանիզմներից ինքնուրույն ազգային համակարգի ձևավորմանն ուղղված անցմամբ, ինչի պայմաններում անհրաժեշտ էր ստեղծել սոցիալական քաղաքականության իրականացման համապատասխան իրավական և կազմակերպական հիմքեր։ Հետազոտության կենտրոնում սոցիալական ապահովության ոլորտում լիազորված պետական մարմինների կարգավիճակը, իրավասությունները, գործառույթները, կառուցվածքային փոփոխությունները և փոխհարաբերություններն են պետական կառավարման մյուս օղակների հետ։ Ուսումնասիրվում է այն իրավական դաշտի ձևավորումը, որի շրջանակում կազմակերպվում էին կենսաթոշակային ապահովությունը, սոցիալական օգնությունը, բնակչության սոցիալապես խոցելի խմբերի աջակցությունը և սոցիալական պաշտպանության համակարգին վերաբերող պետական այլ գործառույթներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախ պետականության հաստատման պայմաններում կառավարման ինստիտուտների վերափոխմանը, նախկին կառույցների իրավասությունների փոփոխությանը և նոր սոցիալ-տնտեսական իրողություններին համապատասխան պետական կառավարման մեխանիզմների ստեղծմանը։ Կարևոր ուղղություն է իրավական ակտերի և կազմակերպական կառուցվածքի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես էին օրենսդրական և ենթաօրենսդրական կարգավորումները սահմանում պետական մարմինների խնդիրները, իրավասությունների շրջանակը և պատասխանատվությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են կենտրոնական և տարածքային կառավարման մակարդակների փոխհարաբերությունները, սոցիալական ծրագրերի իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները և պետական մարմինների գործունեության համակարգման խնդիրները։ Ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական բարդ պայմանները կարևոր համատեքստ են պետական սոցիալական քաղաքականության ուսումնասիրության համար, քանի որ տնտեսական վերափոխումները, զբաղվածության կառուցվածքի փոփոխությունները և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նոր պահանջները մեծացնում էին կառավարման համակարգի վերակազմավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու սոցիալական ապահովության պետական կառավարման ինստիտուցիոնալ զարգացման սկզբնական փուլին և գնահատելու, թե ինչպիսի իրավական ու կազմակերպական հիմքեր էին ձևավորվում հետագա սոցիալական պաշտպանության համակարգի համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վարչական իրավունքի, սոցիալական ապահովության իրավունքի, պետական կառավարման և նորագույն պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին սոցիալական ապահովության կառավարման համակարգի ձևավորման հիմնական առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-09-27
Political Science
Արդարության հիմնախնդիրը ժամանակակից փոխակերպվող հայ հասարակությունում (քաղաքագիտական վերլուծություն)
Աշխատությունը նվիրված է արդարության գաղափարի քաղաքական, սոցիալական և արժեքաբանական բովանդակության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հասարակական վերափոխումների համատեքստում։ Քննարկվում են արդարության վերաբերյալ դասական և ժամանակակից քաղաքագիտական տեսությունները, հասարակության մեջ արդարության ընկալումների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը ժողովրդավարության, իրավական պետության, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական ինստիտուտների զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետխորհրդային հասարակական փոխակերպումների ընթացքում առաջացած սոցիալ-տնտեսական անհավասարություններին, քաղաքական մասնակցության հնարավորություններին, հանրային ռեսուրսների բաշխման սկզբունքներին և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են սոցիալական, քաղաքական և իրավական արդարության փոխհարաբերությունները, պետական կառավարման համակարգի նկատմամբ հասարակական վստահության ձևավորման գործոնները, ինչպես նաև արդարության սկզբունքների իրականացման ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական մշակույթի, հասարակական արժեքների, քաղաքացիական գիտակցության և սոցիալական համերաշխության նշանակությանը արդար հասարակական հարաբերությունների հաստատման գործընթացում։ Կարևորվում են արդարության վերաբերյալ հանրային պատկերացումների փոփոխությունները, սոցիալական տարբեր խմբերի շահերի համադրման հնարավորությունները և պետական քաղաքականության ազդեցությունը հասարակական հավասարակշռության պահպանման վրա։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում ժողովրդավարական գործընթացների, հասարակական հարաբերությունների և քաղաքական ինստիտուտների զարգացման առանձնահատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, սոցիոլոգների, փիլիսոփաների, իրավագետների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13
Law
Խարդախությունների դեմ պայքարի հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Այս իրավական և սոցիալ-տնտեսական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում խարդախությունների կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են խարդախության հիմնական տեսակները՝ ֆինանսական, բանկային, առցանց (կիբերխարդախություններ), ապահովագրական և տնտեսական ոլորտներում իրականացվող իրավախախտումներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառները և տարածման միտումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է իրավական կարգավորման առկա համակարգը, քրեական օրենսդրության կիրառման արդյունավետությունը, իրավապահ մարմինների գործունեությունը և դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ մեխանիզմներին՝ հանրային իրազեկում, ֆինանսական գրագիտության բարձրացում, թվային անվտանգության միջոցառումներ և բանկային վերահսկողության ուժեղացում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև միջազգային փորձը և համագործակցության հնարավորությունները խարդախությունների դեմ պայքարի ոլորտում՝ ընդգծելով ժամանակակից տեխնոլոգիաների և կիբեռանվտանգության համակարգերի դերը։ Հեղինակը առաջարկում է օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ՝ ուղղված իրավական պատասխանատվության խստացմանը, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը և կանխարգելման արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-02
Mathematics
Алгоритмы ускорения сходимости разложений по полиномам якоби
Աշխատությունը նվիրված է Յակոբիի բազմանդամներով ֆունկցիաների վերլուծությունների զուգամիտության արագացման մաթեմատիկական մեթոդների և համապատասխան հաշվողական ալգորիթմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում օրթոգոնալ բազմանդամների տեսությունն է, որտեղ Յակոբիի բազմանդամները կարևոր դեր ունեն ֆունկցիաների մոտարկման, սպեկտրային ներկայացումների և թվային հաշվարկների խնդիրներում։ Քննվում են բազմանդամային շարքերի զուգամիտության առանձնահատկությունները, մասնակի գումարների վարքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է բարձրացնել մոտարկման ճշտությունը՝ առանց շարքի անդամների թվի անհարկի մեծացման։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դանդաղ զուգամիտող վերլուծությունների վերափոխման սկզբունքներին և այնպիսի ալգորիթմների կառուցմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս սկզբնական հաջորդականությունից ստանալ ավելի արագ զուգամիտող մոտարկումներ։ Ուսումնասիրվում է ֆունկցիայի հարթության, սահմանային վարքի և համապատասխան կշռային ֆունկցիայի ազդեցությունը Յակոբիի գործակիցների նվազման արագության և մոտարկման սխալի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արագացման տարբեր եղանակների տեսական հիմնավորումը՝ դրանց կայունության, ճշտության և կիրառելիության պայմանների գնահատմամբ։ Դիտարկվում են մասնակի գումարների ձևափոխման, միջինացման և այլ թվային մոտեցումների հնարավորությունները, որոնք կարող են նվազեցնել վերջավոր մոտարկումներում առաջացող տատանումները և բարելավել հաշվարկային արդյունքը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր ալգորիթմների արդյունավետությունը և դրանց կիրառման արդյունքները տարբեր դասերի ֆունկցիաների դեպքում՝ պարզելու համար, թե ֆունկցիայի հատկություններն ինչպես են ազդում ընտրված մեթոդի աշխատանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հաշվողական տեսանկյունից կարևոր հարցերին՝ թվային կայունությանը, սխալների կուտակմանը, հաշվարկների ծավալին և ալգորիթմների գործնական իրականացման արդյունավետությանը։ Ստացված տեսական մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ մոտարկումների տեսության, թվային անալիզի, ինտեգրալ և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման, ինչպես նաև սպեկտրային մեթոդների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրթոգոնալ բազմանդամների տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի և հաշվողական մաթեմատիկայի մեթոդները՝ բազմանդամային վերլուծությունների զուգամիտության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Technology
Исследование теплогидравлических процессов при запроектных авариях на АЭС
Այս գիրքը նվիրված է ատոմային էլեկտրակայաններում նախագծայինից դուրս վթարների ժամանակ ընթացող ջերմահիդրավլիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջուկային էներգետիկայի անվտանգության կարևորագույն խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ռեակտորային համակարգերում տեղի ունեցող ջերմափոխանակության, հիդրավլիկ հոսքերի և վթարային իրավիճակների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց գնահատման և մոդելավորման մեթոդները։ Գրքում ուսումնասիրվում են անվտանգության համակարգերի աշխատանքի արդյունավետությունը, վթարների կանխման և հետևանքների նվազեցման մոտեցումները, ինչպես նաև միջուկային կայանների հուսալիության բարձրացման տեխնիկական լուծումները։ Այն կարող է օգտակար լինել միջուկային էներգետիկայի մասնագետների, ջերմատեխնիկների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-08-28
Environmental Science
Հակոբ Սանասարյան - Դալմայի Այգիներ
Ստեղծագործությունը բնապահպանական և հասարակական քննադատական ուղղվածությամբ ուսումնասիրություն է, որի հեղինակն է Հակոբ Սանասարյան, և այն կենտրոնանում է Դալմայի այգիների պատմական, էկոլոգիական և քաղաքաշինական նշանակության վրա՝ ընդգծելով դրանց պահպանման և տարածքի օգտագործման շուրջ ձևավորված հակասությունները։ Գրքում քննարկվում են այն խնդիրները, որոնք կապված են կանաչ տարածքների կրճատման, քաղաքային զարգացման ճնշման և պատմամշակութային արժեքների հնարավոր կորուստների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Դալմայի այգիները որպես ոչ միայն բնական միջավայր, այլ նաև պատմականորեն ձևավորված մշակութային լանդշաֆտ, որի պահպանությունը կարևոր է Երևանի էկոլոգիական հավասարակշռության և բնակիչների կյանքի որակի համար։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև քաղաքային քաղաքականությունների ազդեցությունը կանաչ գոտիների վրա՝ ընդգծելով հանրային շահի, տնտեսական ծրագրերի և բնապահպանական պահանջների միջև առկա բարդ փոխհարաբերությունները։
Updated: 2026-09-19