Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Բուրդուրի բարբառը
Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի և հայոց լեզվի բարբառային տարածքի կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Բուրդուրի հայերեն բարբառի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է տվյալ բարբառի լեզվական առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով նրա հնչյունական համակարգին, բառապաշարին, քերականական կառուցվածքին և խոսքային յուրահատկություններին։ Բարբառագիտական նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայերենի տարածքային տարբերակների բազմազանությունը բացահայտելու, դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և տարբեր բարբառների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները համեմատելու համար։ Բուրդուրի բարբառի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու տեղի հայ բնակչության լեզվական ժառանգությանը, խոսակցական լեզվի առանձնահատկություններին և այն պատմամշակութային միջավայրին, որի ազդեցությամբ ձևավորվել ու պահպանվել են տվյալ լեզվական տարբերակի բնորոշ գծերը։ Աշխատանքը արժեքավոր նյութ է հայ բարբառների դասակարգման, հայերենի պատմական զարգացման, լեզվական փոփոխությունների և տարածաշրջանային լեզվական կապերի ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, բարբառագետների, հայագետների, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ, արևմտահայության լեզվական ժառանգությամբ և հայկական բնակավայրերի մշակութային անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայերենի բարբառային հարստության ճանաչմանն ու պահպանմանը։
Updated: 2026-11-16
History
Опыт решения "ванскаго (урартскаго) вопроса"
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է այսպես կոչված «Վանի (ուրարտական) հարցի» ուսումնասիրության պատմագիտական փորձի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով Ուրարտուի պատմության, մշակույթի և նրա ժառանգության մեկնաբանման տարբեր գիտական մոտեցումները։ Գրքում ներկայացվում են ուրարտագիտության զարգացման հիմնական փուլերը, հնագիտական բացահայտումների դերը և դրանց ազդեցությունը Վանի թագավորության քաղաքական ու մշակութային կերպարի վերականգնման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր գիտական դպրոցների դիրքորոշումները Ուրարտուի էթնիկ, լեզվական և պետական պատկանելության վերաբերյալ՝ ընդգծելով հայագիտական և արևելագիտական մոտեցումների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև աղբյուրագիտական խնդիրները, սեպագիր արձանագրությունների մեկնաբանությունները և պատմական վերակառուցման մեթոդաբանական դժվարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «ուրարտական հարցի» շուրջ ձևավորված գիտական բանավեճերին և դրանց ազդեցությանը տարածաշրջանային հնագույն պատմության ընկալման վրա։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, ուրարտագետների, հայագետների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար՝ առաջարկելով վերլուծական մոտեցում Ուրարտուի ուսումնասիրության պատմագիտական փորձի վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-20
Economics
ՀՀ տնտեսական սուբյեկտների արտաքին առևտրային գործարքների ռիսկի նվազեցման ուղղությունները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական սուբյեկտների արտաքին առևտրային գործունեության ընթացքում առաջացող ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և նվազեցման տնտեսական, ֆինանսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միջազգային առևտրային գործարքների իրականացման առանձնահատկությունները, արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը ձեռնարկությունների գործունեության վրա, ինչպես նաև արտահանման և ներմուծման գործընթացներում առաջացող հիմնական ռիսկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժութային տատանումների, պայմանագրային պարտավորությունների չկատարման, վճարումների ուշացման, մաքսային ընթացակարգերի, տրանսպորտային փոխադրումների և միջազգային շուկաների անկայունության հետ կապված ռիսկերի գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են արտաքին առևտրային գործարքների ապահովագրման, ֆինանսական երաշխիքների կիրառման, վճարային գործիքների ընտրության, գործընկերների հուսալիության ստուգման և պայմանագրային հարաբերությունների արդյունավետ կազմակերպման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի արտաքին առևտրային հարաբերությունների առանձնահատկություններին, միջազգային տնտեսական համագործակցության հնարավորություններին և տնտեսական սուբյեկտների մրցունակության բարձրացման պայմաններին։ Կարևորվում են ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրումը, արտաքին առևտրային գործունեության ռազմավարական պլանավորումը, տեղեկատվական ապահովման կատարելագործումը և ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, արտաքին առևտրի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ռիսկերի կառավարման փորձագետների, ձեռնարկատերերի, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13
Mathematics
Вырождающиеся дифференциально-операторные уравнения высокого порядка в бесконечных интервалах
Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անվերջ միջակայքներում դիտարկվող բարձր կարգի այլասերվող դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այդպիսի հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության և միակության պայմանները, ինչպես նաև համապատասխան օպերատորների հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այլասերման ազդեցությանը հավասարումների լուծելիության, լուծումների վարքի և ֆունկցիոնալ տարածություններում դրանց բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են սահմանային ու ասիմպտոտիկ պայմանների դերը, օպերատորային գործակիցների առանձնահատկությունները և անվերջ միջակայքի պայմաններում առաջացող մաթեմատիկական խնդիրները։ Քննարկվում են նաև ֆունկցիոնալ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության և օպերատորների տեսության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները համապատասխան խնդիրների հետազոտման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բարձր կարգի դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների լուծելիության և դրանց որակական հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-04
History
Труды молодых научных работников, посвященные XX-й годовщине Ленинско-Сталинского комсомола
Աշխատությունը ներկայացնում է երիտասարդ գիտաշխատողների գիտական հոդվածների և հետազոտությունների ժողովածու՝ նվիրված Լենին-Ստալինյան կոմսոմոլի XX-ամյակին, ընդգծելով խորհրդային երիտասարդության գաղափարական, սոցիալական և արտադրական գործունեության դերը այդ պատմական ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը (կամ կազմողները) հավաքագրում են տարբեր ոլորտների ուսումնասիրություններ, որոնք անդրադառնում են կոմսոմոլի կազմակերպչական կառուցվածքին, նրա դերին երիտասարդ կադրերի պատրաստման, կրթության և արդյունաբերական ու գյուղատնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև երիտասարդ գիտաշխատողների ներդրումները գիտության և տեխնիկայի տարբեր ճյուղերում՝ ֆիզիկա, քիմիա, ինժեներական գիտություններ և հասարակական գիտություններ, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը սոցիալիստական շինարարության ծրագրերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմսոմոլի գաղափարական դաստիարակչական գործառույթին՝ երիտասարդության քաղաքական ակտիվացման և խորհրդային արժեքային համակարգի ձևավորման համատեքստում։ Ժողովածուն ընդգծում է երիտասարդ գիտական կադրերի դերը երկրի գիտատեխնիկական առաջընթացի և արտադրողականության բարձրացման գործում՝ որպես խորհրդային հասարակության զարգացման կարևոր բաղադրիչ։
Updated: 2026-09-22
Religion
Դավթի սաղմոսները՝ Սաղմոսարան
Գիրքը ներկայացնում է Սաղմոսների աստվածաշնչյան ժողովածուն, որն իր կենտրոնական տեղն ունի քրիստոնեական և հատկապես հայ եկեղեցական աղոթական ավանդության մեջ։ Այն ընդգրկում է Դավիթ մարգարեին վերագրվող սաղմոսները՝ տարբեր հոգևոր տրամադրություններ ու մարդկային ապրումներ արտահայտող աղոթքներ, օրհներգություններ, փառաբանություններ, ապաշխարության խոսքեր և Աստծուն ուղղված խնդրանքներ։ Ժողովածուի բովանդակության մեջ արտացոլվում են մարդու և Աստծո փոխհարաբերությունները, հավատարմության ու հնազանդության գաղափարները, մեղքի գիտակցումը, ներում հայցելը, երախտագիտությունը, հույսը և աստվածային օգնության հանդեպ վստահությունը։ Սաղմոսները հարուստ են բանաստեղծական պատկերներով, խորհրդանշական արտահայտություններով, կրկնություններով և հուզական հակադրություններով, որոնց միջոցով ներկայացվում են ինչպես անհատի ներքին ապրումները, այնպես էլ հավատացյալ համայնքի հոգևոր փորձառությունը։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են եկեղեցական ժամերգություններում, պաշտամունքային արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական հոգևոր կյանքի անբաժանելի մասը։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ գրավոր և թարգմանական մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ Սաղմոսների հայերեն ավանդությունը մեծապես նպաստել է աստվածաշնչյան լեզվի, հոգևոր բառապաշարի և աղոթական արտահայտչաձևերի զարգացմանը։ Գիրքը արժեքավոր է թե՛ կրոնական ընթերցանության, թե՛ աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական գրականության և հոգևոր երաժշտության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-11-06