ՍՄԿՊ XX համագումարի որոշումների և նյութերի պրոպագանդան գրադարաններում: (Մեթոդական նյութեր)

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Literature

Ակսել Բակունց. Երկեր աշխատությունը հայ դասական գրականության կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Ակսել Բակունցի արձակ ստեղծագործությունները՝ պատմվածքներ, նովելներ և արձակ հատվածներ, որոնք արտացոլում են հայկական գյուղաշխարհի կյանքը, բնության և մարդու հարաբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական իրականության բարդությունները XX դարի առաջին կեսին, նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են լեզվական ճշգրտությամբ, պատկերային հարուստ համակարգով և խոր հոգեբանական դիտարկումներով, գիրքը ընդգծում է Բակունցի գրականության կենտրոնական թեմաները՝ գյուղական կյանքի փոփոխությունները, մարդու ներքին աշխարհը, արդարության և բարոյականության խնդիրները, միաժամանակ ցույց տալով նրա յուրահատուկ տեղը հայ արձակի զարգացման մեջ որպես նուրբ դիտարկող և գեղարվեստական լեզվի վարպետ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Կրթագիտական և առողջապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցներում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի (ՄԻԱՎ) և ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշի (ՁԻԱՀ) վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման նշանակությանը՝ որպես վարակի կանխարգելման և առողջ ապրելակերպի խթանման կարևոր միջոց։ Քննության են առնվում ՄԻԱՎ վարակի փոխանցման ուղիները, դրա կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված միջոցները, հիվանդության վերաբերյալ տարածված թյուրըմբռնումները և հավաստի տեղեկատվության մատուցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան առողջապահական կրթության կազմակերպմանը, ուսուցման արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը և սովորողների իրազեկվածության մակարդակի բարձրացմանը։ Վերլուծվում են հանրակրթական ծրագրերում ՄԻԱՎ-ի և ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ թեմաների ընդգրկման հնարավորությունները, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության նշանակությունը և դպրոցական միջավայրում առողջության պահպանման մշակույթի ձևավորման պայմանները։ Քննարկվում են նաև կանխարգելիչ կրթության հոգեբանական ու սոցիալական կողմերը, պատասխանատու վարքագծի ձևավորումը, անձնական առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքը և ՄԻԱՎ-ով ապրող անձանց նկատմամբ խտրականության ու խարանի կանխարգելումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեղեկատվական հանդիպումների, ուսումնական քննարկումների, ինտերակտիվ դասերի և կրթական նյութերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դպրոցի, ընտանիքի և առողջապահական հաստատությունների համագործակցության կարևորությանը՝ սովորողների համար անվտանգ, վստահելի և գիտականորեն ճշգրիտ տեղեկատվական միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, առողջապահական կրթության, հանրային առողջության և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Այս աշխատությունը վերաբերում է Ստեփանոս Տարոնացու՝ Ասողիկ մականունով հայտնի XI դարի պատմիչի «Համաշխարհային պատմություն» (Всеобщая история) աշխատության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով միջնադարյան հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության և պատմական մտածողության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Ստեփանոս Տարոնացու պատմագրական ժառանգությունը, նրա կողմից ներկայացված պատմական իրադարձությունների շրջանակը և դրանց գաղափարական ու մշակութային մեկնաբանությունները։ Ուսումնասիրվում է «Համաշխարհային պատմություն» աշխատության կառուցվածքը, որտեղ համադրվում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ հայոց պատմության դրվագներ՝ սկսած աստվածաշնչյան ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակակից շրջանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տարոնացու պատմագրական մեթոդին, աղբյուրների օգտագործմանը, ժամանակագրական կառուցվածքին և պատմության աստվածաբանական ընկալմանը, որը բնորոշ է միջնադարյան քրիստոնեական պատմագիտությանը։

History

Բազմամաս աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի և Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, բնակչությանը, մշակութային կյանքին և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններին՝ երկու հարևան երկրների վերաբերյալ նյութերը ներկայացնելով տարածաշրջանային լայն համատեքստում։ Երեք մասերից կազմված կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմաները ներկայացնել առավել մանրամասն և համակարգված՝ անդրադառնալով բնական միջավայրին, բնակավայրերին, պատմական անցյալին, ժողովուրդների կենցաղին, ավանդույթներին, կրոնական ու մշակութային ժառանգությանը և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտներին։ Պատմական նյութը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայկական և վրացական հասարակությունների զարգացման կարևոր փուլերը, պետական կազմավորումների պատմությունը, արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը և Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված տնտեսական, մշակութային և հասարակական կապերը։ Աշխարհագրական նկարագրություններում ուշադրություն կարող է դարձվել լեռնային համակարգերին, գետերին, բնակլիմայական պայմաններին, հաղորդակցության ուղիներին և բնակչության տարածքային տեղաբաշխմանը՝ դրանք կապելով տնտեսության ու բնակավայրերի զարգացման հետ։ Ազգագրական բնույթի հատվածները կարող են տեղեկություններ պարունակել ավանդական կենցաղի, բնակարանների, հագուստի, սովորույթների, արհեստների և համայնքային կյանքի վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման աշխատությունը կարևոր է ուսումնասիրել իր ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական ու հասարակական պատկերացումների համատեքստում, քանի որ ժողովուրդների, պատմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային հարաբերությունների նկարագրությունները կարող են արտացոլել տվյալ դարաշրջանին բնորոշ տերմինաբանությունը, հեղինակային դիտանկյունը և պատմագրական մոտեցումները։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի և Վրաստանի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երկու երկրները ներկայացվել համապատասխան ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմագիտական և ազգագրական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու Հարավային Կովկասի երկու երկրների բնական, պատմական և մշակութային միջավայրի համալիր պատկեր՝ միաժամանակ ընդգծելով նրանց առանձնահատկություններն ու դարավոր փոխառնչությունները։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլի Օլգինյան իգական պրոգիմնազիայի կարիքավոր աշակերտուհիներին օգնություն տրամադրելու նպատակով ստեղծված բարեգործական ընկերության կանոնադրությունը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի Ալեքսանդրապոլի կրթական, հասարակական և բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի կանանց կրթության կազմակերպման, սոցիալապես անապահով աշակերտուհիների աջակցության և հասարակական նախաձեռնությունների իրավական ու կազմակերպական հիմքերի մասին։ Կանոնադրության մեջ, ըստ բնույթի, սահմանվում են ընկերության ստեղծման նպատակները, գործունեության ուղղությունները, անդամակցության պայմանները, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը և դրանց լիազորությունները։ Առանձին նշանակություն կարող են ունենալ ֆինանսական միջոցների ձևավորման և օգտագործման վերաբերյալ դրույթները, քանի որ նման կազմակերպությունների գործունեությունը հիմնականում կապված էր բարեգործական նվիրատվությունների, անդամավճարների և այլ օրինական մուտքերի միջոցով անհրաժեշտ միջոցների հավաքագրման հետ։ Փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև այն մասին, թե ինչպիսի օգնություն էր նախատեսվում կարիքավոր աշակերտուհիների համար՝ կրթության շարունակականությունն ապահովելու, ուսումնական պարագաներով կամ այլ անհրաժեշտ միջոցներով աջակցելու նպատակով։ Հրատարակության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում կանանց կրթության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքը և կրթական հաստատությունների շուրջ ձևավորվող բարեգործական ու հասարակական նախաձեռնությունները։ Ալեքսանդրապոլի օրինակով հնարավոր է ուսումնասիրել տարածաշրջանային քաղաքային համայնքի սոցիալական կառուցվածքը, կրթական հաստատությունների գործունեությունը և հասարակական ինքնակազմակերպման ձևերը։ Կանոնադրությունը հետաքրքրական է նաև իրավական պատմության տեսանկյունից, քանի որ դրա կառուցվածքն ու ձևակերպումները կարող են պատկերացում տալ Ռուսական կայսրության համապատասխան ժամանակաշրջանի հասարակական կազմակերպությունների կարգավորման սկզբունքների մասին։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել Ալեքսանդրապոլի՝ ներկայիս Գյումրիի, պատմությամբ, հայկական կրթական հաստատությունների զարգացմամբ, կանանց կրթության պատմությամբ, բարեգործական շարժումներով և XIX–XX դարերի սահմանագծի հասարակական կյանքով զբաղվող պատմաբանների, կրթության պատմության մասնագետների, արխիվագետների, մատենագետների և հետազոտողների համար։