Սնանկացման և անվճարունակության նախադրյալները ձեռնարկությունում

Psychology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հիմնային պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ մանկավարժական բուհի ուսանողների օրինակով։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել, թե անձի տարբեր հատկություններն ինչպես են կապված անվտանգության, սոցիալական շփման, ընդունված լինելու և ինքնադրսևորման պահանջմունքների արտահայտվածության հետ։ Թեման հիմնված է այն մոտեցման վրա, որ պահանջմունքները անձի հոգեբանական կառուցվածքից մեկուսացված երևույթներ չեն, այլ փոխներգործում են անձնային այլ բաղադրիչների հետ և կարող են ազդել մարդու վարքի, սոցիալական հարմարման և ինքնադրսևորման ձևերի վրա։ Աշխատանքի էմպիրիկ ուսումնասիրությանը մասնակցել են Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ-ի երկրորդ կուրսի 139 ուսանողներ։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են հիմնային պահանջմունքների բավարարվածության աստիճանի ախտորոշման մեթոդիկա և Ռ. Կետտելի 16-գործոնային անձնային հարցարանը, իսկ պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխհարաբերությունները գնահատվել են Սպիրմենի կարգային համահարաբերակցության մեթոդով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սոցիալական, ընդունված լինելու, անվտանգության և ինքնադրսևորման պահանջմունքների ու տարբեր անձնային գործոնների միջև առկա կապերը՝ փորձելով առանձնացնել այն հատկությունները, որոնք առավել նշանակալի դեր ունեն պահանջմունքների դրսևորման և դրանց բավարարման միջոցների ընտրության գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ տարբեր պահանջմունքների դրսևորումները կապված են Կետտելի անձնային գործոնների տարբեր համակցությունների հետ, իսկ որոշ գործոններ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մի քանի պահանջմունքների դեպքում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես ապագա մանկավարժների անձնային զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ուսանողի պահանջմունքային համակարգի և անձնային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածության ըմբռնումը կարող է նպաստել նրա սոցիալական հարմարմանը, մասնագիտական ինքնադրսևորմանը և անձնային ներուժի բացահայտմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել ընդհանուր և կրթական հոգեբանության, մանկավարժական հոգեբանության, ուսանողների անձնային զարգացման և մասնագիտական պատրաստվածության ուսումնասիրություններում։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է ազատականության՝ որպես ինքնակազմակերպվող սոցիոմշակութային համակարգի տեսական և փիլիսոփայական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազատականությունը ոչ միայն որպես քաղաքական գաղափարախոսություն կամ պետական կառավարման սկզբունքների ամբողջություն դիտարկելու, այլև որպես հասարակության մեջ ինքնուրույն ձևավորվող և զարգացող արժեքների, նորմերի, ինստիտուտների, վարքային մոդելների ու փոխհարաբերությունների համակարգ ընկալելու մոտեցումը։ Այս տեսանկյունից հասարակական համակարգի զարգացումը պայմանավորվում է բազմաթիվ անհատների և խմբերի գործողությունների փոխազդեցությամբ, իսկ ընդհանուր սոցիոմշակութային կարգը կարող է ձևավորվել առանց կենտրոնացված վերահսկողության կամ նախապես ամբողջությամբ սահմանված միասնական ծրագրի։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ազատականության հիմնարար արժեքները՝ անհատի ազատությունը, անձնական ինքնավարությունը, իրավական հավասարությունը, սեփականության իրավունքը, հանդուրժողականությունը, բազմակարծությունը և պատասխանատվությունը։ Այս արժեքների փոխկապակցվածությունը դիտարկվում է որպես այն հիմքը, որի վրա կարող են ձևավորվել հասարակական համագործակցության և ինքնակարգավորման կայուն մեխանիզմներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի և հասարակության փոխհարաբերությանը։ Ազատական մտածողության շրջանակում անհատը դիտարկվում է որպես ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու ունակ և սեփական կյանքի համար պատասխանատու սուբյեկտ, սակայն նրա ազատությունը գոյություն ունի սոցիալական միջավայրում և ենթադրում է այլ անհատների իրավունքների ու ազատությունների ճանաչում։ Այսպիսով, ազատությունը չի նույնացվում անսահմանափակ կամայականության հետ, այլ կապվում է փոխադարձ իրավական և բարոյական սահմանափակումների հետ։ Ինքնակազմակերպման գաղափարը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես կարող են հասարակական ինստիտուտները, նորմերը և համագործակցության ձևերը առաջանալ անհատների բազմազան գործողությունների արդյունքում։ Շուկան, քաղաքացիական հասարակությունը, ինքնակառավարվող միավորումները, հասարակական նախաձեռնությունները և այլ սոցիալական կառույցներ կարող են դիտարկվել որպես նման գործընթացների օրինակներ, որտեղ բազմաթիվ մասնակիցների որոշումների փոխազդեցությունը ձևավորում է ավելի լայն համակարգային արդյունք։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ինքնակազմակերպման և պետական կառավարման հարաբերությանը։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրվում է պետության դերը՝ որպես իրավական կարգի, անվտանգության և անհատական իրավունքների պաշտպանության երաշխավոր, միաժամանակ դիտարկելով այն վտանգները, որոնք կարող են առաջանալ հասարակական կյանքի չափազանց կենտրոնացված վերահսկողության դեպքում։ Կարևոր թեմա է նաև ազատականության սոցիոմշակութային բնույթը։ Ազատական հասարակությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ են ոչ միայն իրավական և քաղաքական ինստիտուտներ, այլև համապատասխան մշակութային արժեքներ ու վարքականոններ՝ փոխադարձ հարգանք, հանդուրժողականություն, երկխոսության պատրաստակամություն, պատասխանատվություն և տարբերությունների ընդունում։ Այդ արժեքների վերարտադրությունը հասարակության մեջ կարող է դիտարկվել որպես ինքնակազմակերպվող համակարգի կայունության կարևոր նախապայման։ Հետազոտությունը կարող է քննարկել նաև ազատական համակարգի ներքին հակասությունները և սահմանափակումները։ Անհատական ազատության և սոցիալական հավասարության, մրցակցության և համերաշխության, մասնավոր շահի և հանրային բարիքի միջև հարաբերությունները կարող են առաջացնել բարդ խնդիրներ, որոնց լուծումը պահանջում է ինստիտուցիոնալ և մշակութային հավասարակշռություն։ Այս տեսանկյունից ինքնակազմակերպվող համակարգի կայունությունը պայմանավորված է ոչ միայն ազատության առկայությամբ, այլև համակարգի ներսում հակասությունների կարգավորման կարողությամբ։ Աշխատության տեսական նշանակությունը կայանում է ազատականության բնույթի ընդլայնված մեկնաբանության մեջ, որտեղ այն ներկայացվում է որպես դինամիկ սոցիոմշակութային համակարգ՝ կազմված փոխկապակցված անհատներից, արժեքներից, նորմերից և ինստիտուտներից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հասարակական փոփոխությունները, քաղաքական գործընթացները և մշակութային վերափոխումները ոչ միայն վերևից ներքև կառավարման, այլև ինքնակազմակերպման ու փոխազդեցության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, մշակութաբաններին, քաղաքական տեսության մասնագետներին և ժամանակակից հասարակության զարգացման տեսական խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ազատականությունը ներկայացնում է որպես փոխկապակցված արժեքների և սոցիալական մեխանիզմների համակարգ, որի շրջանակում անհատական ազատությունը, ինքնավարությունը, բազմակարծությունը և փոխադարձ պատասխանատվությունը կարող են նպաստել հասարակական կարգի ինքնակազմակերպմանը և շարունակական վերարտադրությանը։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է «Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսի 2023 թվականի հատուկ թողարկումը, որը ներառում է Հայաստանի ազգային գրադարանի և հարակից գիտակրթական հաստատությունների կողմից իրականացվող գրադարանային, մատենագիտական և տեղեկատվական ոլորտների արդիական խնդիրներին նվիրված գիտական հոդվածներ ու զեկուցումներ։ Հատուկ թողարկումը ձևավորվել է հիմնականում 2022 թվականին կազմակերպված միջազգային գիտաժողովի նյութերի հիման վրա և անդրադառնում է մշակութային ժառանգության պահպանման, թվայնացման, մատենագիտական համակարգերի զարգացման և գրադարանային ծառայությունների արդիականացման խնդիրներին։ Հեղինակները քննարկում են նաև գրադարանների դերը տեղեկատվական հասարակությունում, գիտական տվյալների հասանելիության ապահովման, ընթերցողական մշակույթի զարգացման և գիտելիքի կառավարման նոր տեխնոլոգիաների կիրառման հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային գրադարանների ձևավորմանը, OCR տեխնոլոգիաների կիրառմանը, բաց հասանելիության քաղաքականությանը և միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը, որոնք նպաստում են հայկական գրադարանային համակարգի ինտեգրմանը համաշխարհային գիտական միջավայրում։ Հրատարակությունը կարևորում է նաև գրադարանների սոցիալական և կրթական դերը՝ ընդգծելով դրանց մասնակցությունը ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային հիշողության փոխանցման գործընթացներում։ Աշխատությունը օգտակար է գրադարանագետների, մատենագետների, մշակութաբանների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների համար՝ որպես ժամանակակից գրադարանային գիտության զարգացման բազմակողմանի վերլուծություն։

Other Subjects

Հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության առարկայի գործնական հմտությունների ձևավորման համար։ Այն ընդգրկում է լաբորատոր և գործնական աշխատանքների համակարգված հավաքածու, որոնց միջոցով ուսանողները կարող են կիրառել տեսական գիտելիքները իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Գրքում ներկայացվում են մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնները, դրանց գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքները տարբեր միջավայրերում՝ ուսումնական, արտադրական և կենցաղային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ռիսկերի նույնականացման, կանխարգելման միջոցառումների մշակման, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցների կիրառման և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի ձևավորման վրա։ Ներառված են նաև գործնական հանձնարարություններ՝ կապված աշխատանքային հիգիենայի, առաջին օգնության հիմունքների և անվտանգության կանոնների պահպանման հետ, որոնք նպաստում են ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ ապահովելով կենսագործունեության անվտանգության հիմնարար գիտելիքների և կիրառական հմտությունների զարգացում։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է գերմանական և անգլիական ռոմանտիզմի երկու խոշոր հեղինակների ստեղծագործություններում դեմոնիզմի գաղափարի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են կերպարների ներաշխարհը, բարու և չարի հակադրությունը, անհատի ազատության, ճակատագրի, գայթակղության, ապստամբության և բարոյական ընտրության խնդիրները՝ բացահայտելով դրանց գաղափարական և գեղարվեստական դրսևորումները։ Հեղինակը դիտարկում է դեմոնիզմի փիլիսոփայական, գեղագիտական և մշակութային հիմքերը, ինչպես նաև դրա արտացոլումը տարբեր կերպարների վարքագծում, խորհրդանշական պատկերներում և ստեղծագործական կառուցվածքում։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև եվրոպական ռոմանտիզմի առանձնահատկությունները, երկու հեղինակների աշխարհայացքային ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը համաշխարհային գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է գրականագիտությամբ, համեմատական գրականությամբ, փիլիսոփայությամբ և մշակութաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։