Սովորողների իմացական հետաքրքրությունների զարգացումը ֆիզիկայի պատմական նյութերի օգտագործմամբ

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է 1988 թվականին Հայաստանի գիտահետազոտական կազմակերպություններում իրականացված գիտական գործունեության, կատարված աշխատանքների և դրանց արդյունքների վերլուծությունը՝ միաժամանակ առաջարկելով հետազոտական գործընթացի կազմակերպման և գնահատման մեթոդական մոտեցումներ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում գիտական հետազոտությունների արդյունավետության, թեմատիկ ուղղությունների, կատարված աշխատանքների բովանդակության և ստացված արդյունքների համակարգված գնահատման խնդիրներն են։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հանրապետության գիտական համակարգի գործունեության, հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքների և տարբեր գիտական ուղղությունների զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատանքներում ներկայացված արդյունքները դիտարկվում են ոչ միայն փաստագրական, այլև վերլուծական տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով հետազոտությունների նպատակների համապատասխանությանը, կիրառված մեթոդներին, գիտական և գործնական նշանակությանը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների հետագա օգտագործման հնարավորություններին։ Առանձին կարևորություն ունեն մեթոդական հանձնարարականները, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքների պլանավորման, իրականացման, արդյունքների ամփոփման և գնահատման գործընթացների կատարելագործմանը։ Դրանք կարող են ներառել հետազոտության նպատակների հստակեցման, թեմաների ընտրության, աշխատանքների փուլային կազմակերպման, գիտական արդյունքների ձևակերպման և դրանց արդյունավետության որոշման հետ կապված մոտեցումներ։ Աշխատության վերլուծական բնույթը թույլ է տալիս բացահայտել գիտական ծրագրերի իրականացման ընթացքում առկա ձեռքբերումներն ու խնդիրները, գնահատել հետազոտությունների համապատասխանությունը տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և տնտեսական պահանջներին և առանձնացնել հետագա զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Պատմական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև նրանով, որ արտացոլում է Հայաստանի գիտական համակարգի զարգացման որոշակի փուլը և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել խորհրդային շրջանի վերջին տարիներին գիտահետազոտական գործունեության կազմակերպման ձևերն ու առաջնահերթությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գիտության պատմությամբ, գիտական կառավարման համակարգերով, հետազոտությունների մեթոդաբանությամբ և Հայաստանի գիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև գիտական աշխատանքի կազմակերպման ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրման համատեքստում՝ հնարավորություն տալով համադրել պատմական փորձը և հետազոտական գործունեության արդյունավետության գնահատման ընդհանուր սկզբունքները։

Law

Աշխատությունը նվիրված է ապրանքների, ծառայությունների և տնտեսավարող սուբյեկտների անհատականացման միջոցների քաղաքացիաիրավական պաշտպանության հիմնախնդիրներին՝ անբարեխիղճ մրցակցության դրսևորումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում է ապրանքային նշանների, ֆիրմային անվանումների, առևտրային նշանակումների և շուկայում տարբերակիչ գործառույթ իրականացնող այլ միջոցների իրավական պաշտպանությունը երրորդ անձանց ոչ իրավաչափ օգտագործումից։ Քննվում է անհատականացման միջոցների իրավական բնույթը, դրանց տեղը մտավոր սեփականության և քաղաքացիական իրավունքի համակարգում, ինչպես նաև բացառիկ իրավունքների բովանդակությունն ու իրականացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ այլ տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից նույնական կամ շփոթության աստիճանի նման նշանակման օգտագործումը կարող է սպառողների մոտ սխալ պատկերացում ստեղծել ապրանքի, ծառայության, արտադրողի կամ գործունեության առևտրային ծագման վերաբերյալ։ Ուսումնասիրվում են անբարեխիղճ մրցակցության և բացառիկ իրավունքների խախտման հարաբերակցության խնդիրները՝ պարզելու համար, թե որ դեպքերում կարող են կիրառվել քաղաքացիաիրավական պաշտպանության միջոցներ և ինչպես են դրանք փոխկապակցվում մրցակցության պաշտպանության իրավական մեխանիզմների հետ։ Կարևորվում են խախտման դադարեցման, իրավունքի ճանաչման, պատճառված վնասի հատուցման և իրավական պաշտպանության այլ միջոցների ընդհանուր առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գործարար համբավի, շուկայում ձեռք բերված ճանաչելիության և սպառողների շահերի պաշտպանության հարցերը, քանի որ անհատականացման միջոցների ապօրինի օգտագործումը կարող է վնասել ոչ միայն իրավատիրոջ տնտեսական շահերին, այլև խաթարել մրցակցային միջավայրի բնականոն գործունեությունը։ Առանձին ուշադրության կարող է արժանանալ թվային առևտրի և առցանց միջավայրի զարգացմամբ առաջացող նոր իրավական խնդիրների ընդհանուր բնույթը, երբ տարբերակիչ նշանակումների օգտագործումը տեղափոխվում է նաև էլեկտրոնային հարթակներ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քաղաքացիական իրավունքի, մտավոր սեփականության իրավունքի և մրցակցային իրավունքի մոտեցումները՝ անհատականացման միջոցների արդյունավետ պաշտպանության, իրավատերերի օրինական շահերի ապահովման և բարեխիղճ մրցակցային հարաբերությունների պահպանման իրավական հիմքերը բացահայտելու նպատակով։

Geography

Ջուրը մարդու կյանքի և բոլոր կենդանի օրգանիզմների գոյության համար անհրաժեշտ ամենակարևոր բնական ռեսուրսներից է, և դրա արդյունավետ կառավարումը համարվում է ժամանակակից հասարակության կարևոր խնդիրներից մեկը։ Ջրամատակարարումը համակարգ է, որը ապահովում է բնակչությանը, արդյունաբերությանը և գյուղատնտեսությանը անհրաժեշտ քանակի և որակի ջրով՝ օգտագործելով ջրային աղբյուրներ, մաքրման կայաններ, խողովակաշարային ցանցեր և պահեստարաններ։ Ջրի հիմնական աղբյուրներն են գետերը, լճերը, ստորգետնյա ջրերը և ջրամբարները, որոնք տարբեր կերպ են օգտագործվում ըստ տարածաշրջանի բնական պայմանների և պահանջների։ Ջրամատակարարման գործընթացում կարևոր փուլ է ջրի մաքրումը, որի ընթացքում այն ենթարկվում է ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մշակման՝ հեռացնելու համար աղտոտիչները, միկրոօրգանիզմները և վնասակար նյութերը։ Մաքրված ջուրը հետո բաշխվում է սպառողներին հատուկ ջրատար համակարգերի միջոցով, որոնք պետք է ապահովեն անընդհատ և անվտանգ մատակարարում։ Ժամանակակից պայմաններում ջրամատակարարման համակարգերը բախվում են մի շարք խնդիրների, ինչպիսիք են ջրային ռեսուրսների պակասը, կլիմայական փոփոխությունները, բնակչության աճը և արդյունաբերական աղտոտումը։ Այդ պատճառով մեծ նշանակություն ունի ջրի խնայող օգտագործումը, ջրային ռեսուրսների պաշտպանությունը և նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը, օրինակ՝ ջրի վերամշակումը և կաթիլային ոռոգման համակարգերը։ Ջրամատակարարումը կարևոր դեր ունի նաև հանրային առողջության պահպանման գործում, քանի որ որակյալ խմելու ջուրը կանխում է բազմաթիվ հիվանդությունների տարածումը։ Բացի այդ, այն էական նշանակություն ունի տնտեսության զարգացման համար՝ ապահովելով գյուղատնտեսության արտադրողականությունը և արդյունաբերական գործընթացների արդյունավետությունը։ Այսպիսով, ջրի և ջրամատակարարման համակարգերը հանդիսանում են հասարակության կենսական ենթակառուցվածքի կարևոր բաղադրիչ, որի կայուն և արդյունավետ կառավարումը անհրաժեշտ է ինչպես ներկա, այնպես էլ ապագա սերունդների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանների ռեցիդիվող քաղցկեղի բուժման օպտիմալացման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով հիվանդության կրկնման մեխանիզմները, բուժական մարտավարության ընտրությունը և կլինիկական արդյունքների բարելավման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ձվարանների քաղցկեղի ռեցիդիվի պաթոգենեզը՝ ներառյալ ուռուցքային բջիջների դեղակայունության զարգացումը, միկրոմիջավայրի փոփոխությունները և մետաստատիկ գործընթացների ակտիվացումը։ Գրքում դիտարկվում են բուժման ժամանակակից մոտեցումները՝ քիմիաթերապիա, նպատակային (targeted) թերապիա, հորմոնալ ազդեցություն և վիրաբուժական միջամտությունների կրկնակի կիրառման ցուցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման անհատականացմանը՝ հիմնված մոլեկուլային-գենետիկական մարկերների, հիվանդության փուլավորման և հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև համակցված բուժման սխեմաների արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի և գոյատևման ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է բազմամասնագիտական մոտեցման կարևորությունը՝ գինեկոլոգ-ուռուցքաբանների, քիմիոթերապևտների և ճառագայթային թերապևտների համագործակցությամբ։ Այն օգտակար է բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների և ուռուցքաբանության ոլորտի մասնագետների համար։

Pedagogy

Սա սոցիալ-տնտեսական և սպորտային քաղաքականության ոլորտին պատկանող հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանում ֆիզկուլտուրային և սպորտային շարժման զարգացման առանձնահատկություններին շուկայական հարաբերությունների անցման փուլում, որտեղ վերլուծվում են պետական սպորտային համակարգից դեպի բազմաձև ֆինանսավորման և կառավարման մոդելների անցման գործընթացները, սպորտային կազմակերպությունների ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ֆինանսական կայունության խնդիրները, աշխատանքը ընդգրկում է նաև զանգվածային սպորտի և բարձրակարգ սպորտի զարգացման տարբերությունները, մասնավոր հատվածի ներգրավվածությունը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդիականացումը և բնակչության ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի վրա սոցիալ-տնտեսական գործոնների ազդեցությունը, միաժամանակ դիտարկվում են պետական քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը և սպորտային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը անցումային տնտեսության պայմաններում։

Other Subjects

Հրատարակությունը տեղեկատվական և հանձնարարական-մատենագիտական բնույթի օրացուցային նյութ է, որը համակարգում է 1983 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսներին վերաբերող նշանակալի տարեդարձերի, պատմական իրադարձությունների և հիշարժան օրերի մասին տեղեկությունները։ Այն նախատեսված է գրադարանների, մշակութային ու կրթական հաստատությունների աշխատողների և համապատասխան թեմաներով միջոցառումներ կազմակերպող մասնագետների համար՝ օգնելով նախապես պլանավորել տարելիցներին և հիշատակի օրերին նվիրված ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, զեկուցումներ, ընթերցողական հանդիպումներ ու տեղեկատվական այլ նախաձեռնություններ։ Նյութերը սովորաբար դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ամսվա սահմաններում առանձնացնելով պատմության, գրականության, գիտության, արվեստի, հասարակական կյանքի և մշակույթի հետ կապված կարևոր ամսաթվերը։ Առանձին գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցների դեպքում կարող են ներկայացվել համառոտ կենսագրական և տեղեկատվական տվյալներ, նրանց գործունեության հիմնական ուղղությունները և թեմայի վերաբերյալ գրականության ընտրանի։ Պատմական կամ մշակութային իրադարձությունների վերաբերյալ բաժինները հնարավորություն են տալիս ընթերցողին ծանոթանալ դրանց ընդհանուր նշանակությանը և գտնել լրացուցիչ ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ հրապարակումները։ Մատենագիտական բաղադրիչը հրատարակությանը տալիս է գործնական որոնողական նշանակություն, քանի որ համապատասխան գրքերի, հոդվածների և այլ նյութերի ընտրությունը հեշտացնում է թեմատիկ գրականության հայտնաբերումը։ Միաժամանակ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հիշողության մշակույթը և այն սկզբունքները, որոնցով գրադարանային ու մշակութային հաստատություններում ընտրվում և ներկայացվում էին հասարակական նշանակություն ունեցող տարեթվերը։ Տարբեր տարիների նմանատիպ թողարկումների համադրումը կարող է օգտակար լինել նաև պատմամշակութային հետազոտությունների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու հիշարժան իրադարձությունների ներկայացման և հանրայնացման փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային տեղեկատուի, մատենագիտական ուղեցույցի և մշակութային աշխատանքի օժանդակ նյութի գործառույթները՝ նպաստելով հիշարժան տարեթվերի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգմանը և դրանց շուրջ կրթական ու մշակութային գործունեության կազմակերպմանը։