Սրբազան պատմություն

Physics

Աշխատությունը նվիրված է բևեռային կիսահաղորդիչներում էլեկտրոնների ցանցային շարժունակության հետ կապված աղմկային երևույթների ֆիզիկական բնույթի և ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բյուրեղային ցանցի տատանումների և լիցքակիրների փոխազդեցության վրա, որը կարող է պայմանավորել էլեկտրոնների շարժունակության ժամանակային տատանումներ և համապատասխանաբար ազդել նյութի էլեկտրական բնութագրերի վրա։ Քննության են առնվում բևեռային կիսահաղորդիչներին բնորոշ էլեկտրոն-ֆոնոնային փոխազդեցության առանձնահատկությունները, լիցքակիրների ցրման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը հաղորդականության ու շարժունակության փոփոխությունների վրա։ Կարևորվում է բյուրեղային ցանցի ջերմային տատանումների դերը, քանի որ ֆոնոնային համակարգի վիճակի փոփոխությունները կարող են առաջացնել լիցքակիրների տեղափոխման պարամետրերի տատանումներ և դառնալ էլեկտրական աղմուկի աղբյուր։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աղմուկի սպեկտրային բնութագրերին, հաճախականությունից և ջերմաստիճանից դրա կախվածությանը, ինչպես նաև նյութի ֆիզիկական պարամետրերի և լիցքակիրների կոնցենտրացիայի ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր ցրման գործընթացների մասնակցությունը շարժունակության տատանումների ձևավորմանը և դրանց հարաբերակցությունը կիսահաղորդչում դիտվող ընդհանուր աղմկային երևույթների հետ։ Տեսական մոտեցումների միջոցով հնարավոր է նկարագրել էլեկտրոնային համակարգի և բյուրեղային ցանցի միջև էներգիայի ու իմպուլսի փոխանակումը, գնահատել շարժունակության տատանումների ինտենսիվությունը և բացահայտել դրանց կախվածությունը արտաքին ու ներքին գործոններից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը, ոչ հավասարակշռային պայմանները և նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք փոփոխում են լիցքափոխադրման գործընթացների բնույթը։ Աղմկային երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր տեղեկատվություն է տալիս կիսահաղորդչային նյութերում ընթացող միկրոսկոպիկ գործընթացների վերաբերյալ և հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել դրանց էլեկտրոնային հատկությունները։ Աշխատությունն ունի նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ էլեկտրական աղմուկը կարող է սահմանափակել կիսահաղորդչային սարքերի զգայունությունը, կայունությունը և չափումների ճշգրտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ցածր աղմուկային մակարդակով կիսահաղորդչային տարրերի և էլեկտրոնային համակարգերի ֆիզիկական հիմքերի կատարելագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդիչների և պինդ մարմնի ֆիզիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, էլեկտրոնային տրանսպորտի և աղմկային երևույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ֆիզիկոսների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում նույնաբանական կառույցների հաղորդակցական և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես ձևականորեն կրկնվող լեզվական միավորներ, այլև որպես խոսքային հաղորդակցության մեջ որոշակի նպատակներ իրականացնող միջոցներ։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես կարող են բառային կամ կառուցվածքային կրկնության վրա հիմնված արտահայտությունները կոնկրետ համատեքստում ձեռք բերել լրացուցիչ իմաստներ և հաղորդել այնպիսի տեղեկատվություն, որը անմիջականորեն չի արտահայտվում դրանց բառային կառուցվածքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական մտադրությանը, իրավիճակային համատեքստին, զրուցակիցների ընդհանուր գիտելիքներին և ենթադրվող տեղեկատվությանը, որոնց փոխազդեցությամբ ձևավորվում է նույնաբանական արտահայտության գործաբանական արժեքը։ Քննվում են նման կառույցների հնարավոր գործառույթները՝ պնդման ուժեղացում, գնահատականի արտահայտում, անխուսափելիության կամ ակնհայտության ընդգծում, համաձայնություն կամ հաշտեցում իրավիճակի հետ, հեգնանք, քննադատություն և խոսողի վերաբերմունքի այլ դրսևորումներ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ձևական տրամաբանության տեսանկյունից տեղեկատվական նորություն չպարունակող կառուցվածքը բնական խոսքում կարող է ունենալ հարուստ հաղորդակցական բովանդակություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իմաստաբանության և գործաբանության փոխհարաբերությունը՝ պարզաբանելով, թե արտահայտության բառային նշանակությունը ինչպես է լրացվում համատեքստային ենթադրություններով և խոսքային եզրակացություններով։ Դիտարկվում է նաև հաղորդակցական իրավիճակի ազդեցությունը միևնույն կառուցվածքի մեկնաբանության վրա, քանի որ տարբեր պայմաններում այն կարող է արտահայտել տարբեր վերաբերմունքներ և հաղորդակցական նպատակներ։ Հետազոտության նյութ կարող են ծառայել առօրյա խոսակցությունը, գեղարվեստական արձակը, հրապարակախոսությունը, զանգվածային հաղորդակցությունը և ժամանակակից անգլերենի այլ գործառական ոլորտներ։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու նույնաբանական կառույցների կառուցվածքային տեսակները և դրանց բնորոշ գործաբանական գործառույթները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմաստաբանության, գործաբանության, խոսույթի վերլուծության և հաղորդակցական լեզվաբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով լեզվական կրկնության և համատեքստային իմաստաստեղծման փոխհարաբերությունը ժամանակակից անգլերեն հաղորդակցության մեջ։

History

Աշխատությունը նվիրված է Պատրիկ Օգանեսի Գազազյանի կյանքին, զինվորական ծառայությանը և Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին շրջանի մարտական սխրանքներին։ Այն հրատարակվել է 1943 թվականին Երևանում՝ ԱրմՖԱՆ-ի հրատարակչությունում, Ասատուր Ավետիսովիչ Ասատրյանի հեղինակությամբ, և ընդգրկվել է «Հայաստանի որդիների մարտական սխրանքները» մատենաշարում։ Ազգային գրադարանի շտեմարանի տվյալներով՝ հրատարակությունը բաղկացած է 32 էջից և ներառում է հերոսի դիմանկարը։ Գրքում ներկայացվում է Պատրիկ Գազազյանը որպես խորհրդային կործանիչ օդաչու և 8-րդ արագընթաց ռմբակոծիչ ավիագնդի ավիաէսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալ, որը պատերազմի առաջին ամիսներին մասնակցել է Արևմտյան ռազմաճակատի ծանր մարտերին։ Հետազոտության կարևոր հատվածը վերաբերում է 1941 թվականի հունիսից սկսված մարտական գործողություններին Բելառուսի տարածքում, որտեղ Գազազյանը կատարել է թռիչքներ և հարվածներ հասցրել հակառակորդի կենդանի ուժին, տեխնիկային, տանկային շարասյուներին և անցումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա մարտական խիզախությանը և այն գործողություններին, որոնց շնորհիվ նա դարձավ պատերազմի առաջին շրջանում աչքի ընկած հայ օդաչուներից մեկը։ 1941 թվականի հուլիսի 8-ի ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով նա պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով և համարվում է Հայրենական մեծ պատերազմում այդ բարձր պարգևին արժանացած առաջին հայ զինծառայողը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև նրա հետագա մարտական ուղին՝ Բրյանսկի, Սուխինիչիի և Օրշայի ուղղություններով մղված մարտերի համատեքստում։ Ըստ պահպանված պատմագիտական աղբյուրների՝ 1941 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Օրշայի շրջանում նրա ինքնաթիռը խոցվել է, և այրվող ինքնաթիռը նա գիտակցաբար ուղղել է հակառակորդի ավտոմեքենաների ու տանկերի շարասյան շարժման ուղղությամբ գտնվող կամրջի վրա՝ կատարելով ինքնազոհաբերական մարտական գործողություն։ Այս դրվագը աշխատության մեջ հերոսի ռազմական կերպարի և անձնական խիզախության ամենանշանակալի դրսևորումներից է։ Գրքի պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ստեղծվել է պատերազմի տարիներին՝ հերոսի մասին հիշողությունն ու նրա մարտական սխրանքը ժամանակակիցներին ներկայացնելու նպատակով։ Այն ոչ միայն կենսագրական բնույթի նյութ է, այլև պատերազմի տարիների հայկական պատմական հիշողության և հայրենական քարոզչական-հուշագրական գրականության կարևոր օրինակ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պատերազմի սկզբնական շրջանի օդային մարտերի, խորհրդային բանակի կազմում հայ զինծառայողների մասնակցության և նրանց կատարած մարտական առաջադրանքների մասին։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է անհատի հերոսական կերպարը՝ համադրելով կենսագրական տեղեկությունները, ռազմական իրադարձությունները և անձնազոհության գաղափարը։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարևոր աղբյուր է Պատրիկ Գազազյանի ռազմական կենսագրության, Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին շրջանի մարտական գործողություններին հայ օդաչուների մասնակցության և այդ ժամանակաշրջանի հերոսապատումի ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել ռազմական պատմությամբ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ, հայկական պատմագրությամբ և հայ զինվորականների սխրանքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Agriculture

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին առևտրային սահմանափակումների մեղմացման և միջազգային շուկաների նկատմամբ տնտեսության բացության փոփոխության ազդեցության ուսումնասիրությանը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, ոլորտային աճի և մրցունակության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում առևտրային քաղաքականության գործիքների՝ մաքսատուրքերի, ներմուծման սահմանափակումների, արտահանման պայմանների և այլ կարգավորումների փոփոխության ու գյուղատնտեսության հիմնական տնտեսական ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտումն է։ Քննվում է, թե արտաքին առևտրի ավելի ազատ պայմանները ինչպես կարող են անդրադառնալ գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրության ծավալների, ներքին գների, արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի, արտադրողների եկամուտների, ներդրումային ակտիվության և ռեսուրսների բաշխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ առևտրային բացության ազդեցությունը տարբեր ենթաճյուղերի և արտադրողների համար կարող է միատեսակ չլինել․ արտահանման ներուժ ունեցող արտադրությունները կարող են ստանալ արտաքին շուկաների ընդլայնման հնարավորություններ, մինչդեռ ներմուծման հետ անմիջական մրցակցության մեջ գտնվող արտադրողները կարող են բախվել նոր տնտեսական ճնշումների։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է գյուղատնտեսության առանձնահատուկ բնույթը՝ պայմանավորված բնական և կլիմայական գործոններով, ջրային ու հողային ռեսուրսների սահմանափակությամբ, արտադրության սեզոնայնությամբ և պարենային ապահովության նշանակությամբ։ Տնտեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել առևտրի բացության ցուցանիշների և ոլորտային աճի միջև վիճակագրական կապերը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով ներդրումները, զբաղվածությունը, արտադրողականությունը, կապիտալի կուտակումը և այլ մակրոտնտեսական գործոններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև միջազգային մրցակցության ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ արտաքին շուկաների հետ ինտեգրումը կարող է խթանել տեխնոլոգիական արդիականացումը և արտադրողականության բարձրացումը, սակայն դրա արդյունքները կախված են տնտեսության կառուցվածքից և տեղական արտադրողների հարմարվողական հնարավորություններից։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել նաև պետական աջակցության և առևտրային քաղաքականության փոխհարաբերությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարելի է ոլորտի զարգացման նպատակները համադրել միջազգային տնտեսական կապերի ընդլայնման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային առևտրի տեսության, ագրարային տնտեսագիտության և տնտեսաչափական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելու առևտրային քաղաքականության փոփոխությունների և գյուղատնտեսական ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման միջև առկա տնտեսական փոխկապակցվածությունները։

Medicine

Работа посвящена оптимизации диагностического процесса в неотложной абдоминальной хирургии с использованием современных радиологических методов исследования. В центре внимания находится проблема своевременного и достоверного выявления острых заболеваний и повреждений органов брюшной полости, при которых правильность и скорость диагностики непосредственно влияют на выбор лечебной тактики и исход заболевания. Исследуются возможности различных методов лучевой диагностики при состояниях, требующих экстренной медицинской помощи, а также их диагностическая ценность, информативность и место в последовательности обследования пациента. Рассматриваются возможности ультразвукового исследования, рентгенологических методов и компьютерной томографии, а также их рационального сочетания в зависимости от предполагаемого диагноза, клинической картины и состояния больного. Особое внимание уделяется определению оптимального диагностического алгоритма, позволяющего сократить время от поступления пациента до установления диагноза и принятия решения о необходимости хирургического вмешательства. Анализируются характерные лучевые признаки различных острых патологических состояний органов брюшной полости, включая воспалительные процессы, перфорации полых органов, кишечную непроходимость, внутрибрюшные кровотечения, травматические повреждения и другие неотложные состояния. Важной задачей является дифференциальная диагностика, поскольку сходная клиническая симптоматика может наблюдаться при различных заболеваниях, требующих принципиально отличающейся лечебной тактики. Исследование также рассматривает ограничения отдельных методов, возможность получения ложноотрицательных или ложноположительных результатов и необходимость выбора наиболее информативного исследования с учетом конкретной клинической ситуации. Существенное значение придается компьютерной томографии как методу, позволяющему детально оценивать состояние органов и тканей, локализацию патологического процесса, наличие осложнений и распространенность поражения. Одновременно подчеркивается значение более доступных и оперативных методов, которые могут использоваться на первичном этапе обследования и помогают определить дальнейшую диагностическую стратегию. Оптимизация диагностического процесса предполагает не механическое увеличение числа исследований, а рациональное сочетание методов с учетом их диагностических возможностей, доступности, временных затрат и потенциальной лучевой нагрузки. Полученные результаты могут способствовать совершенствованию алгоритмов обследования пациентов с острыми заболеваниями брюшной полости, ускорению постановки диагноза, снижению числа необоснованных исследований и повышению эффективности неотложной хирургической помощи. Работа может представлять интерес для врачей-рентгенологов, хирургов, специалистов по ультразвуковой и компьютерной диагностике, врачей экстренной медицины, клинических ординаторов, исследователей и студентов медицинских специальностей.