Ստեփան Շահումյան ծննդյան 100 ամյակը: (Մեթոդական հանձնարարականներ գրադարանավարների համար)

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ինովացիոն համակարգի ֆինանսավորման մեխանիզմների, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունների և նորարարական գործունեության զարգացման գործում ֆինանսական ռեսուրսների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ազգային ինովացիոն համակարգի կառուցվածքը, հիմնական մասնակիցները, պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցությունը, ինչպես նաև գիտահետազոտական և տեխնոլոգիական գործունեության ֆինանսավորման կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորարարական նախագծերի իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների ներգրավման աղբյուրներին, պետական աջակցության ծրագրերին, դրամաշնորհային ֆինանսավորմանը, վենչուրային կապիտալին և մասնավոր ներդրումների խթանման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են գիտության, կրթության, բիզնեսի և պետական կառավարման մարմինների համագործակցության ֆինանսատնտեսական հիմքերը, ինչպես նաև գիտական արդյունքների առևտրայնացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման գործընթացներում առաջացող ֆինանսական խնդիրները։ Դիտարկվում են նորաստեղծ տեխնոլոգիական ընկերությունների, փոքր և միջին ձեռնարկությունների, հետազոտական կազմակերպությունների և ինովացիոն ենթակառուցվածքների ֆինանսական ապահովման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են ինովացիոն գործունեության բարձր ռիսկայնությունը, ներդրումների վերադարձելիության անորոշությունը, ֆինանսական շուկաների զարգացման մակարդակը և դրանց ազդեցությունը նորարարական նախագծերի իրականացման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել միջազգային փորձի ֆինանսավորման տարբեր մոդելները, պետական և մասնավոր ներդրումների համադրման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիական ձեռներեցության խթանմանը, ստարտափների ֆինանսավորմանը, բիզնես ինկուբատորների, տեխնոլոգիական կենտրոնների և վենչուրային հիմնադրամների գործունեությանը։ Առանձնացվում են ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության սահմանափակումները, ներդրումային միջավայրի բարելավման անհրաժեշտությունը, ինովացիոն նախագծերի գնահատման չափանիշները և ֆինանսավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև հարկային խթանների, պետական համաֆինանսավորման, արտոնյալ վարկավորման և միջազգային ֆինանսական համագործակցության դերը նորարարական տնտեսության զարգացման գործում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի ազգային ինովացիոն համակարգի ֆինանսավորման հիմնախնդիրների բացահայտմանը, ֆինանսական աջակցության գործիքների կատարելագործմանը և գիտատար տնտեսության զարգացմանն ուղղված քաղաքականության մշակմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պետական կառավարման մարմինների, ներդրումային կազմակերպությունների, տեխնոլոգիական ձեռնարկությունների և նորարարական ծրագրեր իրականացնող կառույցների համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսների մասնագետների, ինովացիոն կառավարման հետազոտողների, ձեռնարկատերերի և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային հարաբերությունների ոչ սակագնային կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով արտաքին առևտրի կարգավորման ժամանակակից մեխանիզմները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են ոչ սակագնային միջոցների տեսակները, դրանց իրավական հիմքերը, կիրառման նպատակները և ազդեցությունը ներմուծման ու արտահանման գործընթացների վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է մաքսային վերահսկողության, տեխնիկական կանոնակարգերի, լիցենզավորման, քվոտավորման, սանիտարահիգիենիկ և այլ սահմանափակումների կիրառման խնդիրներին՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են միջազգային փորձը, արտաքին առևտրի կազմակերպման սկզբունքները, մաքսային քաղաքականության կատարելագործման ուղղությունները և ոչ սակագնային կարգավորման համակարգի զարգացման հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է մաքսային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արտաքին տնտեսական գործունեության, մաքսային քաղաքականության և առևտրային հարաբերությունների կարգավորման հիմնահարցերով։

Law

Աշխատությունը նվիրված է հայերենով կազմված տեքստերի կրիմինալիստիկական հետազոտման տեսական, մեթոդական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ տեքստի հնարավոր հեղինակին պարզելու նպատակով։ Քննության են առնվում գրավոր խոսքի անհատական առանձնահատկությունները և այն լեզվական հատկանիշները, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ հեղինակային պատկանելության փորձագիտական գնահատման համար։ Վերլուծվում են բառապաշարի ընտրությունը, քերականական և շարահյուսական կառուցվածքները, ուղղագրական ու կետադրական առանձնահատկությունները, ոճական միջոցները, արտահայտությունների կառուցման ձևերը և տեքստի ընդհանուր կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի լեզվական համակարգի այն առանձնահատկություններին, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել դատալեզվաբանական և կրիմինալիստիկական հետազոտությունների ընթացքում։ Դիտարկվում են համեմատական նյութերի ընտրության, հետազոտվող և ստուգողական տեքստերի համադրման, կայուն ու փոփոխական լեզվական հատկանիշների առանձնացման և դրանց գնահատման մեթոդական սկզբունքները։ Քննարկվում է նաև հեղինակի լեզվական սովորությունների վրա կրթության, մասնագիտական միջավայրի, խոսքային փորձի և հաղորդակցական իրավիճակի հնարավոր ազդեցությունը։ Կարևորվում են փորձագիտական եզրակացությունների գիտական հիմնավորվածությունը, հետազոտության մեթոդների հուսալիությունը և տարբեր հատկանիշների համալիր գնահատումը՝ չհիմնավորված եզրահանգումներից խուսափելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակային նույնականացման և հեղինակին բնութագրող հատկանիշների ուսումնասիրության տարբերություններին, ինչպես նաև փորձաքննության արդյունքների կիրառմանը իրավական գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կրիմինալիստիկայի, դատական փորձագիտության, դատալեզվաբանության և հայոց լեզվի կիրառական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների և հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում հարցական և հրամայական նախադասությունների իլլոկուտիվ գործառույթների դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ խոսքային ակտերի տեսության, գործաբանության և հաղորդակցական լեզվաբանության շրջանակներում։ Դիտարկվում են հարցական և հրամայական նախադասությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական ու գործաբանական առանձնահատկությունները, դրանց հաղորդակցական նպատակները և խոսողի մտադրության արտահայտման միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադասության քերականական ձևի և իրական հաղորդակցական գործառույթի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև ուղղակի և անուղղակի խոսքային ակտերի տարբերակմանը։ Քննարկվում են հարցական կառույցների միջոցով տեղեկություն ստանալու, խնդրանք, առաջարկ, հորդոր, կասկած կամ գնահատական արտահայտելու հնարավորությունները, ինչպես նաև հրամայական նախադասությունների կիրառությունը հրահանգի, խորհրդի, հրավերի, նախազգուշացման և թույլտվության համատեքստերում։ Անդրադարձ է կատարվում հաղորդակցական իրավիճակի, խոսակիցների փոխհարաբերությունների, սոցիալական դերերի, քաղաքավարության սկզբունքների և համատեքստային գործոնների ազդեցությանը իլլոկուտիվ նշանակության ձևավորման վրա։ Կարևորվում են հնչերանգի, բառային ընտրության, եղանակավորող միջոցների և շարահյուսական կառուցվածքների դերը խոսքային մտադրությունների արտահայտման ու մեկնաբանման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի հաղորդակցական համակարգի առավել խորքային ըմբռնմանը, խոսքային ակտերի գործառական դասակարգման կատարելագործմանը և օտար լեզուների ուսուցման գործաբանական մոտեցումների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանաբանների, հաղորդակցական լեզվաբանության հետազոտողների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Միավորված ազգերի կազմակերպության խաղաղապահ գործողությունների ձևավորման, զարգացման և իրականացման գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը 1948-2005 թվականների ընթացքում։ Գրքում ներկայացվում է միջազգային խաղաղության և անվտանգության պահպանման նպատակով ձևավորված խաղաղապահ մեխանիզմների պատմական զարգացումը, դրանց իրավաքաղաքական հիմքերը և տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են խաղաղապահ առաքելությունների առաջացման պատճառները, դրանց կազմակերպման սկզբունքները, մանդատների առանձնահատկությունները, մասնակից պետությունների դերը և միջազգային կազմակերպության ներգրավվածության ձևերը զինված հակամարտությունների կանխարգելման, կարգավորման և հետկոնֆլիկտային վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են փոխվել խաղաղապահ գործողությունների նպատակներն ու գործառույթները միջազգային հարաբերությունների փոփոխվող պայմաններում։ Քննության են առնվում ինչպես դասական դիտորդական և զինադադարի պահպանման առաքելությունները, այնպես էլ ավելի բարդ բազմագործառութային գործողությունները, որոնք ներառում էին քաղաքացիական բնակչության պաշտպանություն, ընտրությունների կազմակերպման աջակցություն, պետական կառույցների վերականգնում, հումանիտար խնդիրների լուծում և խաղաղության ամրապնդում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են խաղաղապահ գործողությունների արդյունավետության վրա ազդող քաղաքական, ռազմական, իրավական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ընթացքում ի հայտ եկած դժվարություններն ու հակասությունները։ Կարևորվում է Անվտանգության խորհրդի, անդամ պետությունների և միջազգային այլ կառույցների փոխգործակցությունը, ինչպես նաև խաղաղապահ առաքելությունների նկատմամբ միջազգային հանրության վերաբերմունքի փոփոխությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խաղաղապահության՝ որպես միջազգային անվտանգության ապահովման կարևոր գործիքի, զարգացման հիմնական փուլերի, ձեռքբերումների և սահմանափակումների մասին։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը թույլ է տալիս համադրել տարբեր հակամարտությունների պայմաններում իրականացված գործողությունները և բացահայտել դրանց ընդհանուր ու առանձնահատուկ գծերը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, պատմության, միջազգային իրավունքի և անվտանգության ուսումնասիրությունների ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և մասնագետների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային խաղաղության պահպանման և հակամարտությունների կարգավորման մեխանիզմների պատմությամբ։

Mathematics

Աշխատանքը նվիրված է դիրքային և կողմնորոշիչ անկարգավորվածությամբ բյուրեղներում կարգավորման երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բյուրեղային համակարգերում մասնիկների կամ կառուցվածքային միավորների անկանոն բաշխման և դրանց հետագա կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությունն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այդ երևույթների ընդհանուր օրինաչափությունները և ֆիզիկական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող են ջերմաստիճանի, փոխազդեցությունների, արտաքին պայմանների և բյուրեղային կառուցվածքի փոփոխությունները հանգեցնել համակարգի սկզբնական անկարգ վիճակից ավելի կարգավորված վիճակի անցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիրքային անկարգավորվածությանը, որի դեպքում բյուրեղային ցանցի տարբեր հանգույցներում մասնիկների կամ ատոմների դասավորությունը լիովին որոշված չէ, և կողմնորոշիչ անկարգավորվածությանը, երբ մոլեկուլների կամ կառուցվածքային խմբերի տարածական կողմնորոշումները կարող են տարբեր լինել։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել վիճակագրական ֆիզիկայի և թերմոդինամիկայի մեթոդների վրա՝ նկարագրելու կարգավորման փուլային անցումները, հավասարակշռային վիճակները և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխությունը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է կարգավորվածության աստիճանի քանակական նկարագրությունը և համապատասխան կարգավորման պարամետրերի որոշումը, որոնց միջոցով հնարավոր է հետևել համակարգի կառուցվածքային վերափոխումներին։ Ուսումնասիրվում են նաև դիրքային և կողմնորոշիչ կարգավորման փոխազդեցությունները, քանի որ այդ երկու տեսակի կարգավորվածությունը կարող են փոխկապակցված լինել և առաջացնել ավելի բարդ փուլային վարք։ Կարևորվում է անկարգության ազդեցությունը բյուրեղների ջերմային, կառուցվածքային և այլ ֆիզիկական հատկությունների վրա, ինչպես նաև համակարգի ազատ էներգիայի և կայունության փոփոխությունների վերլուծությունը։ Տեսական մոդելների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր տեսակի բյուրեղային համակարգերում կարգավորման գործընթացների ընդհանուր առանձնահատկությունները և սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում առաջանում են տարբեր կարգավորված փուլեր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ անկարգավորված բյուրեղների ֆիզիկական հատկությունների կանխատեսման, փուլային անցումների մեխանիզմների բացահայտման և բարդ պինդմարմնային համակարգերի տեսական նկարագրության կատարելագործման համար։ Исследование կարող է օգտակար լինել բյուրեղագիտության, նյութագիտության և վիճակագրական ֆիզիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ ընդլայնելով պատկերացումները անկարգավորված համակարգերում կառուցվածքային կարգավորման գործընթացների վերաբերյալ։