Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի հաճախապատում ճառերն ու աղոթքները

Finance

Ապահովագրությունը հասարակության կողմից ճանաչված է որպես տարբեր անկանխատեսելի երևույթների անբարենպաստ հետևանքներից պաշտպանվելու հուսալի համակարգ / Результаты изучения и сделанные в диссертации предложения, по мнению автора, могут служить повышению финаисовой устойчивости армянских страховщиков, давая возможность заранее выявить направления ухудшения финансового положения и предотвратить их переход в кризисное состояние Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2009, Սեղմագիր՝ 24 էջ [src=123456789/2478] [dspace.nla.am]

History

Գիրքը նվիրված է Միխայիլ Լորիս-Մելիքովի կյանքին, պետական գործունեությանը և պատմական դերին։ Աշխատությունում ներկայացվում է նրա կենսագրությունը, ռազմական և վարչական գործունեությունը, Կովկասում ունեցած դերակատարությունը, ինչպես նաև Ռուսական կայսրության պետական կառավարման համակարգում զբաղեցրած բարձր պաշտոնների ժամանակաշրջանը։ Վերլուծվում են նրա մասնակցությունը ռազմական գործողություններին, պետական բարեփոխումների մշակման գործընթացներին, ներքաղաքական իրավիճակի կարգավորման փորձերին և հասարակական-քաղաքական գաղափարներին։ Գիրքը անդրադառնում է նաև նրա գործունեության պատմական գնահատականներին, հարաբերություններին պետական կառույցների և հասարակական շրջանակների հետ, ինչպես նաև այն ժամանակաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական իրադարձություններին, որոնցում նա կարևոր դեր է ունեցել։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, կովկասագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պետական կառավարման պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին, ուսանողներին և XIX դարի Ռուսական կայսրության ու հայ գործիչների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

Գիրքը վերնագրով առնչվում է զատկի՝ քրիստոնեական գլխավոր տոներից մեկի, և նախասահմանության՝ աստվածաբանական ու փիլիսոփայական մտքի կարևոր հասկացություններից մեկի թեմաներին։ Զատիկը քրիստոնեական ավանդության մեջ խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի հարությունը և կապված է փրկության, հավատի, հոգևոր նորոգման ու հավիտենական կյանքի գաղափարների հետ։ Նախասահմանության հասկացությունը վերաբերում է Աստծո կամքի, մարդկային կյանքի ընթացքի, ազատ կամքի և փրկության փոխհարաբերությունների շուրջ ձևավորված կրոնական պատկերացումներին։ Այս երկու թեմաների համադրությունը հնարավորություն է տալիս գիրքը դիտարկելու քրիստոնեական դավանաբանության, կրոնական մտածողության և բարոյական հարցադրումների համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցական գրականության, քրիստոնեական տոնակարգի և աստվածաբանական գաղափարների պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև նյութ է 19-րդ դարի հայալեզու կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով այն միջավայրը, որտեղ տպագիր գրքերը ծառայում էին հավատքի ուսուցմանը, կրոնական գիտելիքների տարածմանը և աստվածաբանական հարցերի շուրջ ընթերցողական հետաքրքրության ձևավորմանը։ Գրքի վերնագրում զատկի և նախասահմանության հիշատակումը միավորում է տոնական-ծիսական և դավանաբանական թեմաները՝ այն դարձնելով հայ կրոնական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար ուշադրության արժանի մատենագիտական միավոր։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է մարդու օրգանիզմի շնչառական համակարգի կառավարման և կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են շնչառության ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, արտաքին և ներքին շնչառության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև օրգանիզմի թթվածնային պահանջի փոփոխություններին համապատասխան շնչառական համակարգի գործունեության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական և ծայրամասային կարգավորման մեխանիզմներին, նյարդային համակարգի մասնակցությանը, շնչառական կենտրոնների գործունեությանը և տարբեր ընկալիչներից ստացվող ազդակների նշանակությանը։ Վերլուծվում են շնչառության հաճախության և խորության փոփոխությունները, թոքերի օդափոխության գործընթացները, գազափոխանակությունը և արյան մեջ թթվածնի ու ածխաթթու գազի մակարդակների ազդեցությունը շնչառության կառավարման վրա։ Քննարկվում են շնչառական համակարգի և սրտանոթային համակարգի փոխազդեցությունները՝ օրգանիզմի հյուսվածքներին անհրաժեշտ թթվածնի մատակարարման և նյութափոխանակության ընթացքում առաջացած ածխաթթու գազի հեռացման գործընթացներում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, շրջակա միջավայրի պայմանների և օրգանիզմի գործառական վիճակի փոփոխությունների դեպքում շնչառական համակարգի հարմարվողական արձագանքներին։ Կարևորվում է շնչառության կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությունը որպես բարդ կենսաբանական կառավարման համակարգ, որտեղ փոխկապակցված են նյարդային, քիմիական և ֆիզիոլոգիական բազմաթիվ մեխանիզմներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել շնչառական համակարգի աշխատանքի օրինաչափությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը, դրա գործառական վիճակի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և տարբեր պայմաններում օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, բժշկական ոլորտի հետազոտողների, բժիշկների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է կրթական հաստատություններում առողջության պահպանման և հիգիենիկ պայմանների ապահովման հարցերին։ Դպրոցական առողջապահությունը կարևոր նշանակություն ունի երեխաների ֆիզիկական զարգացման, սովորելու կարողության և ընդհանուր բարեկեցության համար, քանի որ աշակերտներն իրենց օրվա զգալի մասն անցկացնում են ուսումնական միջավայրում։ Այս ուղղության շրջանակում կարևորվում են դասասենյակների մաքրությունը, օդափոխությունը, լուսավորությունը, ջերմաստիճանը, նստելու պայմանները, անձնական հիգիենան և առողջ սովորությունների ձևավորումը։ Գիրքը դպրոցական միջավայրի կազմակերպման խնդիրները ներկայացնում է առողջապահական տեսանկյունից՝ ընդգծելով կրթության և առողջության փոխկապակցվածությունը։ Այն նաև առնչվում է ուսուցիչների, ծնողների և կրթական հաստատությունների պատասխանատվությանը՝ երեխաների առողջության պահպանման գործում։ Երկրորդ մասը շարունակում է նույն թեմատիկ ուղղությունը՝ լրացնելով դպրոցական հիգիենայի վերաբերյալ գիտելիքները և ուշադրություն հրավիրելով առողջ ու անվտանգ ուսումնական պայմանների կարևորությանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է կրթության պատմության, դպրոցական հիգիենայի և XIX դարի վերջի հայերեն առողջապահական գրականության ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Գիտական աշխատությունը նվիրված է մակերևութային պլազմոնների սպեկտրային հատկությունների, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների ուշացման և ճառագայթային մարման երևույթների տեսական ու ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում մետաղական և դիէլեկտրական միջավայրերի սահմանային մակերևույթներում առաջացող կոլեկտիվ էլեկտրոնային տատանումների բնույթը, դրանց փոխազդեցությունը էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ, ինչպես նաև պլազմոնային գրգռումների հաճախականային և դիսպերսիոն բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային պլազմոնների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմներին, էլեկտրոնային գազի կոլեկտիվ շարժման առանձնահատկություններին, մակերևույթի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությանը և էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են պլազմոնային համակարգերում ուշացման երևույթները, որոնք կապված են էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության տարածման վերջավոր արագության և դաշտի ժամանակային փոփոխությունների հաշվառման անհրաժեշտության հետ։ Քննության են առնվում էլեկտրաստատիկ մոտավորության կիրառելիության սահմանները, էլեկտրադինամիկական նկարագրության առանձնահատկությունները և ուշացման ազդեցությունը մակերևութային պլազմոնների դիսպերսիոն հարաբերությունների, ռեզոնանսային հաճախականությունների և սպեկտրային կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ճառագայթային մարման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ պլազմոնային տատանումների էներգիայի էլեկտրամագնիսական ճառագայթման միջոցով փոխանցման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը պլազմոնային գրգռումների կյանքի տևողության ու ռեզոնանսային գծերի լայնության վրա։ Դիտարկվում են ճառագայթային և ոչ ճառագայթային կորուստների ֆիզիկական տարբերությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և պլազմոնային համակարգերի օպտիկական արձագանքի ձևավորման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մետաղների դիէլեկտրական թափանցելիության հաճախականային կախվածությանը, էլեկտրոնների ազատ և կապված շարժման ներդրմանը, ինչպես նաև նյութերի օպտիկական հատկությունների ազդեցությանը մակերևութային պլազմոնների սպեկտրի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա պլազմոնային երևույթների նկարագրման հնարավորություններին, սահմանային պայմանների կիրառմանը և էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածական բաշխման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարող են դիտարկվել հարթ մակերևույթների, բարակ մետաղական թաղանթների և սահմանափակ չափեր ունեցող կառուցվածքների պլազմոնային հատկությունները՝ հաշվի առնելով երկրաչափական չափերի, նյութական պարամետրերի և շրջապատող միջավայրի ազդեցությունը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ պլազմոնային համակարգերի չափերի և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ալիքի երկարության հարաբերակցությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ ուշացման երևույթների և ճառագայթային կորուստների դրսևորման համար։ Ուսումնասիրվում են պլազմոնային ռեզոնանսների հաճախականային տեղաշարժերի, սպեկտրային գծերի լայնացման, տատանումների մարման և դաշտի տեղայնացման միջև հնարավոր կապերը։ Քննարկվում են նաև մակերևութային պլազմոնների գրգռման և գրանցման ֆիզիկական սկզբունքները, օպտիկական չափումների նշանակությունը և տեսական հաշվարկների ու փորձարարական տվյալների համադրման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում պլազմոնային գրգռումների և լույսի փոխազդեցության ուժգնության, էներգիայի փոխանցման արդյունավետության և ռեզոնանսային երևույթների կառավարման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում են դասական էլեկտրադինամիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, օպտիկայի և նանոֆիզիկայի տեսական մոտեցումների համադրումը, ինչպես նաև պլազմոնային համակարգերի սպեկտրային բնութագրերի մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մակերևութային պլազմոնների ֆիզիկական հատկությունների առավել խոր ըմբռնմանը, էլեկտրամագնիսական դաշտի և նյութի փոխազդեցության օրինաչափությունների բացահայտմանը և պլազմոնային ռեզոնանսների կառավարման տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Ստացված գիտելիքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ նանոօպտիկայի, պլազմոնիկայի, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային կառուցվածքների, մակերևութային սպեկտրոսկոպիայի և լույսի տեղայնացման վրա հիմնված տեխնոլոգիաների հետագա զարգացման համար։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, օպտիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ֆիզիկամաթեմատիկական ու տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։