Տավուշի բանահյուսական ժառանգությունը

History

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, տնտեսական և կենցաղային կյանքի ընդհանուր պատկերը՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես պատմականորեն ձևավորված առանձնահատկություններին, այնպես էլ ժամանակակից փոփոխություններին։ Հեղինակի դիտարկումների շրջանակում կարող են ընդգրկվել բնակչության տարածքային տեղաբաշխումը, քաղաքային և գյուղական համայնքների կենսակերպը, ընտանեկան հարաբերությունները, զբաղմունքները, կրթական միջավայրը, լեզվական առանձնահատկությունները, կրոնական ու մշակութային ավանդույթները և հասարակական կազմակերպման տարբեր ձևերը։ Առանձնահատուկ տեղ կարող է հատկացվել ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմներին, պատմական հիշողության դերին և այն մշակութային արժեքներին, որոնց միջոցով տարբեր տարածաշրջաններում բնակվող հայկական համայնքները պահպանել են իրենց լեզվական ու մշակութային առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում նաև ավանդական և նոր կենսակերպերի փոխհարաբերությունները՝ ցույց տալով, թե տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում ինչպես են վերափոխվում առօրյա կյանքի ձևերը, հասարակական հարաբերությունները և արժեքային պատկերացումները։ Կարևորվում է կրթության, գրականության, մամուլի, եկեղեցու և մշակութային հաստատությունների դերը հանրային կյանքի կազմակերպման ու ազգային մշակույթի շարունակականության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակին, մասնագիտական զբաղվածությանը, արհեստներին, առևտրին և տնտեսական գործունեության այլ ոլորտներին՝ դրանց միջոցով ներկայացնելով հասարակության ներքին կառուցվածքը։ Եթե ուսումնասիրությունը ստեղծվել է օտարազգի հեղինակի կողմից, այն միաժամանակ կարող է արժեքավոր լինել տվյալ ժամանակաշրջանում հայերի մասին արտաքին ընկալումների և պատկերացումների ուսումնասիրման համար։ Այդ դեպքում կարևոր է տարբերակել հեղինակի անմիջական դիտարկումները, ժամանակի տարածված պատկերացումները և պատմականորեն ստուգելի տեղեկությունները, քանի որ նման բնույթի աշխատություններում երբեմն արտացոլվում են նաև ժամանակաշրջանին բնորոշ կարծրատիպեր ու գնահատականներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես պատմական, ազգագրական և հասարակագիտական աղբյուր, որն օգնում է վերականգնել հայ հասարակության որոշակի ժամանակաշրջանի սոցիալ-մշակութային պատկերը և ուսումնասիրել ազգային կյանքի փոփոխություններն ու շարունակականությունը։

Other Subjects

«Մասնավոր գինեգործություն» գիրքը, հեղինակված է Լ. Ռ. Սամվելյան-ի կողմից, նվիրված է փոքր և միջին մասշտաբով գինեգործական արտադրության կազմակերպման և վարման հարցերին։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է խաղողի մշակման, գինու պատրաստման և պահպանման գործընթացները՝ ընդգծելով մասնավոր արտադրողների համար անհրաժեշտ գործնական քայլերը և տեխնոլոգիական նրբությունները։ Անդրադառնում է նաև սարքավորումների ընտրության, արտադրության որակի ապահովման, պահպանման պայմանների և ֆինանսական կառավարման խնդիրներին։ Աշխատությունը նախատեսված է մասնավոր գինեգործների, հողագործների, գինեգործությամբ հետաքրքրված ուսանողների և սկսնակ արտադրողների համար, ովքեր ցանկանում են ստեղծել կամ արդյունավետորեն վարել սեփական գինեգործական ձեռնարկություն՝ հասնելով բարձր որակի արտադրանքի և մրցունակ արդյունքների շուկայում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է թարգմանության գործընթացում համընդհանուրի, ազգայինի և անհատականի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ ռոմանական լեզուների փաստական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ թարգմանությունը պարզապես մի լեզվից մյուսը բառերի և նախադասությունների մեխանիկական փոխադրություն չէ, այլ լեզվական, մշակութային և անհատական իմաստների բարդ փոխակերպման գործընթաց։ Յուրաքանչյուր լեզու արտացոլում է տվյալ ժողովրդի պատմական փորձը, մշակույթը, մտածողության առանձնահատկությունները և աշխարհընկալումը, մինչդեռ կոնկրետ ստեղծագործության մեջ այդ ընդհանուր ազգային համակարգը արտահայտվում է հեղինակի անհատական լեզվական ոճի միջոցով։ Այս երեք մակարդակների՝ համընդհանուրի, ազգայինի և անհատականի, միաժամանակյա պահպանությունն ու վերարտադրությունը թարգմանչի համար առաջացնում են ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական խնդիրներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց միջոցով համընդհանուր մարդկային հասկացությունները ստանում են ազգային-մշակութային և հեղինակային առանձնահատուկ արտահայտություն։ Համընդհանուրի մակարդակում դիտարկվում են այն իմաստային ու գաղափարական տարրերը, որոնք հասկանալի և նշանակալի են տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների համար։ Ազգային բաղադրիչը վերաբերում է տվյալ լեզվամշակութային միջավայրին բնորոշ իրողություններին, պատկերներին, դարձվածքներին, ավանդույթներին, վարքային նորմերին և աշխարհընկալման առանձնահատկություններին։ Իսկ անհատական մակարդակը կապված է կոնկրետ հեղինակի կամ խոսողի լեզվական ոճի, բառապաշարի, պատկերավորման եղանակների, շարահյուսական կառուցվածքների և արտահայտչական նախասիրությունների հետ։ Ռոմանական լեզուների՝ ֆրանսերենի, իսպաներենի, իտալերենի, պորտուգալերենի և այլ լեզուների փաստական նյութի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր լեզվական համակարգերի և մշակութային միջավայրերի փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել բնագրային և թարգմանված տեքստեր՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի փոխակերպումների են ենթարկվում ազգային և հեղինակային առանձնահատկությունները թարգմանության ժամանակ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել առանցքային բառերի, դարձվածաբանական միավորների, փոխաբերությունների, մշակութային իրույթների, խոսքային ոճերի և շարահյուսական կառուցվածքների թարգմանությանը։ Այսպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն դեպքերը, երբ բառացի թարգմանությունը կարող է պահպանել լեզվական ձևը, սակայն կորցնել ազգային կամ անհատական իմաստային երանգը։ Միաժամանակ չափազանց ազատ թարգմանությունը կարող է հանգեցնել բնագրի ազգային և հեղինակային յուրահատկությունների աղավաղման։ Այդ պատճառով աշխատության կարևոր խնդիրներից է այնպիսի թարգմանական լուծումների որոնումը, որոնք միաժամանակ ապահովում են բովանդակային համարժեքությունը, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների փոխանցումը և հեղինակի անհատական ոճի հնարավորինս ամբողջական պահպանումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև թարգմանչի ստեղծագործական դերին։ Թարգմանիչը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես երկու լեզվամշակութային համակարգերի միջնորդ և ստիպված է որոշումներ կայացնել այն դեպքերում, երբ բնագրի որևէ տարր չունի ուղղակի համարժեք թիրախային լեզվում։ Այդ իրավիճակներում կիրառվող նկարագրական, փոխարինող, բացատրական, հարմարեցնող կամ այլ թարգմանական ռազմավարությունները կարող են էապես ազդել վերջնական տեքստի բնույթի վրա։ Ուստի թարգմանչի անհատական ընտրությունը նույնպես դառնում է հետազոտության կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության տեսական նշանակությունը կապված է թարգմանության համարժեքության և համարժեք վերարտադրության խնդրի ավելի խորքային ըմբռնման հետ, քանի որ այն դիտարկում է թարգմանական գործընթացը ոչ միայն լեզվական մակարդակում, այլև մշակութային և հեղինակային հարաբերությունների համատեքստում։ Գործնական առումով ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գեղարվեստական և մասնագիտական թարգմանության, թարգմանիչների պատրաստման, միջմշակութային հաղորդակցության և համեմատական լեզվաբանության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել թարգմանագետներին, լեզվաբաններին, ռոմանական լեզուների մասնագետներին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, դասախոսներին և թարգմանության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հաջողված թարգմանությունը պահանջում է համընդհանուր իմաստների, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների և անհատական հեղինակային արտահայտության հավասարակշռված վերարտադրում՝ թարգմանչին ներկայացնելով ոչ միայն լեզվական, այլև մշակութաբանական ու ստեղծագործական բարդ խնդիրներ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի անցյալի անորոշ դերբայի քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի համապատասխան լեզվական միջոցների հետ զուգադրությամբ։ Վերլուծվում են տվյալ դերբայական կառույցների կազմության սկզբունքները, նախադասության մեջ դրանց կիրառման ձևերը և տարբեր խոսքային իրավիճակներում արտահայտվող ժամանակային ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ գերմաներենում արտահայտվող գործողության նախորդությունը, ավարտվածությունը կամ այլ ժամանակային հարաբերությունները փոխանցվում են հայերենում։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների քերականական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ մի լեզվի որոշակի քերականական կառուցվածքը մյուսում չունի ամբողջությամբ նույնական ձև և պահանջում է այլ արտահայտչամիջոցների կիրառում։ Քննարկվում են դերբայական կառույցների շարահյուսական գործառույթները, դրանց կապը նախադասության մյուս անդամների հետ և համատեքստի ազդեցությունը համապատասխան հայերեն համարժեքի ընտրության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրները և այն լեզվական փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են սկզբնական իմաստի հնարավորինս ճշգրիտ պահպանման համար։ Աշխատությունը նպաստում է գերմաներենի և հայերենի քերականական կառուցվածքների փոխհարաբերությունների առավել խորքային ընկալմանը և կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ թարգմանության տեսության ու պրակտիկայի, օտար լեզուների ուսուցման և համեմատական լեզվաբանության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գերմաներենի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Գիրքը նվիրված է պատմական և քաղաքական նշանակություն ունեցող մի իրադարձության քննությանը՝ այն ներկայացնելով որպես բարոյական, հասարակական և պատմական պատասխանատվության խնդիր։ Հեղինակը կենտրոնանում է տեղի ունեցածի հանգամանքների, նախապատմության և հետևանքների վրա՝ փորձելով բացահայտել այն գործողությունները, որոշումները և քաղաքական պայմանները, որոնք հանգեցրել են քննարկվող իրադարձությանը։ Աշխատության մեջ պատմական փաստերը զուգորդվում են քննադատական մեկնաբանությունների հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում իրադարձությունը դիտարկել ոչ միայն ժամանակագրական, այլև բարոյական ու քաղաքական տեսանկյուններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային կորուստներին, հասարակական արձագանքներին, պատասխանատվության հարցերին և պատմական հիշողության ձևավորմանը։ Հեղինակը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր կողմերի դիրքորոշումներին՝ փորձելով ներկայացնել իրադարձության շուրջ ձևավորված տեսակետների հակասությունները և դրանց ազդեցությունը հետագա պատմական զարգացումների վրա։ Հրատարակությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ պատմական անցքերը դիտարկում է քննադատական հիշողության և արդարության որոնման համատեքստում՝ ընդգծելով անցյալի ուսումնասիրության նշանակությունը նմանատիպ իրադարձությունների կրկնությունը կանխելու համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին, լրագրողներին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական հակասություններով, հասարակական պատասխանատվությամբ և անցյալի իրադարձությունների քննադատական վերլուծությամբ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային ռազմավարության ձևավորման և իրականացման տնտեսագիտական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են ներդրումային քաղաքականության տեսական հիմքերը, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները, կապիտալի ներգրավման գործոնները և տնտեսական զարգացման վրա ներդրումների ազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։ Քննարկվում են պետական և մասնավոր ներդրումների փոխազդեցությունը, ներդրումային ռիսկերի գնահատման մեթոդները, ֆինանսավորման աղբյուրների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և ներդրումային գրավչության բարձրացման ուղղությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև տնտեսական աճի խթանման, մրցունակության բարձրացման, ոլորտային ներդրումային առաջնահերթությունների և ներդրումային ռազմավարության կատարելագործման ժամանակակից մոտեցումներին՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։