Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловКультура
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրապարակումները։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայկական մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և գեղարվեստական ստեղծագործության հիմնախնդիրներին առնչվող գրականություն։ Ներկայացվում են կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ գրականության որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են մատենագիտական տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության և մասնագիտական գրականության տարածման գործում։ Տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և ուսումնասիրելու հայկական մշակութային ժառանգության գիտական արժևորման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական հետազոտությունների, կրթական և գիտական գործունեության համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար:
Обновлено. 2026-11-02
Политология
Армяно-американские взаимоотношения контексте внешнеполитических приоритетов США на Южном Кавказе (1991-2001гr.)
Այս մենագրությունը նվիրված է 1991–2001 թվականներին Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների հարաբերությունների ձևավորման ու զարգացման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների, տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական վերափոխումների և հետխորհրդային միջազգային համակարգի ձևավորման համատեքստում։ Աշխատության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն հարցի վրա, թե ինչպիսի տեղ էր զբաղեցնում Հայաստանը ԱՄՆ տարածաշրջանային քաղաքականության մեջ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, ինչ գործոններով էին պայմանավորված երկկողմ հարաբերությունների զարգացումները և ինչպես էին տարածաշրջանային հակամարտությունները, էներգետիկ շահերը, անվտանգության խնդիրները, Ռուսաստանի և Իրանի գործոնները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում գործող հայկական համայնքի ու կազմակերպությունների գործունեությունը ազդում Վաշինգտոնի քաղաքական որոշումների վրա։ Հետազոտության ժամանակագրական շրջանակը սկսվում է 1991 թվականից, երբ Հայաստանը վերականգնեց իր անկախությունը և դարձավ միջազգային հարաբերությունների ինքնուրույն սուբյեկտ։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված նոր իրավիճակը հնարավորություն տվեց ԱՄՆ-ին ակտիվացնել իր ներկայությունը տարածաշրջանում։ ԱՄՆ քաղաքականության մեջ տարածաշրջանի նշանակությունը պայմանավորված էր մի քանի փոխկապակցված հանգամանքներով՝ Ռուսաստանի ազդեցության պահպանման խնդրով, Իրանի աշխարհաքաղաքական դիրքով, Թուրքիայի և Վրաստանի հետ հարաբերություններով, Կասպից ծովի էներգետիկ պաշարների նկատմամբ հետաքրքրությամբ և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով։ Հետազոտություններում նշվում է, որ ԱՄՆ-ի ակտիվ հետաքրքրությունը Հարավային Կովկասի նկատմամբ հատկապես նկատելի դարձավ 1990-ականների երկրորդ կեսից, երբ տարածաշրջանային էներգետիկ նախագծերն ավելի մեծ նշանակություն ստացան ամերիկյան արտաքին քաղաքականության համար։ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը դարձավ երկկողմ կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացման հիմքը։ Հետագա տարիներին հարաբերությունները աստիճանաբար ընդլայնվեցին՝ ընդգրկելով քաղաքական, տնտեսական, մարդասիրական, ժողովրդավարական զարգացման և անվտանգության ոլորտները։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել այն առանձնահատկությունը, որ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերությունները զարգանում էին ոչ միայն երկու երկրների անմիջական շահերի հիման վրա, այլև Հարավային Կովկասում ամերիկյան ավելի լայն ռազմավարության շրջանակում։ Այդ պատճառով Հայաստանի նկատմամբ Վաշինգտոնի քաղաքականությունը անհրաժեշտ է դիտարկել տարածաշրջանի մյուս պետությունների՝ Ադրբեջանի և Վրաստանի նկատմամբ ԱՄՆ քաղաքականության հետ համեմատության մեջ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խնդիրը։ 1990-ականների սկզբին հակամարտությունը դարձավ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների կարևորագույն ուղղություններից մեկը, իսկ ԱՄՆ-ը ներգրավվեց դրա կարգավորման գործընթացում՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր։ Հակամարտության նկատմամբ ամերիկյան դիրքորոշումը միաժամանակ առնչվում էր տարածաշրջանային անվտանգության, Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների, Թուրքիայի դիրքորոշման և էներգետիկ հաղորդակցության նախագծերի հարցերին։ Այդ համատեքստում աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր հակամարտության կարգավորման խնդիրը փոխազդում հայ-ամերիկյան քաղաքական օրակարգի հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ԱՄՆ-ում հայկական համայնքի և կազմակերպությունների դերակատարությունը։ Հայկական սփյուռքը և ամերիկահայ կազմակերպությունները կարողացել են ձևավորել քաղաքական ու հասարակական ազդեցության տարբեր մեխանիզմներ՝ ամերիկյան քաղաքական օրակարգում հայկական հարցերի բարձրացման, Հայաստանի նկատմամբ աջակցության, տնտեսական և մարդասիրական ծրագրերի խթանման և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ։ Հետազոտությունների համաձայն՝ ամերիկահայ կազմակերպությունները զգալի դեր են ունեցել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ ԱՄՆ քաղաքականության վրա հասարակական ու քաղաքական ազդեցություն գործադրելու գործում։ Տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ևս կարևոր բաղադրիչ է։ Անկախության առաջին տարիներին Հայաստանը կանգնած էր տնտեսական ծանր իրավիճակի, շրջափակման և սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների խնդիրների առջև, ինչի պայմաններում ԱՄՆ աջակցությունը ստացավ մեծ նշանակություն։ Ամերիկյան օգնության ծրագրերը, ներդրումային և առևտրային կապերը, մարդասիրական աջակցությունը և տնտեսական բարեփոխումների խթանումը դարձան երկկողմ հարաբերությունների կարևոր ուղղություններ։ Միաժամանակ ԱՄՆ-ի տնտեսական հետաքրքրությունները Հարավային Կովկասում մեծապես կապված էին տարածաշրջանի հաղորդակցային և էներգետիկ ներուժի հետ։ Այս համատեքստում Հայաստանը որոշ չափով տարբերվում էր Ադրբեջանից, քանի որ չուներ Կասպից ծովի նավթային և գազային պաշարների նման ռեսուրսային ներուժ, ինչն ազդում էր տարածաշրջանային ամերիկյան առաջնահերթությունների կառուցվածքի վրա։ ԱՄՆ քաղաքականության մեջ Ադրբեջանի նշանակությունը հատկապես աճեց էներգետիկ նախագծերի զարգացման հետ, մինչդեռ Հայաստանի նկատմամբ հարաբերությունները զգալիորեն կառուցվում էին քաղաքական, մարդասիրական և ժողովրդավարական համագործակցության հիման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև անվտանգության և ռազմական համագործակցության ուսումնասիրությունը։ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերություններում անվտանգության ոլորտը զարգանում էր աստիճանաբար՝ հաշվի առնելով միաժամանակ Հայաստանի անդամակցությունը Ռուսաստանի գլխավորած անվտանգության համակարգերին և ԱՄՆ-ի ու ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության հնարավորությունները։ Հետազոտական գրականության մեջ նշվում է, որ հայ-ամերիկյան համագործակցությունը ներառում էր ինչպես երկկողմ, այնպես էլ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում իրականացվող ձևաչափեր, սակայն Ռուսաստանի հետ Հայաստանի ռազմաքաղաքական կապերը սահմանափակում էին այդ ուղղության արագ խորացումը։ Մենագրության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը ներկայացվում է որպես տարբեր ուժային կենտրոնների միջև հավասարակշռություն պահպանելու գործընթաց։ Հայաստանի համար ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների զարգացումը կարևոր էր միջազգային աջակցություն ստանալու, տնտեսական վերականգնման, ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման և արտաքին քաղաքական այլընտրանքների ընդլայնման տեսանկյունից, մինչդեռ ԱՄՆ-ի համար Հայաստանը Հարավային Կովկասում կարևոր, բայց ոչ միակ գործընկերն էր։ Այդ պատճառով երկկողմ հարաբերությունները պետք է հասկանալ ավելի լայն տարածաշրջանային համակարգում, որտեղ փոխազդում էին ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Իրանի և եվրոպական պետությունների շահերը։ Հետազոտության մեջ 1990-ականների երկրորդ կեսը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ հենց այդ շրջանում Հարավային Կովկասը ավելի հստակ սկսեց դիտարկվել որպես ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություն։ Էներգետիկ նախագծերը, Կասպից ծովի պաշարների արտահանման ուղիները, տարածաշրջանային հաղորդակցությունները և Ռուսաստանի ու Իրանի ազդեցության սահմանափակման հարցերը մեծացրին ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունը տարածաշրջանի նկատմամբ։ Այս պայմաններում Հայաստանը հայտնվեց բարդ աշխարհաքաղաքական միջավայրում, որտեղ իր արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները միշտ չէ, որ համընկնում էին ամերիկյան ռազմավարական նպատակների հետ։ Աշխատանքի մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ Նորա Վ. Գևորգյանի ուսումնասիրությունը սկզբնապես ներկայացվել է որպես քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսություն՝ 23.00.04 մասնագիտությամբ, և 2009 թվականին հրատարակվել է 27 էջանոց սեղմագրով։ Հետագայում այն լույս է տեսել ընդարձակ մենագրության ձևով՝ Երևանում, «Լիմուշ» հրատարակչությունում, 2012 թվականին, 194 էջ ծավալով։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական գրառման համաձայն՝ գրքում ընդգրկված է 174–188-րդ էջերի մատենագիտություն՝ 190 աղբյուրով, ինչպես նաև բազմաթիվ տողատակի հղումներ։ Ռուս-հայկական համալսարանի տվյալները հաստատում են, որ Նորա Գևորգյանը քաղաքական գիտությունների թեկնածու է, դոցենտ և միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իսկ այս աշխատությունը նրա հիմնական գիտական մենագրություններից մեկն է։ Նրա հետազոտական հետաքրքրությունների մեջ ներառված են ԱՄՆ արտաքին քաղաքական շահերը Հարավային Կովկասում, հայ-ամերիկյան հարաբերությունները, փոքր պետությունների դերը մեծ տերությունների աշխարհաքաղաքականության մեջ և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է հետխորհրդային առաջին տասնամյակում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային ռազմավարության փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Այն հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել դիվանագիտական հարաբերությունները, տնտեսական և մարդասիրական համագործակցությունը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության միջազգային ասպեկտները, ամերիկահայ համայնքի քաղաքական ազդեցությունը, տարածաշրջանային էներգետիկ շահերը և Հարավային Կովկասում ձևավորվող նոր աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, դիվանագիտության, Հայաստանի արտաքին քաղաքականության, ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-09-12
Экономика
Աշխատուժի միգրացիայի կարգավորման հիմնախնդիրները Եվրասիական տնտեսական միությունում (Հայաստանի Հանրապետության օրինակով)
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է աշխատուժի միգրացիայի կարգավորման հիմնախնդիրներին Եվրասիական տնտեսական միությունում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, ընդգծելով տարածաշրջանային ինտեգրման, աշխատաշուկայի ազատ տեղաշարժի և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են ԵԱՏՄ շրջանակներում աշխատուժի ազատ տեղաշարժի իրավական հիմքերը, անդամ պետությունների միջև աշխատանքի շուկաների փոխազդեցությունը և միգրացիոն հոսքերի կարգավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության մասնակցության առանձնահատկություններին՝ ներառյալ աշխատուժի արտահոսքը, արտագնա աշխատանքի կառուցվածքը, դրամական փոխանցումների ազդեցությունը տնտեսության վրա և ներքին աշխատաշուկայի հավասարակշռության խնդիրները։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է սոցիալական պաշտպանության, աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության և միգրանտ աշխատողների ինտեգրման քաղաքականությունների դերը՝ որպես արդյունավետ կարգավորման հիմնական գործիքներ։ Միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման խորացման հնարավորությունները և առկա ինստիտուցիոնալ ու տնտեսական մարտահրավերները, որոնք ազդում են աշխատուժի ազատ տեղաշարժի իրական արդյունավետության վրա։
Обновлено. 2026-08-24
История
Մեծ Բրիտանիայի աշխարհառազմավարական շահերը Հայաստանում և Այսրկովկասում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մեծ Բրիտանիայի՝ Հայաստանի և Այսրկովկասի նկատմամբ ունեցած աշխարհառազմավարական շահերի և քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է տարածաշրջանի նշանակությունը Բրիտանական կայսրության արտաքին և ռազմական քաղաքականության համատեքստում՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմը, Ռուսաստանի ազդեցությունը, Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական հաղորդակցության ուղիները և Կովկասի բնական ու տնտեսական ռեսուրսների կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի սկզբից տարածաշրջանում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակին, Կովկասյան ռազմաճակատի զարգացումներին և այն հանգամանքներին, որոնք Մեծ Բրիտանիայի համար մեծացրին Հայաստանի և Այսրկովկասի ռազմավարական նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են բրիտանական քաղաքականության հիմնական նպատակները, այդ թվում՝ Օսմանյան կայսրության դիրքերի թուլացումը, տարածաշրջանում հակառակորդ ուժերի առաջխաղացման սահմանափակումը, հաղորդակցության և առևտրային ուղիների նկատմամբ վերահսկողության ապահովումը և սեփական աշխարհաքաղաքական ազդեցության պահպանումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականության ուսումնասիրությունը, հատկապես հայ բնակչության անվտանգության, պատերազմի հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի և հայկական քաղաքական շրջանակների հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայոց ցեղասպանության հետևանքներին և դրանց վերաբերյալ բրիտանական քաղաքական ու հասարակական շրջանակների արձագանքին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ բրիտանական մարդասիրական նախաձեռնություններին, օգնության կազմակերպմանը և հայ փախստականների ու տեղահանված բնակչության խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքին՝ միաժամանակ դրանք դիտարկելով ավելի լայն ռազմավարական շահերի համատեքստում։ Այսրկովկասի նկատմամբ քաղաքականության ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել Վրաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի տարածքների ու քաղաքական ուժերի նկատմամբ բրիտանական մոտեցումները, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված բազմակողմ հարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի հարաբերություններին, քանի որ մինչև 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձությունները Կովկասում բրիտանական քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր դաշնակցային հարաբերություններով և Ռուսաստանի ռազմական ներկայությամբ։ 1917 թվականի հեղափոխությունից և ռուսական զորքերի հեռացումից հետո տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակի կտրուկ փոփոխությունը նոր խնդիրներ առաջադրեց բրիտանական դիվանագիտության և ռազմական ռազմավարության առջև։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև 1918 թվականին բրիտանական զորքերի և առաքելությունների ներգրավվածությունը տարածաշրջանում, Բաքվի և Կովկասի հաղորդակցությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը և տարածաշրջանային ուժերի հետ հարաբերությունների ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է բրիտանական քաղաքականության և տեղական ժողովուրդների ազգային-քաղաքական նպատակների փոխհարաբերության վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համագործակցության հնարավորությունները, այնպես էլ շահերի հակասությունները։ Պատերազմական տարիների իրադարձությունների համադրական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի և Այսրկովկասի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականությունը ձևավորվում էր միաժամանակ ռազմական, տնտեսական, աշխարհաքաղաքական և մարդասիրական գործոնների ազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների, Մերձավոր Արևելքում բրիտանական ռազմավարության և հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-08
Лингвистика
Ընթերցարան հայ երեխաների համար
Գիրքը նախատեսված է հայ երեխաների ընթերցանության և կրթության համար՝ ծառայելով որպես ուսումնական ու դաստիարակչական նշանակություն ունեցող ընթերցարան։ Նման հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայ կրթական գրականության զարգացման մեջ՝ նպաստելով երեխաների՝ մայրենի լեզվով կարդալու կարողության ձևավորմանը, բառապաշարի հարստացմանը և գրավոր խոսքի ընկալման հմտությունների կատարելագործմանը։ Ընթերցարանները սովորաբար միավորում էին տարաբնույթ նյութեր, որոնց միջոցով երեխաները կարող էին զարգացնել սահուն ընթերցանությունը, ընդլայնել իրենց գիտելիքները շրջապատող աշխարհի մասին և ծանոթանալ կրթական ու բարոյական արժեքներին։ Դրանք նաև նպաստում էին ինքնուրույն ընթերցանության սովորության ձևավորմանը և դպրոցական ուսուցման գործընթացի լրացմանը։ Հայերեն մանկական ուսումնական գրքերի հրատարակումը կարևոր նշանակություն ուներ ազգային կրթության զարգացման, մայրենի լեզվի պահպանման և մատաղ սերնդի գրագիտության բարձրացման համար։ 19-րդ դարում հայ կրթական միջավայրում նման գրքերը ծառայում էին որպես ուսուցիչների և սովորողների համար նախատեսված գործնական նյութեր՝ աջակցելով ընթերցանության ուսուցման կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության և մանկական գրականության պատմության, հայերեն ուսումնական գրքերի զարգացման ու դպրոցական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, գրականագետներին, հայագետներին և հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Обновлено. 2026-10-28
Религия
1823 թվականի օրացույց՝ ըստ հին տոմարի և հայոց ՌՄՀԲ թվականի
Հրատարակությունը ներկայացնում է 1823 թվականի օրացուցային տվյալները՝ ըստ հին տոմարի՝ զուգահեռ նշելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունները։ Հին տոմարի կիրառությունը ցույց է տալիս ժամանակի հաշվարկման ավանդական եղանակի շարունակականությունը և դրա նշանակությունը հայկական եկեղեցական ու հասարակական միջավայրում։ Քրիստոնեական և հայոց թվագրումների համադրումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին համեմատելու տարբեր ժամանակագրական համակարգերը և ճիշտ կողմնորոշվելու ամսաթվերի հարցում։ Օրացույցը ծառայում էր տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելուն, օգնում էր կազմակերպել առօրյա գործերը, հիշել կարևոր իրադարձությունները և հետևել տարվա ընթացքին։ Հայ եկեղեցական կյանքում նման օրացուցային հրատարակություններն առանձնահատուկ նշանակություն ունեին նաև տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակը որոշելու համար։ Հին տոմարի հիշատակումը կարևոր է տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված օրացուցային համակարգերի և դրանց փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այսպիսի տպագիր օրացույցները վկայում են ժամանակի հաշվարկման, ազգային ժամանակագրական ավանդույթի պահպանման և հոգևոր կյանքի կազմակերպման մշակույթի մասին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են հայ տոմարագիտության, եկեղեցական պատմության և 19-րդ դարի հայկական գրատպության ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-11-06