More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Թուրք ազգային բուրժուազիայի գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը

    Աշխատությունը նվիրված է թուրք ազգային բուրժուազիայի ձևավորման, գաղափարական հայացքների, հասարակական դիրքորոշման և քաղաքական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ սոցիալական խավի դերը Թուրքիայի նորագույն պատմության, ազգային պետականության ձևավորման և հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների զարգացման գործընթացներում։ Հեղինակը հետազոտում է թուրքական բուրժուազիայի առաջացման պատմական ու տնտեսական նախադրյալները, նրա ձևավորման վրա ազդած ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև այն քաղաքական ու գաղափարական պայմանները, որոնց շրջանակում այդ խավը աստիճանաբար ձեռք է բերել տնտեսական և հասարակական ազդեցություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ազգային բուրժուազիայի և թուրքական ազգայնականության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ պարզաբանելով, թե ինչպես են տնտեսական շահերը, ազգային ինքնագիտակցությունը, պետականության կառուցման նպատակները և հասարակական վերափոխումների պահանջները փոխազդել քաղաքական գաղափարախոսության ձևավորման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային տնտեսության զարգացման, տեղական արտադրության և առևտրի խրախուսման, կապիտալի կուտակման, սեփական տնտեսական շրջանակների ձևավորման և արտաքին տնտեսական ազդեցություններից անկախանալու ձգտումներին։ Այս համատեքստում թուրք ազգային բուրժուազիան դիտարկվում է որպես հասարակական այն ուժերից մեկը, որի շահերը կարևոր դեր են ունեցել Թուրքիայի տնտեսական քաղաքականության և պետական կառավարման առաջնահերթությունների ձևավորման գործում։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բուրժուազիայի և պետական իշխանության փոխհարաբերությունների քննությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տնտեսական շահերն արտահայտվել պետական քաղաքականության մեջ, ինչ դեր են ունեցել քաղաքական վերնախավի և գործարար շրջանակների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել պետական հովանավորությունը, տնտեսական կարգավորումները և ազգային շուկայի ձևավորման գործընթացները տեղական կապիտալի զարգացման վրա։ Հեղինակը թեման դիտարկում է նաև Թուրքիայի պատմական վերափոխումների ավելի լայն համատեքստում՝ անդրադառնալով Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի տնտեսական ու հասարակական փոփոխություններին, երիտթուրքական շարժման գաղափարական և քաղաքական ազդեցություններին, Առաջին համաշխարհային պատերազմին հաջորդած իրադարձություններին և հանրապետական Թուրքիայի ձևավորման գործընթացին։ Այս պատմական զարգացումները կարևոր նշանակություն են ունեցել թուրք ազգային բուրժուազիայի սոցիալական կազմի, տնտեսական հնարավորությունների և քաղաքական դիրքորոշումների փոփոխության համար։ Աշխատության գաղափարական առանցքներից է ազգային բուրժուազիայի և ազգայնական պետական քաղաքականության փոխադարձ կապի բացահայտումը։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես է տնտեսական դասակարգային շահը համադրվել ազգային շահի մասին պատկերացումներին, ինչպես են ազգային միասնականության, տնտեսական ինքնուրույնության և պետական հզորացման գաղափարները ծառայել որոշակի հասարակական խմբերի տնտեսական ու քաղաքական նպատակներին։ Այս տեսանկյունից գիրքը կարևոր նյութ է տրամադրում թուրքական ազգայնականության սոցիալ-տնտեսական հիմքերը, դրա գաղափարական առանձնահատկությունները և գործնական քաղաքական դրսևորումները հասկանալու համար։ Գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմաքաղաքագիտական և սոցիալ-տնտեսական ուսումնասիրությունների շրջանակին՝ համադրելով պատմական գործընթացների վերլուծությունը, հասարակական դասակարգերի շահերի քննությունը և քաղաքական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրությունը։ Հեղինակի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս թուրքական հասարակության զարգացումը դիտարկել ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների և պետական փոփոխությունների տեսանկյունից, այլև դրանց հիմքում ընկած տնտեսական հարաբերությունների, սոցիալական ուժերի և շահերի բախման համատեքստում։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ արևելագիտության համար, քանի որ Թուրքիայի տնտեսական և քաղաքական պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու տարածաշրջանի հասարակական զարգացումները, թուրքական պետականության ձևավորման առանձնահատկությունները և հայ-թուրքական պատմական հարաբերությունների որոշ կարևոր նախադրյալներ։ Այն արժեքավոր գիտական նյութ է Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ, ազգային բուրժուազիայի ձևավորմամբ, ազգայնական գաղափարախոսությամբ, տնտեսական քաղաքականությամբ և հասարակական դասակարգերի փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, տնտեսագետների ու հասարակական գիտությունների մասնագետների համար։ Միաժամանակ աշխատությունը կարևոր է ընթերցողների այն շրջանակի համար, որը ցանկանում է հասկանալ, թե ինչպես կարող են տնտեսական շահերը վերածվել քաղաքական ազդեցության, ինչպես են ձևավորվում ազգային տնտեսական վերնախավերը և ինչ դեր են կատարում հասարակական տարբեր խավերը պետության քաղաքական ու տնտեսական զարգացման գործում։

    Updated: 2026-11-17
    Թուրք ազգային բուրժուազիայի գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը
    Online

    History

    Հայոց տոնածիսական մշակույթ

    Աշխատությունը նվիրված է հայոց տոնածիսական մշակույթին՝ հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ինքնության և ազգային ավանդույթների կարևոր բաղադրիչներից մեկին։ Տոները և ծեսերը հայկական մշակութային կյանքի բազմաշերտ երևույթներ են, որոնցում արտացոլվում են ժողովրդի աշխարհընկալումը, կրոնական պատկերացումները, բնության ու ժամանակի ընկալման առանձնահատկությունները, ընտանեկան և համայնքային հարաբերությունները, ինչպես նաև սերնդեսերունդ փոխանցվող սովորույթներն ու վարքականոնները։ Տոնածիսական մշակույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական տոնական օրացույցի առանձնահատկությունները, տարվա տարբեր ժամանակահատվածների հետ կապված ավանդույթները, ծիսական գործողությունների նշանակությունը և դրանց հասարակական գործառույթները։ Այս մշակութային համակարգում միահյուսվում են քրիստոնեական եկեղեցական տոները, ժողովրդական հավատալիքները, ընտանեկան ծեսերը, համայնքային հավաքույթները, ավանդական երգերը, պարերը, ուտեստները և տոնական խորհրդանիշները։ Հետազոտության թեման կարևոր է նաև հին սովորույթների պահպանման, պատմական փոփոխությունների ընթացքում դրանց վերափոխման և ժամանակակից հասարակության մեջ դրանց շարունակականության ուսումնասիրման համար։ Հայոց տոնածիսական մշակույթի քննությունը նպաստում է ազգային մշակութային ժառանգության ճանաչմանը, ժողովրդական գիտելիքների ու ավանդույթների արժևորմանը և հայ ժողովրդի հոգևոր ու հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների ընկալմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, բանահյուսագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, ծիսագիտության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական ավանդական տոներով ու սովորույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Հայոց տոնածիսական մշակույթ
    Online

    Economics

    Մաքսասակագնային կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսասակագնային կարգավորման համակարգի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը արտաքին առևտրի կարգավորման, պետական եկամուտների ձևավորման և ներքին շուկայի պաշտպանության գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է մաքսային սակագների կառուցվածքը, կիրառման սկզբունքները և դրանց ազդեցությունը ներմուծման ու արտահանման հոսքերի վրա՝ հաշվի առնելով տնտեսության բացության աստիճանը և գլոբալ շուկաների փոխկապակցվածությունը։ Գրքում դիտարկվում են մաքսային քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ սակագնային և ոչ սակագնային սահմանափակումներ, դրանց արդյունավետությունը և կիրառման խնդիրները Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային կարգավորման համապատասխանությանը միջազգային չափորոշիչներին, մասնավորապես Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության պահանջներին և տարածաշրջանային տնտեսական միությունների կանոնակարգերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մաքսային վարչարարության արդյունավետությունը, կոռուպցիոն ռիսկերը և թվայնացման հնարավորությունները՝ որպես համակարգի բարելավման ուղղություններ։ Աշխատությունը առաջարկում է լուծումներ՝ ուղղված մաքսային քաղաքականության թափանցիկության բարձրացմանը, վարչարարական պարզեցմանը և տնտեսական մրցունակության ուժեղացմանը։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, մաքսային ծառայողների և պետական քաղաքականության մշակողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Մաքսասակագնային կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
    Online

    History

    Պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները ՀՍԽՀ իշխանական համակարգում 1921-1934 թթ.

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինների ձևավորումն ու գործունեությունը Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն իշխանական համակարգում 1921–1934 թթ.՝ ընդգծելով քաղաքական իշխանության կենտրոնացման և վերահսկողական մեխանիզմների զարգացման հիմնական փուլերը։ Նշվում է, որ խորհրդային վարչակարգի ձևավորման սկզբնական շրջանում վերահսկողության համակարգը նպատակ ուներ ամրապնդել նոր իշխանությունը, ապահովել կուսակցական գծի իրականացումը և կանխել հակախորհրդային գործունեությունը՝ պետական կառավարման բոլոր մակարդակներում։ Վերլուծվում է, որ կուսակցական կառույցները աստիճանաբար ձեռք բերեցին գերակա դեր պետական ապարատի նկատմամբ՝ ձևավորելով երկիշխանության բնույթ ունեցող համակարգ, որտեղ կուսակցական որոշումները հաճախ գերակայեցին վարչական ինստիտուտների նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վերահսկողական մարմինների՝ ներառյալ ինսպեկցիոն և կարգապահական կառույցների, դերին վարչական վերահսկողության, կադրային քաղաքականության և գաղափարական ուղղվածության ապահովման գործում։ Նշվում է նաև, որ 1920-ականների և 1930-ականների սկզբի քաղաքական գործընթացները ուղեկցվել են կենտրոնացման ուժեղացմամբ, ինչի արդյունքում վերահսկողության մեխանիզմները դարձել են ավելի համակարգված և ինստիտուցիոնալացված։ Ընդհանուր առմամբ, 1921–1934 թթ. պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները դիտարկվում են որպես խորհրդային քաղաքական համակարգի կայացման և իշխանության կենտրոնացման հիմնական գործիքներից մեկը, որը ձևավորել է վարչական կառավարման նոր մոդել։

    Updated: 2026-09-03
    Պետական-կուսակցական վերահսկողության մարմինները ՀՍԽՀ իշխանական համակարգում 1921-1934 թթ.
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը մասնագիտացված մատենագիտական և տեղեկատվական ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն ստեղծվել է գիտնականներին, մշակույթի և արվեստի մասնագետներին, գրադարաններին, գիտական ու մշակութային կազմակերպություններին, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակներին համապատասխան գրականության մասին ժամանակին և գործնական տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Տեղեկատուում ընդգրկված են հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված նյութեր, այդ թվում՝ գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլի հոդվածներ և մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ հրապարակումներ։ Նյութերի ընդգրկման այս սկզբունքը հնարավորություն է տալիս ստանալ ոչ միայն առանձին գրքերի, այլև տվյալ ժամանակահատվածում մշակութային թեմատիկայի շուրջ ձևավորված ամբողջ տեղեկատվական հոսքի բավական լայն պատկեր։ Հրատարակության բովանդակային շրջանակը բազմազան է և ներառում է մշակութային շինարարությանը, մշակույթի պատմությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակներին վերաբերող գրականություն։ Առանձին ուղղություններով կարող են ներկայացվել գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային կյանքի այլ ոլորտներին առնչվող հրապարակումներ։ Տեղեկատուի կառուցվածքային առանձնահատկությունը նյութերի դասակարգումն է գրադարանամատենագիտական համակարգին համապատասխան՝ տասնորդական դասակարգման սկզբունքով։ Յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն նյութերով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու օգտագործումը։ Մատենագիտական գրառումների հետ կապված գրադարանային շիֆրերի առկայությունը նույնպես գործնական նշանակություն ունի, քանի որ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նույնականացնել անհրաժեշտ հրատարակությունը, այլև կողմնորոշվել գրադարանային ֆոնդերում դրա որոնման հարցում։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր է հատկապես ժամանակին տեղեկատվություն ստանալու տեսանկյունից։ Այն պարբերաբար արձանագրում է նոր գրականության մուտքը և այդպիսով հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացին տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հերթական համարների շարունակականությունը թողարկումից թողարկում ստեղծում է մեկ միասնական տեղեկատվական շարան, որի միջոցով հնարավոր է հետագայում վերականգնել և ուսումնասիրել որոշակի տարվա ընթացքում գրանցված գրականության ամբողջությունը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես որոնողական գործիք, այլև որպես խորհրդահայ մշակութային կյանքի և գիտական տեղեկատվության պատմության ուսումնասիրության աղբյուր։ Մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն էին առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվում, ինչպիսի թեմաներով էին հրատարակվում աշխատություններ և ինչպիսի մասնագիտական տեղեկատվություն էր շրջանառվում գիտական ու մշակութային միջավայրում։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ժամանակաշրջանի մշակութային քաղաքականության, արվեստագիտական մտքի, գրադարանային գործի և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հատուկ նշանակություն ունի տեղեկատուի կիրառելիությունը գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեջ։ Հետազոտողը դրա միջոցով կարող է նախնականորեն բացահայտել անհրաժեշտ գրականության շրջանակը, կազմել թեմատիկ մատենագիտական ցանկ, գտնել համապատասխան հեղինակների և հրատարակությունների տվյալներ ու հետագայում շարունակել աղբյուրների ավելի խոր ուսումնասիրությունը։ Նույն կերպ այն կարող է ծառայել ուսանողներին, դասախոսներին, գրադարանավարներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին՝ որպես մասնագիտական տեղեկատվության արագ կողմնորոշիչ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված տեղեկատվական քարտեզ՝ միավորելով մատենագիտական նկարագրությունը, թեմատիկ դասակարգումը և ընթացիկ տեղեկատվության գործառույթը։ Այն կարևոր փաստագրական և որոնողական աղբյուր է խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային ու արվեստագիտական գրականության ուսումնասիրության, անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերման և տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի վերականգնման համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Political Science

    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, տասնյոթերորդ նիստ

    Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի տասնյոթերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովական աշխատանքի ընթացքի և քննարկումների վերաբերյալ վավերագրական տեղեկությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական կառույցների և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նիստի կազմակերպմանը, քննարկման ներկայացված հարցերին, մասնակիցների ելույթներին, արտահայտված տեսակետներին և ժողովական ընթացակարգերին։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում համայնքային կառավարման գործելակերպի, ազգային հաստատությունների գործունեության և հասարակական նշանակության խնդիրների քննարկման ավանդույթների մասին։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական տերմինաբանության և արևմտահայ հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Որպես ժողովական փաստաթղթերի շարքի առանձին հրատարակություն՝ այս ատենագրությունը նպաստում է ազգային կառավարման պատմական գործընթացների վերակազմությանը և 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կազմակերպական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, տասնյոթերորդ նիստ