Թորոս Լևոնի

Other Subjects

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, անասնաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև ֆերմերների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են կերային բազայի ձևավորմամբ։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են դաշտային կերարտադրության հիմնական մշակաբույսերը՝ միամյա և բազմամյա խոտաբույսեր, հատիկաընդեղեն կերային բույսեր և խառնացանքեր, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերային ցանքաշրջանառության կազմակերպմանը, հողի բերրիության պահպանմանը և բարձրորակ կերային զանգվածի ստացմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են հողի մշակման, ցանքի, պարարտացման, ոռոգման և խնամքի հիմնական տեխնոլոգիաները՝ ուղղված բարձր բերքատվության ապահովմանը։ Նյութը ընդգրկում է նաև մոլախոտերի, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ շեշտադրելով ինտեգրված և արդյունավետ մոտեցումները։ Բացի այդ, քննարկվում է դաշտային կերային մշակաբույսերի դերը անասնաբուծության զարգացման և կերային ինքնաբավության ապահովման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև կերի բերքահավաքի, պահեստավորման և օգտագործման տեխնոլոգիաներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական մոտեցումները՝ ապահովելով դաշտային կերարտադրության արդյունավետ կազմակերպման ամբողջական պատկերացում։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անձի ինքնության կառուցվածքում կրոնական և ազգային պատկանելության հետ կապված ես-պատկերների ձևավորման, փոխազդեցության և դրսևորման սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով մարդը ձևավորում է պատկերացումներ սեփական անձի, խմբային պատկանելության, արժեքների և հասարակության մեջ իր տեղի մասին։ Կրոնական և ազգային ես-պատկերները դիտարկվում են որպես ինքնության բազմաշերտ համակարգի բաղադրիչներ, որոնք կարող են փոխկապակցվել անձի կենսափորձի, ընտանեկան միջավայրի, կրթության, մշակութային ավանդույթների, սոցիալական հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անհատական և սոցիալական ինքնության հարաբերակցությանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է մարդն իր անձնական հատկանիշների ընկալումը համադրում որոշակի ազգային կամ կրոնական համայնքի հետ ունեցած պատկանելության զգացման հետ։ Քննվում են ինքնագիտակցության, ինքնագնահատականի, արժեքային կողմնորոշումների, սոցիալական դերերի և խմբային նույնականացման հնարավոր փոխառնչությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե տարբեր սոցիոմշակութային պայմաններում ինչպես կարող են փոփոխվել ազգային և կրոնական ինքնության նշանակությունն ու արտահայտման ձևերը։ Դիտարկվում են նաև մշակութային հիշողության, ավանդույթների, լեզվի, խորհրդանիշների և սոցիալական հաղորդակցության դերը ինքնության ձևավորման և պահպանման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչների ինքնընկալման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով կրոնական և ազգային ես-պատկերների համընկնման, փոխլրացման կամ տարբերակման հնարավոր ձևերը։ Միաժամանակ կարևորվում է բազմամշակութային միջավայրում այլ խմբերի հետ փոխհարաբերությունների ազդեցությունը սեփական պատկանելության գիտակցման վրա։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու անձի ինքնության ձևավորման հոգեբանական մեխանիզմները և այն սոցիալական ու մշակութային պայմանները, որոնց շրջանակում զարգանում են խմբային պատկանելության պատկերացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անձի հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության, ինքնության ուսումնասիրությունների և մշակութային հոգեբանության մոտեցումները՝ կրոնական և ազգային ինքնընկալումը ներկայացնելով որպես փոխկապակցված և ժամանակի ընթացքում զարգացող սոցիալ-հոգեբանական երևույթ։

Economics

Միկրոտնտեսագիտություն աշխատությունը համարվում է ժամանակակից տնտեսագիտության դասական և հիմնարար ուսումնական աղբյուրներից մեկը, որտեղ ներկայացվում են միկրոտնտեսագիտության տեսական հիմքերը և դրանց կիրառությունները շուկայական վարքագծի վերլուծության մեջ։ Հեղինակ Փոլ Ա. Սամյուելսոնը գրքում համակարգված կերպով բացատրում է, թե ինչպես են անհատ սպառողները, ֆիրմաները և շուկաները կայացնում տնտեսական որոշումներ սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում՝ կենտրոնանալով ընտրության, այլընտրանքային ծախսերի և ռացիոնալ վարքագծի սկզբունքների վրա։ Աշխատության մեջ մանրամասն ուսումնասիրվում են պահանջարկի և առաջարկի մեխանիզմները, շուկայական հավասարակշռության ձևավորումը, գների որոշման գործընթացները և տարբեր շուկայական կառուցվածքների՝ կատարյալ մրցակցության, մոնոպոլիայի, օլիգոպոլիայի և մոնոպոլիստական մրցակցության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպառողի ընտրության տեսությանը, արտադրության և ծախսերի վերլուծությանը, ինչպես նաև արտադրողականության և շահույթի առավելագույնացման խնդիրներին։ Գիրքը նաև անդրադառնում է շուկայի ձախողումներին՝ արտաքին ազդեցություններ, հանրային բարիքներ և տեղեկատվական ասիմետրիա, և բացատրում է պետական միջամտության տնտեսական հիմնավորումները։ Սամյուելսոնի մոտեցումը համադրում է տեսական խստությունը և կիրառական օրինակները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին հասկանալ տնտեսական գործընթացների տրամաբանությունը իրական կյանքում և կիրառել այդ գիտելիքները վերլուծական խնդիրների լուծման մեջ։ Աշխատությունը լայնորեն օգտագործվում է տնտեսագիտության կրթական ծրագրերում և հանդիսանում է կարևոր հիմք միկրոտնտեսագիտության խորացված ուսումնասիրության համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի առաջին երկու տասնամյակներում Հայաստանում աշխատավորական կազմակերպությունների ձևավորման, զարգացման և գործունեության պատմությանը՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական, հասարակական և քաղաքական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արդյունաբերության, արհեստների, տրանսպորտի և աշխատանքի այլ ոլորտներում զբաղված մարդկանց մասնագիտական կազմակերպման նախադրյալները, աշխատանքային պայմանները, աշխատավարձի, աշխատաժամանակի, սոցիալական պաշտպանության և աշխատողների իրավունքների հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատավորների համախմբման սկզբնական ձևերին, մասնագիտական ընկերությունների ու կազմակերպությունների ստեղծմանը և դրանց գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Քննվում է արդյունաբերական կենտրոնների և քաղաքային միջավայրի նշանակությունը կազմակերպված աշխատանքային շարժման զարգացման համար, ինչպես նաև տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը աշխատավորական հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են գործադուլները, հավաքները, կոլեկտիվ պահանջների ներկայացման ձևերը և գործատուների հետ հարաբերությունների կարգավորման փորձերը՝ որպես աշխատավորների սոցիալական ու տնտեսական շահերի պաշտպանության միջոցներ։ Կարևորվում է նաև տարբեր մասնագիտությունների ներկայացուցիչների կազմակերպվածության աստիճանը և նրանց միջև համագործակցության ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արհեստակցական շարժման և ժամանակաշրջանի հասարակական ու քաղաքական գործընթացների փոխհարաբերության քննությունը։ Այդ համատեքստում դիտարկվում է տարբեր գաղափարական ուղղությունների և հասարակական կազմակերպությունների ազդեցությունը աշխատավորական միջավայրի վրա՝ առանց արհեստակցական գործունեությունը միայն քաղաքական պայքարի շրջանակում սահմանափակելու։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ռուսական կայսրության վերջին շրջանի օրենսդրական և վարչական պայմաններին, 1905 թվականի հեղափոխությանը հաջորդած հասարակական ակտիվությանը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների տնտեսական դժվարություններին և հետագա քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը աշխատավորական կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Քննվում են նաև պատերազմով, տնտեսական անկայունությամբ, բնակչության տեղաշարժերով և սոցիալական ճգնաժամերով պայմանավորված փոփոխությունները, որոնք էապես վերափոխել են աշխատանքի կազմակերպման և աշխատավորների սոցիալական պաշտպանության խնդիրները։ Ժամանակաշրջանի մամուլի, արխիվային փաստաթղթերի, կազմակերպությունների որոշումների, հայտարարությունների և այլ պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ վերականգնելու առանձին միությունների գործունեությունը, անդամների պահանջներն ու հասարակական դերը։ Աշխատավորական կազմակերպությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև որպես Հայաստանի սոցիալական պատմության կարևոր բաղադրիչ, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու աշխատանքի մշակույթի, կոլեկտիվ շահերի պաշտպանության և մասնագիտական ինքնակազմակերպման զարգացման ընթացքը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Հայաստանի նորագույն պատմության, սոցիալական և տնտեսական պատմության, աշխատանքային հարաբերությունների և աշխատավորական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Biology

Այս աշխատանքը նվիրված է խոզի սրտի կենսաբանորեն ակտիվ ատրիոպեպտիդների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բնութագրմանը, որոնք հանդիսանում են պեպտիդային հորմոնների խումբ և կարևոր դեր ունեն օրգանիզմի ջրաղ-աղային հավասարակշռության, արյան ճնշման կարգավորման և սրտանոթային համակարգի հոմեոստազի պահպանման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է ատրիոպեպտիդների մոլեկուլային կառուցվածքը, ամինաթթվային կազմը, կենսասինթեզի առանձնահատկությունները և դրանց ակտիվ կենսաբանական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց ֆիզիոլոգիական ազդեցություններին՝ ներառյալ նատրիուրեզի խթանումը, վազոդիլատացիան և ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոնային համակարգի կարգավորումը։ Վերլուծվում են նաև տարբեր փորձարարական մոդելներում դրանց գործողության մեխանիզմները և ընկալիչների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Այս ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն սրտանոթային հիվանդությունների պաթոֆիզիոլոգիայի հասկացման և նոր բուժական մոտեցումների մշակման համար, քանի որ ատրիոպեպտիդային համակարգը դիտարկվում է որպես պոտենցիալ թիրախ հիպերտոնիայի և սրտային անբավարարության բուժման մեջ։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի շուկայի ձևավորման և զարգացման տնտեսական, ինստիտուցիոնալ ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հողային ռեսուրսների՝ որպես գյուղատնտեսական արտադրության կարևոր գործոնի տնտեսական շրջանառությունն է, սեփականության և օգտագործման հարաբերությունների ձևավորումը, հողերի գնագոյացումը, շուկայական գործարքների կազմակերպումը և հողային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման հնարավորությունները։ Գյուղատնտեսական հողերի շուկան դիտարկվում է որպես ագրարային տնտեսության կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետ գործունեությունը կապված է սեփականության իրավունքների հստակության, տեղեկատվության հասանելիության, շուկայական ենթակառուցվածքների և պետական կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հողերի առուվաճառքի և վարձակալության տնտեսական առանձնահատկությունները, հողի արժեքի ձևավորման վրա ազդող գործոնները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի պահանջարկի ու առաջարկի հարաբերակցությունը և տարբեր տարածքներում շուկայական ակտիվության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հողակտորների մասնատվածության, չօգտագործվող կամ ոչ լիարժեք օգտագործվող հողերի, գյուղացիական տնտեսությունների արտադրական հնարավորությունների և հողային ռեսուրսների համախմբման տնտեսական խնդիրներին։ Կարևոր ուղղություն է հողի շուկայական արժեքի և դրա արտադրողական հատկանիշների միջև կապի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տեղադրությունը, ենթակառուցվածքների հասանելիությունը, ոռոգման հնարավորությունները և գյուղատնտեսական օգտագործման պայմանները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հողային շուկայի և գյուղատնտեսական վարկավորման փոխկապակցվածությանը, ներդրումային գործընթացներին և հողի՝ որպես տնտեսական ակտիվի նշանակությանը։ Պետական կարգավորման տեսանկյունից կարող են ուսումնասիրվել հողային ռեսուրսների պահպանության, նպատակային օգտագործման, հողերի հաշվառման և շուկայի թափանցիկության ապահովման խնդիրները՝ շուկայական մեխանիզմները հանրային ու բնապահպանական շահերի հետ համադրելու նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև տարածքային տարբերությունների գնահատումը, քանի որ գյուղատնտեսական հողերի տնտեսական արժեքն ու օգտագործման արդյունավետությունը կարող են զգալիորեն տարբերվել ըստ բնական, արտադրական և ենթակառուցվածքային պայմանների։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, հողային հարաբերությունների և պետական տնտեսական կարգավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գյուղատնտեսական հողերի արդյունավետ շուկայի ձևավորման խոչընդոտներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։