Ցածր հաճախականային աղմուկների հետազոտումը կիսահաղորդչային կառուցվածքներում

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Իջևանում անցկացված միջազգային սիմպոզիումների շրջանակում ստեղծված քարե քանդակների գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բացօթյա քանդակագործական ստեղծագործություններն են, դրանց ձևավորման գեղարվեստական սկզբունքները, թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը, ինչպես նաև բնության և ճարտարապետական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիմպոզիումների ձևավորման պատմությունը, դրանց նշանակությունը հայկական քանդակագործության զարգացման և միջազգային մշակութային երկխոսության համար, ինչպես նաև տարբեր երկրների արվեստագետների ստեղծագործական մոտեցումների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարի՝ որպես քանդակագործական նյութի գեղարվեստական և արտահայտչական հնարավորություններին, դրա բնական ձևի, գույնի, կառուցվածքի և ֆակտուրայի օգտագործմանը ստեղծագործական գործընթացում։ Վերլուծվում են քանդակների հորինվածքային կառուցվածքը, ծավալային լուծումները, ռիթմը, տարածական հարաբերությունները, ձևի պայմանականացման աստիճանը և աբստրակտ կամ պատկերային արտահայտչամիջոցների կիրառումը։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև ավանդական և ժամանակակից քանդակագործական մտածողության համադրությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արվեստագետները ազգային մշակութային ակունքները, ժամանակակից գեղարվեստական լեզուն և անհատական ստեղծագործական որոնումները արտահայտում քարե ձևի միջոցով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քանդակների տեղադրման միջավայրին, քանի որ դրանք դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին արվեստի գործեր, այլև որպես լանդշաֆտային և քաղաքային տարածքի գեղարվեստական կազմակերպման տարրեր։ Բնական միջավայրի, լուսավորության, տարածության և դիտողի շարժման հետ ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց ընկալման առանձնահատկությունները բացօթյա պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է Իջևանի սիմպոզիումների նշանակությունը որպես միջազգային ստեղծագործական համագործակցության հարթակ, որտեղ տարբեր գեղարվեստական ավանդույթներ և քանդակագործական դպրոցներ փոխազդում են միմյանց հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ինչպես Իջևանի քանդակագործական ժառանգության, այնպես էլ Հայաստանի ժամանակակից մոնումենտալ և բացօթյա արվեստի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, քանդակագործներին, ճարտարապետներին, մշակութաբաններին, արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ժամանակակից հայկական քանդակագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայ և օս ժողովուրդների միջև պատմականորեն ձևավորված լեզվական ու մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական, պատմամշակութային, ազգագրական և բանահյուսական նյութերի համադրմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած շփումների արտացոլումն է լեզվի բառապաշարում, տեղանուններում, անձնանուններում, ժողովրդական բանահյուսության մեջ, ավանդույթներում և մշակութային պատկերացումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխառյալ բառերի բացահայտմանը, դրանց ծագման, իմաստային փոփոխությունների և հնչյունական հարմարեցման քննությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ժողովուրդների միջև կապերի առանձին պատմական շերտեր։ Լեզվական նյութը դիտարկվում է պատմական միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ հաշվի առնելով Հարավային և Հյուսիսային Կովկասում բնակչության տեղաշարժերը, առևտրական ու տնտեսական հարաբերությունները և հարևան ժողովուրդների միջև մշակութային հաղորդակցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օսերենի՝ իրանական լեզվախմբին պատկանելու հանգամանքը, որի շնորհիվ հայերենի և օսերենի համեմատությունը կարող է արժեքավոր նյութ տրամադրել նաև հայերենի իրանական լեզվական առնչությունների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ տարբերակվում են անմիջական շփումների հետևանքով առաջացած երևույթները և այն ընդհանրությունները, որոնք կարող էին ձևավորվել միջնորդ լեզուների կամ ավելի լայն տարածաշրջանային փոխազդեցությունների պայմաններում։ Բանահյուսական նյութի ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է համեմատել առասպելական պատկերացումները, հերոսական պատումները, ավանդությունները, սովորույթներն ու ծիսական մշակույթի որոշ տարրեր՝ բացահայտելով ինչպես նմանությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային ինքնատիպությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են քննվել նաև պատմական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները, որոնք վերաբերում են հայերի և օսերի փոխադարձ կապերին ու միմյանց վերաբերյալ պատկերացումներին։ Համեմատական և պատմալեզվաբանական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերը դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ պատմական ու մշակութային լայն համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է Կովկասի ժողովուրդների փոխհարաբերությունների բազմաշերտ բնույթի բացահայտմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երկարատև պատմական շփումները հետքեր թողել լեզվական համակարգերում, ժողովրդական մշակույթում և հավաքական մշակութային հիշողության մեջ։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է արտոնագրային գրականության հետ աշխատանքի սկզբունքներին, մեթոդներին և գործնական առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով արտոնագրային փաստաթղթերը որպես գիտատեխնիկական տեղեկատվության կարևոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արտոնագրերի որոնման, ընտրության, վերլուծության, դասակարգման և օգտագործման գործընթացներն են, որոնք անհրաժեշտ են նոր տեխնիկական լուծումների, գյուտերի և տեխնոլոգիական մշակումների վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար։ Արտոնագրային գրականությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն պատճառով, որ դրանում տեխնիկական լուծումները սովորաբար ներկայացվում են բավական մանրամասն՝ ներառելով գյուտի էությունը, կիրառության ոլորտը, տեխնիկական խնդիրը, լուծման եղանակը և իրավական պաշտպանության սահմանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ արտոնագրային փաստաթղթերի կառուցվածքին, դրանց հիմնական բաժիններին, որոնման համար կիրառվող դասակարգիչներին, բանալի բառերին, հեղինակների և հայտատուների տվյալներին, ինչպես նաև արտոնագրերի հրապարակման և իրավական կարգավիճակի մասին տեղեկատվությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեմատիկ և փաստաթղթային որոնման արդյունավետ կազմակերպմանը, քանի որ արտոնագրային ֆոնդերը մեծածավալ են և հաճախ ներառում են նույն կամ հարակից տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ բազմաթիվ փաստաթղթեր։ Հետազոտությունը կարող է ներկայացնել արտոնագրային տեղեկությունների համակարգման, համեմատության և վերլուծության մեթոդներ՝ տեխնիկայի տվյալ մակարդակը գնահատելու, նորարարական լուծումները բացահայտելու և որոշակի տեխնիկական ուղղության զարգացման միտումները պարզելու համար։ Կարևոր է նաև արտոնագրային փաստաթղթերի և այլ գիտատեխնիկական աղբյուրների՝ գիտական հոդվածների, մենագրությունների, տեխնիկական հաշվետվությունների ու տեղեկատուների համադրումը։ Նման աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տվյալ ոլորտում առկա գիտատեխնիկական ձեռքբերումների մասին և խուսափելու արդեն հայտնի լուծումների կրկնությունից։ Արտոնագրային գրականության հետ աշխատելու հմտությունները կարևոր են նաև նոր արտադրանքի կամ տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել առկա տեխնիկական լուծումները և գնահատել հնարավոր նորարարության սահմանները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արտոնագրային տեղեկատվության կիրառմանը գիտահետազոտական և նախագծային աշխատանքներում, տեխնիկական կանխատեսումների, նորարարական գործունեության և տեղեկատվական-վերլուծական ուսումնասիրությունների իրականացման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է արտոնագրային գրականության հետ աշխատանքի համակարգված մոտեցում՝ ընդգծելով տեղեկատվության որոնման, գնահատման և վերլուծության հմտությունների կարևորությունը գիտատեխնիկական գործունեության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել ինժեներներին, գիտնականներին, արտոնագրային մասնագետներին, տեխնիկական գրադարանների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, նորարարական նախագծերով զբաղվող մասնագետներին և մտավոր սեփականության ոլորտի ուսանողներին։

History

Նյութը նվիրված է հայոց պատմագրական երկերի գիտական բնագրերի կազմության տեսական և գործնական խնդիրների, ինչպես նաև այդ երկերի ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է տարբեր ձեռագրերում պահպանված, երբեմն իրարից էապես տարբերվող ընթերցումների, բացթողումների, հավելումների և լեզվական փոփոխությունների համադրման միջոցով հնարավորինս հավաստիորեն վերականգնել պատմագրական ստեղծագործության բնագրային ձևը։ Հայ միջնադարյան պատմագրության բազմաթիվ երկեր մեզ են հասել տարբեր ժամանակներում ընդօրինակված ձեռագրերով, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատկությունները և կարող է արտացոլել ինչպես սկզբնաղբյուրի ավանդույթը, այնպես էլ հետագա գրիչների միջամտությունները։ Գիտական բնագրի կազմությունը հետևաբար պահանջում է ձեռագրերի մանրակրկիտ համեմատություն, դրանց փոխհարաբերությունների պարզում, տարբեր ընթերցումների գրանցում և առավել հիմնավորված տարբերակի ընտրություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ձեռագրերի դասակարգումը և դրանց փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ տարբեր օրինակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե որ ձեռագրերն են ավելի մոտ ընդհանուր նախօրինակին և որոնք են ենթարկվել հետագա խմբագրական կամ լեզվական փոփոխությունների։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գրիչների սխալները, բառերի և արտահայտությունների փոփոխությունները, կրկնությունները, բացթողումները, լուսանցքային հավելումները և այլ միջամտություններ, որոնք կարող են ազդել պատմագրական երկի բովանդակության և կառուցվածքի վրա։ Գիտական հրատարակության պատրաստման ժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել հեղինակային տեքստին վերագրվող հատվածները հետագա հավելումներից և հնարավոր խմբագրական փոփոխություններից։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն նաև հնագրագիտական, լեզվաբանական, աղբյուրագիտական և տեքստաբանական մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ձեռագրերի արտաքին հատկանիշները, այլև դրանց լեզուն, ուղղագրությունը, բառապաշարը և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես է տվյալ պատմագրական երկը փոխանցվել սերունդների միջև, ինչպիսի փոփոխություններ է կրել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչ ազդեցություն են ունեցել ընդօրինակման ու խմբագրման գործընթացները։ Կարևոր է նաև ձեռագրերի ժամանակագրական և աշխարհագրական համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց ստեղծման միջավայրը կարող է լրացուցիչ տեղեկություններ տալ տեքստի փոխանցման պատմության մասին։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև գիտական բնագրերի կազմության սկզբունքներին՝ բնագրային տարբերակների ընտրությանը, տարընթերցումների ներկայացմանը, ծանոթագրությունների համակարգին և խմբագրական միջամտությունների սահմաններին։ Այսպիսի աշխատանքը հատկապես կարևոր է հայ պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ հուսալի գիտական բնագիրը հիմք է հետագա պատմագիտական, գրականագիտական և լեզվաբանական հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման միավորում է տեքստաբանության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և հայագիտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայ պատմագրական երկերի ձեռագրական փոխանցման օրինաչափությունները և մշակել դրանց գիտական հրատարակության առավել հիմնավորված սկզբունքներ՝ պահպանելով պատմական տեքստի բնագրային արժեքն ու փոխանցման ավանդույթի առանձնահատկությունները։

Linguistics

СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК աշխատությունը ռուսաց լեզվի լեզվաբանական նկարագրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից ռուսերենի կառուցվածքային համակարգը և գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական մակարդակները՝ հնչյունաբանական համակարգը, բառապաշարը, ձևաբանությունը և շարահյուսությունը, ինչպես նաև լեզվական նորմերի ձևավորման և կիրառման օրենքները, գիրքը բացատրում է խոսքի ոճական տարբերությունները, բառերի իմաստային հարաբերությունները և լեզվի զարգացման հիմնական միտումները ժամանակակից հաղորդակցության պայմաններում, միաժամանակ ներառում է լեզվական վերլուծության մեթոդներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը և դրա կիրառումը տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի ուսուցման համար։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մրցունակության բարձրացման մակրոտնտեսական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են մրցունակության տեսական հիմքերը, մակրոտնտեսական կայունության ցուցանիշները և տնտեսական աճի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է արտադրողականության մակարդակը, ներդրումային միջավայրը, արտաքին առևտրի կառուցվածքը, աշխատուժի որակը և տեխնոլոգիական զարգացումը՝ որպես տնտեսության մրցունակությունը պայմանավորող առանցքային բաղադրիչներ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների դերը, ինչպես նաև փոքր բաց տնտեսության համար բնորոշ արտաքին շոկերի ազդեցության կառավարումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններին, արտահանման դիվերսիֆիկացման խնդիրներին և տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական վերլուծություններ մրցունակության բարձրացման ուղղությամբ։