Ծովային ելքի հիմնահարցը Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունում 1919-1920 թվականներին

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի կառավարման արդյունավետության տնտեսամաթեմատիկական գնահատմանը՝ պետական պարտքի ձևավորման, սպասարկման, կառուցվածքի և կառավարման գործընթացների քանակական վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմամբ գնահատել պետական պարտքի կառավարման արդյունավետությունը, բացահայտել դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները և մշակել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել պարտքային ռիսկերը, օպտիմալացնել պարտքի սպասարկման ծախսերը և ապահովել պետական ֆինանսների կայունությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական պարտքի ծավալի և կառուցվածքի փոփոխությունները, ներքին և արտաքին պարտքի հարաբերակցությունը, պարտքի սպասարկման ծախսերը, տոկոսադրույքների և փոխարժեքների ազդեցությունը, ինչպես նաև պարտքի և համախառն ներքին արդյունքի, պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի փոխկապակցվածությունը։ Այս ցուցանիշների դինամիկայի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել պարտքային բեռի փոփոխությունները և բացահայտել այն ժամանակահատվածները, երբ պարտքի սպասարկման կամ վերաֆինանսավորման ռիսկերը կարող են մեծանալ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է տնտեսամաթեմատիկական մոդելների կիրառումը։ Վիճակագրական տվյալների հիման վրա կարող են կառուցվել ռեգրեսիոն և այլ քանակական մոդելներ, որոնց միջոցով գնահատվում է պետական պարտքի վրա մակրոտնտեսական հիմնական գործոնների ազդեցությունը։ Այդպիսի գործոնների շարքում կարող են դիտարկվել տնտեսական աճը, գնաճը, տոկոսադրույքները, փոխարժեքի տատանումները, բյուջեի դեֆիցիտը, արտաքին առևտրի ցուցանիշները և այլ մակրոտնտեսական փոփոխականներ։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է ոչ միայն նկարագրել արդեն ձևավորված կախվածությունները, այլև կատարել կանխատեսումներ պետական պարտքի հետագա շարժի վերաբերյալ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պետական պարտքի կայունության գնահատումը։ Պարտքի արդյունավետ կառավարումը ենթադրում է այնպիսի մակարդակի և կառուցվածքի պահպանում, որի պայմաններում պետությունը կարող է ժամանակին կատարել իր պարտավորությունները՝ առանց բյուջետային և մակրոտնտեսական լուրջ խաթարումների։ Այդ նպատակով կարող են հաշվարկվել պարտքային բեռը բնութագրող հարաբերակցություններ և ցուցանիշներ, ինչպես նաև ուսումնասիրվել տարբեր տնտեսական սցենարների ազդեցությունը պարտքի կայունության վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել պարտքի կառուցվածքին՝ ըստ արժույթների, տոկոսադրույքների տեսակների, մարման ժամկետների և պարտատերերի։ Պարտքի ժամկետայնության և արժութային կառուցվածքի ուսումնասիրությունը կարևոր է վերաֆինանսավորման և փոխարժեքային ռիսկերի գնահատման համար։ Եթե պարտքի զգալի մասը արտարժույթով է կամ կենտրոնացած է կարճաժամկետ մարման ժամանակահատվածներում, արտաքին տնտեսական ցնցումները կարող են մեծացնել դրա սպասարկման արժեքը։ Հետևաբար արդյունավետ կառավարման կարևոր խնդիրներից է պարտքային պորտֆելի այնպիսի կառուցվածքի ձևավորումը, որը թույլ կտա հավասարակշռել ֆինանսավորման արժեքը և ռիսկերը։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել նաև օպտիմալացման մեթոդներ՝ պետական պարտքի կառավարման տարբեր ռազմավարություններ համեմատելու և առավել արդյունավետ տարբերակը որոշելու համար։ Օպտիմալացման չափանիշների շարքում կարող են ներառվել պարտքի սպասարկման նվազագույն արժեքը, ռիսկերի սահմանափակումը, պարտքի ժամկետների հավասարակշռումը և պետական ֆինանսների երկարաժամկետ կայունության ապահովումը։ Սցենարային վերլուծության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր տնտեսական իրավիճակներ՝ բարձր կամ ցածր տնտեսական աճ, փոխարժեքի փոփոխություններ, տոկոսադրույքների աճ, բյուջետային դեֆիցիտի փոփոխություն և արտաքին ֆինանսավորման պայմանների փոփոխություն։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ տնտեսամաթեմատիկական գնահատման արդյունքները կարող են օգտագործվել պետական պարտքի կառավարման ռազմավարությունների կատարելագործման, պարտքային ռիսկերի վաղ հայտնաբերման և պետական ֆինանսական քաղաքականության հիմնավորման համար։ Քանակական մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս կառավարման որոշումները հիմնավորել ոչ միայն ընդհանուր տնտեսական դիտարկումներով, այլև չափելի ցուցանիշների և կանխատեսվող սցենարների հիման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, պետական ֆինանսների մասնագետներին, մակրոտնտեսական քաղաքականություն մշակողներին և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պետական պարտքը դիտարկում է որպես մակրոտնտեսական կառավարման կարևորագույն բաղադրիչ և տնտեսամաթեմատիկական գործիքների միջոցով փորձում է գնահատել դրա կառավարման արդյունավետությունը՝ բացահայտելով պարտքային կայունության ապահովման, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման և պետական ֆինանսների երկարաժամկետ արդյունավետ կառավարման հնարավոր ուղիները։

Finance

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շինարարական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության վերլուծության և գնահատման կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆինանսական կայունության էությունը, դրա գնահատման տեսական հիմքերը և կիրառվող հիմնական ցուցանիշները՝ եկամտաբերություն, իրացվելիություն, սեփական կապիտալի կառուցվածք, պարտքային բեռ և դրամական հոսքերի կայունություն։ Աշխատությունում առանձնացվում են նաև ֆինանսական վերլուծության ավանդական և ժամանակակից մոտեցումները՝ ընդգծելով դրանց կիրառելիությունը շինարարական ոլորտի առանձնահատկությունների պայմաններում, որտեղ բնորոշ են բարձր կապիտալատարությունը, երկար ներդրումային ցիկլերը և շուկայի զգալի տատանումները։

History

Պատմագիտական, սփյուռքագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1920–1930-ական թվականներին Սիրիայի և Լիբանանի հայ համայնքների կրթամշակութային կյանքի զարգացման և հայապահպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Հայոց ցեղասպանությունից հետո Մերձավոր Արևելքում հաստատված հայ գաղթականների սոցիալական, հասարակական և մշակութային կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայկական համայնքային կառույցների ձևավորման պատմական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական դպրոցների, կրթական հաստատությունների, մշակութային միությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը՝ ազգային ինքնության պահպանման գործընթացում դրանց ունեցած նշանակության տեսանկյունից։ Վերլուծվում են հայոց լեզվի ուսուցման, ազգային դաստիարակության, հայկական գրականության, մամուլի և մշակութային ավանդույթների պահպանման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնությունները։ Քննարկվում են հայկական եկեղեցու, բարեգործական կազմակերպությունների, քաղաքական կուսակցությունների և համայնքային ղեկավարության դերերը կրթամշակութային կյանքի կազմակերպման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Սիրիայի և Լիբանանի հայ համայնքների զարգացման ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ պայմանավորված տեղական քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և հասարակական միջավայրերով։ Անդրադարձ է կատարվում ֆրանսիական մանդատային կառավարման ժամանակաշրջանի ազդեցությանը հայկական համայնքների հաստատությունների գործունեության և կրթական հնարավորությունների վրա։ Կարևորվում են սերունդների միջև ազգային մշակութային ժառանգության փոխանցման, մայրենի լեզվի պահպանման և համայնքային համախմբվածության ապահովման հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել ժամանակաշրջանի հայկական մամուլի, արխիվային փաստաթղթերի, հուշագրությունների և համայնքային կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ պատմական աղբյուրների ուսումնասիրության վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Մերձավոր Արևելքի հայկական սփյուռքի պատմության առավել ամբողջական լուսաբանմանը և հայապահպանության պատմական փորձի գնահատմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, սփյուռքագիտության, կրթության պատմության, մշակութաբանության և Մերձավոր Արևելքի հայ համայնքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Սոցիալ-հոգեբանական պատմվածք է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է մարդկային հարաբերությունների, հատկապես եղբայրության գաղափարի և դրա իրական ու ձևական դրսևորումների վրա։ Գործում Նար-Դոսը բացահայտում է այն իրավիճակները, երբ արյունակցական կապը կամ «եղբայր» կոչումը չի համընկնում իրական հոգատարության, փոխօգնության և բարոյական պատասխանատվության հետ։ Ստեղծագործության հիմքում հաճախ դրվում են ընտանեկան կամ մոտիկ հարաբերությունների ներսում առաջացող հակասությունները՝ կապված շահի, նախանձի, սոցիալական պայմանների կամ բնավորությունների տարբերության հետ։ Հեղինակը հոգեբանական խորությամբ ներկայացնում է կերպարների ներքին պայքարը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մարդկային զգացմունքները՝ սերը, վիրավորանքը, պարտքը կամ հպարտությունը, ազդում նրանց որոշումների վրա։ Միաժամանակ գործը կրում է նաև բարոյական շեշտադրում՝ ընթերցողին ստիպելով խորհել իրական եղբայրության իմաստի մասին՝ որպես ոչ միայն կենսաբանական, այլ նաև բարոյական և մարդկային արժեք։ Լեզուն պարզ է, ռեալիստական և նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով հագեցած, ինչը բնորոշ է Նար-Դոսի ստեղծագործական ոճին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բարակապատ կառուցվածքային տարրերի տատանումների և դինամիկ կայունության ուսումնասիրությանը՝ պատրաստված իզոտրոպ և կոմպոզիտային նյութերից։ Հեղինակը վերլուծում է նման տարրերի մեխանիկական վարքագիծը արտաքին բեռնվածությունների, թրթռումների և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ ընդգծելով նյութի կառուցվածքի և երկրաչափական առանձնահատկությունների ազդեցությունը կայունության վրա։ Գրքում ներկայացվում են տատանումների տեսության հիմնական մոտեցումները, մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները և դինամիկ համակարգերի կայունության գնահատման չափանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպոզիտային նյութերի անիզոտրոպ հատկություններին, շերտավոր կառուցվածքների վարքագծին և դրանց ազդեցությանը ամրության ու դիմադրողականության վրա։ Հեղինակը օգտագործում է վերլուծական և թվային մեթոդներ՝ ուսումնասիրելու սեփական հաճախականությունները, տատանման ձևերը և կրիտիկական բեռնվածության պայմանները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ավիացիոն, մեքենաշինական և շինարարական ինժեներիայի ոլորտներում՝ նպաստելով թեթև, բայց բարձր ամրությամբ կառուցվածքների նախագծման և դրանց դինամիկ անվտանգության ապահովման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի նկատմամբ առանձնահատուկ կապակցման հատկություններ ունեցող մեթիլենային կապույտի և Hoechst 33258 միացությունների՝ շիճուկային ալբումինի հետ փոխազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այս լիգանդների և սպիտակուցային մոլեկուլի միջև առաջացող կապերի բնույթն ու մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունների ազդեցությունը ուսումնասիրվող համակարգերի կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լիգանդների կապակցման առանձնահատկությունները, կապի հնարավոր տեղամասերը, փոխազդեցության ուժգնությունը և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել սպիտակուց-լիգանդ համալիրների ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիտակուցի և լիգանդների միջև ոչ կովալենտ փոխազդեցություններին, դրանց հնարավոր մեխանիզմներին և կապակցման գործընթացի ուսումնասիրման համար կիրառվող կենսաֆիզիկական ու սպեկտրոսկոպիական մոտեցումներին։ Մեթիլենային կապույտի և Hoechst 33258-ի ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն պատճառով, որ այս միացությունները լայնորեն կիրառվում են նուկլեինաթթուների հետ կապված հետազոտություններում, իսկ դրանց փոխազդեցությունը արյան շիճուկի հիմնական սպիտակուցների հետ կարող է նշանակություն ունենալ կենսաբանական համակարգերում դրանց վարքագծի և տեղափոխման մեխանիզմների ըմբռնման համար։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու սպիտակուց-լիգանդ փոխազդեցությունների ընդհանուր օրինաչափությունները և գնահատելու տարբեր կառուցվածք ունեցող միացությունների կապակցման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նաև կենսաակտիվ միացությունների փոխազդեցությունը սպիտակուցների հետ ուսումնասիրող հետազոտությունների համար և կիրառական նշանակություն ունենալ դեղաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի ու մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտներում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, կենսաֆիզիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, դեղագետներին, քիմիկոսներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։