Թվանշանային գրանցումով լայնատիրույթ սեյսմագրիչի մշակումը

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է փորձարարական տվյալների հիման վրա բազմաչափ համակարգերի կառավարման դինամիկական մոդելների մշակման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է իրական համակարգերի փորձարարական դիտարկումների և չափումների արդյունքների միջոցով կառուցել այնպիսի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հնարավորինս ճշգրիտ կարտացոլեն համակարգի դինամիկական վարքը և կարող են կիրառվել կառավարման խնդիրների լուծման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բազմամուտք և բազմաելք համակարգերի առանձնահատկությունները, համակարգի մուտքային և ելքային ազդանշանների միջև փոխկապակցվածությունը, դինամիկական գործընթացների նույնականացման մեթոդները և փորձարարական տվյալների մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելի կառուցվածքի ընտրությանը, պարամետրերի գնահատմանը, չափումների սխալների և աղմուկների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև ստացված մոդելների համապատասխանության և ճշգրտության գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է կառուցված մոդելների կիրառումը կառավարման ալգորիթմների մշակման և համակարգի աշխատանքի օպտիմալացման գործընթացում։ Փորձարարական տվյալների վրա հիմնված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնել իրական օբյեկտների վարքի այն առանձնահատկությունները, որոնք միշտ չէ, որ հնարավոր է ամբողջությամբ նկարագրել միայն տեսական մոդելներով։ Աշխատության մեջ դիտարկվող մեթոդները կարող են կիրառվել արդյունաբերական, տեխնոլոգիական, էներգետիկ և այլ բարդ համակարգերի կառավարման խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել բազմաթիվ փոխկապակցված մուտքեր և ելքեր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կառավարման համակարգերի մոդելավորման, նույնականացման և ավտոմատ կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կառավարման տեսության, ավտոմատացման, համակարգերի նույնականացման, մաթեմատիկական մոդելավորման և ինժեներական կիբեռնետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Գիրքը նվիրված է շահույթի բաշխման և վերաբաշխման մեխանիզմների կատարելագործման հարցերին Հայաստանի Հանրապետության ադամանդագործական կազմակերպությունների օրինակով՝ դիտարկելով ոլորտի ֆինանսատնտեսական առանձնահատկությունները և կառավարման արդի մոտեցումները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ադամանդագործական ձեռնարկությունների գործունեության տնտեսական կառուցվածքը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները, շահույթի հաշվարկման և բաշխման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է շահույթի վերաբաշխման տարբեր մոդելներ՝ ներառյալ աշխատավարձային քաղաքականությունը, ներդրումային ռեսուրսների ձևավորումը, կուտակային հիմնադրամների կիրառումը և պետական հարկային կարգավորումը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը կազմակերպությունների մրցունակության և կայուն զարգացման վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական կառավարման օպտիմալացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և շահույթի արդարացի բաշխման սոցիալ-տնտեսական նշանակությանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական վերլուծությունները՝ առաջարկելով բարելավման ուղիներ ոլորտի արդյունավետ կառավարման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների, գիտահետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Finance

Ֆինանսական վերլուծությունը աուդիտում այն գործընթացն է, որի միջոցով աուդիտորը ուսումնասիրում և գնահատում է կազմակերպության ֆինանսական տեղեկատվությունը՝ նպատակ ունենալով ստանալ ողջամիտ համոզմունք ֆինանսական հաշվետվությունների ճշգրտության և հավաստիության վերաբերյալ։ Այս վերլուծությունը ներառում է եկամուտների, ծախսերի, ակտիվների և պարտավորությունների հարաբերակցությունների ուսումնասիրություն, միտումների վերլուծություն (trend analysis), ինչպես նաև համեմատական ցուցանիշների գնահատում տարբեր հաշվետու ժամանակաշրջանների միջև։ Ֆինանսական վերլուծությունը օգնում է բացահայտել անսովոր փոփոխություններ, հնարավոր սխալներ կամ խարդախության ռիսկեր և ուղղորդում է աուդիտորին ավելի մանրամասն ստուգումների իրականացման ուղղությամբ։ Աուդիտորական ստանդարտ ԱՍ250-ը վերաբերում է օրենքների և կարգավորումների ազդեցությանը աուդիտի վրա (Consideration of Laws and Regulations in an Audit of Financial Statements)։ Այս ստանդարտի համաձայն՝ աուդիտորը պետք է հաշվի առնի, թե արդյոք կազմակերպությունը համապատասխանում է կիրառելի օրենքներին և կարգավորումներին, քանի որ դրանց խախտումները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ֆինանսական հաշվետվությունների վրա։ ԱՍ250-ը պահանջում է աուդիտորից գնահատել ռիսկերը, բացահայտել հնարավոր խախտումները և համապատասխանաբար արձագանքել՝ տեղեկացնելով ղեկավարությանը կամ, անհրաժեշտության դեպքում, իրավասու մարմիններին։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է ազոտոբակտերային (Azotobacter) կենսաբանական պարարտանյութի կիրառման ագրոէկոլոգիական արդյունավետության ուսումնասիրությանը ծխախոտի մշակաբույսերի դաշտային պայմաններում՝ ընդգծելով դրա ազդեցությունը հողի բերրիության, բույսերի աճի և արտադրողականության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ազոտ ֆիքսող միկրոօրգանիզմների դերը հողի կենսաբանական ակտիվության բարձրացման և սննդանյութերի բնական շրջանառության ապահովման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են դաշտային փորձերի արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս ազոտոբակտերի կիրառման ազդեցությունը ծխախոտի աճի փուլերի, կենսազանգվածի կուտակման և բերքատվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի ագրոքիմիական ցուցանիշների փոփոխություններին՝ ազոտի պարունակության, միկրոֆլորայի ակտիվության և օրգանական նյութերի քանակի տեսանկյունից։ Հեղինակը քննարկում է նաև կենսապարարտանյութերի կիրառման էկոլոգիական առավելությունները՝ քիմիական պարարտանյութերի օգտագործման կրճատման, հողի աղտոտման նվազեցման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր է ագրոնոմների, հողագետների և ագրոէկոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսաբանական միջոցների կիրառման արդյունավետության բարձրացմանը ծխախոտագործության մեջ։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Սմբատ Սպարապետի «Տարեգիրք»-ին՝ որպես միջնադարյան հայկական պատմագրության կարևոր աղբյուրի, որը ներկայացնում է XII–XIII դարերի Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական կյանքի իրադարձությունները՝ հեղինակի՝ պետական գործչի և ռազմական առաջնորդի անմիջական դիտարկումների հիման վրա։ Smbat Sparapet Chronicle Գրքում վերլուծվում է տարեգրության պատմական արժեքը՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրություն, այլ նաև քաղաքական մտածողության և պետական կառավարման ընկալումների արտացոլում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիլիկյան Հայաստանի և շրջակա պետությունների՝ խաչակիրների, Բյուզանդիայի և հարևան իսլամական իշխանությունների միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև ռազմական արշավների, դաշինքների և հակամարտությունների մանրամասն նկարագրություններին։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև Սմբատ Սպարապետի պատմագրական ոճը, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և միջնադարյան հայ պատմագրության ընդհանուր ավանդույթների հետ նրա կապը։ Վերլուծվում է «Տարեգիրք»-ի լեզվական և կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ժամանակագրական և դեպքային պատմության համադրություն, որը թույլ է տալիս վերականգնել տվյալ շրջանի քաղաքական իրականության բազմաշերտ պատկերը։ Գրքի նպատակն է ցույց տալ այս տարեգրության գիտական և պատմագիտական արժեքը՝ որպես Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության առաջնային աղբյուր։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական իրավունքի շրջանակում անձի կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի հետևանքով առաջացող հատուցման հարաբերությունների տեսական և իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում վնաս պատճառելու հետևանքով ծագող պարտավորությունների բնույթը, պատասխանատվության առաջացման իրավական հիմքերը և տուժած անձի կամ օրենքով նախատեսված այլ շահագրգիռ անձանց իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներն են։ Քննվում են վնասի հասկացությունը, դրա գույքային և ոչ գույքային հետևանքները, վնաս պատճառողի վարքագծի հակաիրավականությունը, պատճառահետևանքային կապը և պատասխանատվության համար նշանակություն ունեցող այլ պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առողջությանը պատճառված վնասի դեպքում հատուցման ենթակա կորուստների որոշման սկզբունքներին, այդ թվում՝ աշխատունակության նվազման կամ կորստի հետևանքով չստացված եկամուտների և առողջության վերականգնման հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի իրավական գնահատմանը։ Կյանքի կորստի դեպքում դիտարկվում են այն անձանց իրավունքները, որոնք օրենքով սահմանված պայմաններում կարող են ունենալ հատուցում ստանալու իրավունք, ինչպես նաև նման հատուցման նշանակությունը նրանց գույքային շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են վնասի չափի որոշման, հատուցման ձևերի և վճարումների իրականացման հետ կապված ընդհանուր իրավական մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյութական և բարոյական վնասների հարաբերակցության հարցը՝ հաշվի առնելով, որ անձի առողջությանը կամ կյանքին առնչվող իրավախախտումները կարող են առաջացնել ոչ միայն տնտեսական կորուստներ, այլև անձնական ոչ գույքային բնույթի հետևանքներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն իրավիճակներին, երբ վնասի հատուցման պարտականությունը կարող է կապված լինել գործատուի, կազմակերպության, բարձր վտանգավորության աղբյուրի օգտագործման կամ այլ իրավական հիմքերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ապահովագրական մեխանիզմների և սոցիալական պաշտպանության միջոցների հարաբերակցությունը քաղաքացիաիրավական հատուցման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տուժած անձի իրավունքների արդյունավետ դատական պաշտպանության, վնասի իրական չափի հիմնավորման և արդարացի հատուցման ապահովման խնդիրը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքացիական իրավունքի, վնասի հատուցման և իրավական պատասխանատվության տեսական մոտեցումները՝ ներկայացնելով անձի կյանքի ու առողջության պաշտպանությունը որպես մասնավոր իրավունքի կարևորագույն ուղղություններից մեկը։