Уголовная ответственность за убийство при превышении пределов необходимой обороны: теория и практика правового регулирования

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Տիգրան Չուխաճյանի երաժշտական ժառանգության սիմֆոնիկ ոլորտի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով XIX դարի հայ մասնագիտական երաժշտական մշակույթի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում կոմպոզիտորի նվագախմբային մտածողության առանձնահատկությունները, երաժշտական ձևի կառուցման սկզբունքները, թեմատիկ նյութի զարգացումը, գործիքավորման եղանակները և ազգային ու եվրոպական երաժշտական ավանդույթների փոխհարաբերությունն են։ Չուխաճյանի ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկվում է այն պատմամշակութային միջավայրում, որտեղ հայկական երաժշտական արվեստը նոր ձևերով էր առնչվում եվրոպական մասնագիտական երաժշտության ժանրերին ու արտահայտչամիջոցներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել սիմֆոնիկ բնույթի ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երաժշտական թեմաների հակադրությունն ու զարգացումը, մեղեդային լեզուն, հարմոնիկ մտածողությունը, ռիթմական կազմակերպումը և նվագախմբային հնչողության ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հարցին, թե կոմպոզիտորն ինչպես է եվրոպական ռոմանտիզմին բնորոշ երաժշտական լեզուն համադրում արևելյան և հայկական երաժշտական միջավայրից բխող ինտոնացիոն ու արտահայտչական տարրերի հետ։ Կարևոր է նաև նվագախմբի տարբեր խմբերի գործառույթների ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի դեր են կատարում լարային, փողային և հարվածային գործիքները երաժշտական կերպարների ձևավորման, դրամատուրգիական զարգացման և հնչերանգային հակադրությունների ստեղծման մեջ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սիմֆոնիկ մտածողության դրսևորումներին նաև կոմպոզիտորի բեմական ստեղծագործություններում, որտեղ նվագախումբը հաճախ կատարում է ոչ միայն ուղեկցող, այլև երաժշտական դրամատուրգիան զարգացնող գործառույթ։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս Չուխաճյանի երաժշտական լեզուն դիտարկել ժամանակաշրջանի եվրոպական կոմպոզիտորական ավանդույթների և հայկական երաժշտության հետ ունեցած կապերի շրջանակում՝ միաժամանակ առանձնացնելով նրա անհատական ոճական հատկանիշները։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև կոմպոզիտորի ստեղծագործական ժառանգության պատմական գնահատման համար՝ բացահայտելով նրա ներդրումը հայկական նվագախմբային մշակույթի և մասնագիտական կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է երաժշտության պատմության, երաժշտական ձևի, գործիքավորման և ոճաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Չուխաճյանի սիմֆոնիկ մտածողության գեղարվեստական ու պատմական առանձնահատկությունները։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Բաղրամյանի տարածաշրջանի վարելահողերի մելիորատիվ վիճակի գնահատմանը և դրանց բարելավման միջոցառումների մշակմանը՝ ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման ու ջրախնայողության ապահովման նպատակով։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմանները, հողային ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները, ոռոգման համակարգերի վիճակը և գյուղատնտեսական հողերի արտադրողականության վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի ջրաֆիզիկական հատկություններին, խոնավության ռեժիմին, աղակալման և երկրորդային աղակալման հնարավոր վտանգներին, ինչպես նաև հողերի մելիորատիվ վիճակի փոփոխության օրինաչափություններին։ Քննարկվում են ոռոգման ջրի կորուստների նվազեցման, ջրման նորմերի և ռեժիմների օպտիմալացման, հողերի խոնավության պահպանման և ջրախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հողերի բերրիության պահպանման, դրենաժային համակարգերի արդյունավետության, հողերի ջրային հաշվեկշռի կարգավորման և մելիորատիվ միջոցառումների տնտեսական ու բնապահպանական գնահատման հարցերին։ Կարևորվում են տարածաշրջանի բնական պայմաններին համապատասխան ոռոգման մեթոդների ընտրությունը, հողերի դեգրադացիայի կանխարգելումը և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Բաղրամյանի տարածաշրջանի վարելահողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավմանը, ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործմանը, ոռոգելի հողերի արդյունավետ կառավարմանը և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, մելիորատորների, ագրոնոմների, ջրային տնտեսության մասնագետների, գյուղատնտեսական ինժեներների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Agriculture

Գ. Վ. Ավագյանը գրքում ներկայացնում է ֆիտոպաթոլոգիական պրակտիկումի կառուցվածքը՝ նպատակ ունենալով ուսանողներին և սկսնակ մասնագետներին սովորեցնել բույսերի հիվանդությունների հայտնաբերման, նույնականացման և վերլուծության գործնական հմտություններ։ Աշխատությունը ընդգրկում է հիմնական թեմաներ՝ սնկային, բակտերիալ և վիրուսային հիվանդությունների ուսումնասիրություն, հիվանդությունների դաշտային նշանների ճանաչում, նմուշառման տեխնիկա և լաբորատոր ախտորոշման պարզ մեթոդներ։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են միկրոսկոպիկ հետազոտությունների կատարումը, ախտածին օրգանիզմների կառուցվածքի դիտարկումը և հիվանդությունների զարգացման փուլերի վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև փորձերի արդյունքների գրանցման և գիտական մեկնաբանության մեթոդաբանությանը, ինչը նպաստում է տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը գործնական աշխատանքի միջոցով։ Աշխատությունը ներառում է նաև բույսերի հիվանդությունների կանխարգելման և պայքարի հիմնական սկզբունքների գործնական կիրառում՝ ինտեգրված մոտեցմամբ։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների և լաբորատոր հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել գործնական հմտություններ ֆիտոպաթոլոգիայի ոլորտում։

Religion

«Ձայնագրեալ շարական հոգևոր երգոց» ժողովածուն նվիրված է Հայաստանյայց առաքելական սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգևոր երգեցողության ավանդույթին։ Այն ներկայացնում է հայ եկեղեցական շարականների ժառանգությունը՝ որպես քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի և հոգևոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Շարականները հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության ու երաժշտության առանձնահատուկ տեսակ են, որոնցում համադրվում են աստվածաբանական բովանդակությունը, բանաստեղծական խոսքը և մեղեդային կառուցվածքը։ Դրանք կատարվում են եկեղեցական արարողությունների, տոնական պաշտամունքների և սրբերի հիշատակության ընթացքում՝ արտահայտելով Աստծո փառաբանությունը, հավատացյալների աղոթական ապրումները և քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարները։ Վերնագրում գործածված «ձայնագրեալ» բառը մատնանշում է երգերի ձայնային կամ երաժշտական գրառման հետ կապված առանձնահատկությունը։ Այդ հանգամանքը կարևոր է հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրության համար, քանի որ երաժշտական ավանդույթի գրավոր ամրագրումը նպաստում է մեղեդիների պահպանմանը, փոխանցմանը և կատարողական ավանդույթի շարունակականությանը։ Հայ եկեղեցական երաժշտությունն ունի ձայնեղանակների և երգեցողության ձևերի հարուստ համակարգ, որը ձևավորվել է երկարատև պատմական զարգացման ընթացքում և սերտորեն կապված է եկեղեցական ծեսի ու հայ հոգևոր կյանքի հետ։ Շարականների թեմատիկան ավանդաբար ընդգրկում է Սուրբ Երրորդության փառաբանությունը, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը վերաբերող գաղափարները, Սուրբ Աստվածածնի մեծարումը, առաքյալների և սրբերի հիշատակը, ինչպես նաև եկեղեցական տոների և ծիսական արարողությունների բովանդակությունը։ Դրանց լեզուն և պատկերային համակարգը կարևոր նյութ են հայ գրական լեզվի, միջնադարյան բանաստեղծության և քրիստոնեական աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար։ Վաղարշապատում՝ Սուրբ Էջմիածնի տպարանում, հրատարակված այս ժողովածուն առնչվում է Հայոց եկեղեցու հոգևոր և հրատարակչական կենտրոնի գործունեությանը։ Սուրբ Էջմիածինը երկար ժամանակ եղել է հայ եկեղեցական կյանքի, կրթության, ձեռագրական ժառանգության պահպանման և հայերեն կրոնական գրքերի հրատարակության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այսպիսի ծավալուն ժողովածուները կարող էին ծառայել հոգևորականների, եկեղեցական երգեցողությամբ զբաղվողների և հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրողների կարիքներին՝ միաժամանակ նպաստելով երգեցողության միասնական ավանդույթի պահպանմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, շարականագրության, երաժշտական գրառման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև հայ երաժշտագիտությամբ, եկեղեցական ծեսերով և ազգային մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա, սակայն, հնարավոր չէ հստակեցնել ժողովածուում ընդգրկված բոլոր երգերի կազմը կամ կիրառված ձայնագրության համակարգի առանձնահատկությունները։

Mathematics

Курс вычислительных методов աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական ինֆորմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է թվային հաշվարկների և հաշվողական մեթոդների հիմնական սկզբունքներն ու ալգորիթմները, այն բացատրում է ոչ գծային հավասարումների լուծման մոտավոր մեթոդները, գծային ալգեբրայի թվային մեթոդները, ինտերպոլյացիայի և ապպրոքսիմացիայի տեխնիկաները, ինչպես նաև ինտեգրման և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է սխալների գնահատմանը, հաշվարկային կայունությանը և ալգորիթմների արդյունավետության վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգրկելով ծրագրավորման միջոցով հաշվարկային խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ինժեներական գիտությունների և տվյալագիտության ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Armenia-ի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական ազատականացման գործընթացները, շուկայական ինստիտուտների ձևավորումը, իրավական և հարկային համակարգերի բարեփոխումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ներդրումային հոսքերի վրա։ Հեղինակը քննարկում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավման գործոնները՝ ընդգծելով քաղաքական կայունության, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական շուկաների զարգացման և գործարար միջավայրի կանխատեսելիության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության գործիքներին՝ ներդրումային խթանների, ազատ տնտեսական գոտիների, կարգավորիչ բարեփոխումների և միջազգային համագործակցության մեխանիզմների տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև համեմատական վերլուծություններ այլ անցումային տնտեսությունների հետ՝ բացահայտելով հաջողությունների և սահմանափակումների հիմնական պատճառները։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և ներդրումային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։