Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Գրի տեսակները և ուղղագրական սկզբունքները

    Գրերի տեսակները և ուղղագրական սկզբունքները վերաբերում են այն համակարգերին, որոնց միջոցով լեզուն արտահայտվում է գրավոր ձևով, ինչպես նաև այն կանոններին, որոնք ապահովում են բառերի ճիշտ և միասնական գրությունը։ Գրերի տեսակները հիմնականում բաժանվում են մի քանի խմբերի՝ պատկերագրային (պիկտոգրաֆիկ), գաղափարագրային (իդեոգրաֆիկ), վանկային և այբբենական համակարգերի։ Պատկերագրային գրերում նշանները ներկայացնում են առարկաներ կամ երևույթներ, գաղափարագրայիններում՝ արդեն ավելի վերացական հասկացություններ, վանկային համակարգերում յուրաքանչյուր նշան համապատասխանում է վանկի, իսկ այբբենական համակարգերում յուրաքանչյուր նշան սովորաբար ներկայացնում է հնչյուն կամ հնչյունների փոքր խումբ, ինչը դարձնում է այն առավել ճկուն և տարածված ձևը ժամանակակից լեզուներում։ Հայերենը, օրինակ, պատկանում է այբբենական գրերի համակարգին և ունի իր յուրահատուկ գրանշանները։ Ուղղագրական սկզբունքները այն հիմնական կանոններն են, որոնցով կարգավորվում է բառերի գրությունը՝ ապահովելով լեզվի միասնականություն և ընթերցելիություն։ Դրանք ներառում են հնչյունաբանական սկզբունքը, ըստ որի բառը գրվում է այնպես, ինչպես արտասանվում է, ձևաբանական սկզբունքը, երբ բառի գրությունը պահպանում է նրա կառուցվածքային ձևերը նույնիսկ արտասանության փոփոխության դեպքում, պատմական-ավանդական սկզբունքը, երբ պահպանվում են հին գրության ձևերը անկախ ժամանակակից արտասանությունից, և իմաստաբանական սկզբունքը, երբ գրությունը պայմանավորված է բառի իմաստով կամ տարբերակման անհրաժեշտությամբ։ Այս սկզբունքների համադրությունը թույլ է տալիս լեզվին պահպանել ինչպես պատմական շարունակականությունը, այնպես էլ գործնական ճշտությունն ու հստակությունը, իսկ Հայոց լեզու-ում դրանք կարևոր դեր ունեն գրավոր հաղորդակցության միասնական համակարգի ձևավորման և պահպանման համար։

    Updated: 2026-10-23
    Գրի տեսակները և ուղղագրական սկզբունքները
    Online

    Technology

    Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրա գիտատեխնիկական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են հանքային հումքի բաղադրությունը, հարստացման գործընթացների առանձնահատկությունները, երկաթի միացությունների վերականգնման մեխանիզմները և բարձրորակ փոշենյութի ստացման պայմանները։ Վերլուծվում են տեխնոլոգիական գործընթացների տարբեր փուլերը՝ հումքի նախապատրաստում, վերականգնում, փոշու ձևավորում և ստացված արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատում։ Աշխատությունում ներկայացվում են երկաթափոշու որակի վրա ազդող գործոնները, գործընթացի օպտիմալացման հնարավորությունները և արդյունաբերական կիրառության հեռանկարները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի հանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, մետալուրգիական արտադրության զարգացմանը և ժամանակակից փոշեմետալուրգիական նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։

    Updated: 2026-09-12
    Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Economics

    Լճակային ձկնաբուծության զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում լճակային ձկնաբուծության զարգացման տնտեսական, կազմակերպական, տեխնոլոգիական և բնապահպանական խնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ոլորտի արդյունավետության ու կայունության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ձկնաբուծական տնտեսությունների գործունեության պայմաններն են, արտադրական ռեսուրսների օգտագործումը, արտադրության ծավալների և ինքնարժեքի ձևավորումը, տնտեսությունների տեխնիկական հագեցվածությունը և արտադրանքի իրացման հնարավորությունները։ Քննվում է ջրային ռեսուրսների հասանելիության և արդյունավետ օգտագործման նշանակությունը, քանի որ լճակային տնտեսությունների գործունեությունն անմիջականորեն կապված է ջրամատակարարման կայունության, ջրի որակի և բնական ռեսուրսների պահպանության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ձկների կերային ապահովմանը, տնտեսությունների նյութատեխնիկական բազային, արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը, մասնագիտական կառավարմանը և համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացմանը։ Վերլուծվում են արտադրության տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող գործոնները՝ արտադրական ծախսերը, աշխատանքի արտադրողականությունը, կերերի արժեքը, շուկայական պահանջարկը, իրացման գները և արտադրողների միջև տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ձկնաբուծական արտադրանքի մրցունակության և շուկայի կազմակերպման խնդիրը՝ ներառելով վերամշակման, պահպանման, փոխադրման և իրացման համակարգերի զարգացման նշանակությունը։ Դիտարկվում են նաև ոլորտում փոքր և միջին տնտեսությունների գործունեության առանձնահատկությունները, ներդրումային հնարավորությունները և նոր տեխնոլոգիաների կիրառման տնտեսական նպատակահարմարությունը։ Բնապահպանական տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում ջրային պաշարների խնայողական օգտագործմանը, արտադրական գործունեության և բնական էկոհամակարգերի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև տնտեսավարման այնպիսի մոտեցումների անհրաժեշտությանը, որոնք համատեղում են արտադրողականության բարձրացումն ու բնական ռեսուրսների պահպանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր տնտեսությունների տնտեսական և արտադրական ցուցանիշները՝ ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող ընդհանուր գործոններն ու առավել արդյունավետ կազմակերպական մոտեցումները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, ձկնաբուծության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և բնապահպանական տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել լճակային ձկնաբուծության կայուն և տնտեսապես արդյունավետ զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-22
    Լճակային ձկնաբուծության զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

    Գիրքը ներկայացնում է պատանիների համար ընտրված նոր հրատարակված գրքերի համալիր և ինֆորմատիվ ցանկ, որի նպատակն է ուղղորդել 12–18 տարեկան ընթերցողներին հետաքրքիր, ուսուցողական և խրախուսող ընթերցանության ընտրության մեջ, առաջարկվում են տարբեր ժանրեր՝ ֆանտաստիկա, գիտաֆանտաստիկա, միստիկ պատմություններ, պատմական վեպեր, արկածային և գիտական թեմատիկա, սոցիալ-էմոցիոնալ և բնապահպանական ուղղվածություն ունեցող ստեղծագործություններ, յուրաքանչյուր գրքի նկարագրությունը ներառում է ոչ միայն սյուժեի և հերոսների մանրամասն ներկայացումը, այլև ընդգծվում է դրա կրթական արժեքը, մտավոր և սոցիալական հմտությունների զարգացման հնարավորությունները, գիրքը նպատակ ունի զարգացնել պատանիների հետաքրքրասիրությունը, քննադատական և ստեղծարար մտածողությունը, ընթերցանության միջոցով ոգեշնչել ինքնաճանաչման, համերաշխության և պատասխանատվության գիտակցությունը, ներկայացվում են նաև հեղինակների, հրատարակման տարեթվերի և թարգմանությունների վերաբերյալ տեղեկություններ, հղում է ընթերցողներին դեպի մատչելի գրական աղբյուրներ, աշխատանքը համադրում է տեղեկատվական ու վերլուծական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես արդյունավետ ուղեցույց ծնողների, մանկավարժների և ընթերցասեր պատանիների համար, գիրքը միաժամանակ նպաստում է գրական ճաշակի ձևավորմանը, նոր մտահորիզոնների բացահայտմանը և հայերեն ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը, դարձնելով այն անհրաժեշտ ռեսուրս դպրոցներում, գրադարաններում և տնային ընթերցանության համար։

    Updated: 2026-09-19
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
    Online

    Technology

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Ноябрь, №11)

    Այս նյութը ներկայացնում է ժամանակակից տեխնիկական գրականության ընտրանի՝ ընդգրկելով վերջին տարիների այն կարևոր հրատարակությունները, որոնք վերաբերում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, արհեստական բանականությանը, կիսահաղորդիչների արդյունաբերությանը և թվային հասարակության զարգացման միտումներին։ Ցանկում ներառված գրքերը նպատակ ունեն ներկայացնել տեխնոլոգիական առաջընթացի բազմաշերտ պատկերը՝ սկսած AI համակարգերի կիրառական և էթիկական խնդիրներից մինչև գլոբալ տեխնոլոգիական մրցակցության ռազմավարական կողմերը։ Այստեղ դիտարկվում են ինչպես գիտական-վերլուծական աշխատություններ, որոնք բացատրում են ալգորիթմների, մեքենայական ուսուցման և տվյալագիտության ազդեցությունը ժամանակակից աշխարհի վրա, այնպես էլ կանխատեսողական ուսումնասիրություններ, որոնք փորձում են պատկերել տեխնոլոգիաների ապագա զարգացումները և դրանց ազդեցությունը մարդու կյանքի, աշխատանքի և հասարակական կառուցվածքների վրա։ Այս հավաքածուն ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ տեխնոլոգիական աշխարհի ներկայիս վիճակը և դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ համադրելով գիտական մոտեցումները, տնտեսական վերլուծությունները և սոցիալական դիտարկումները։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Ноябрь, №11)