Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Ջրափոխանակումը աէրացիայի և գրունտային ջրերի գոտիներում ուղղաձիգ դրենաժի աշխատանքի ֆոնի վրա

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է աէրացիայի և գրունտային ջրերի գոտիներում ջրափոխանակման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ուղղաձիգ դրենաժային համակարգերի աշխատանքի պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են հողի և ստորերկրյա ջրերի փոխազդեցության մեխանիզմները, խոնավության շարժի օրինաչափությունները, ջրային հավասարակշռության ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց վրա ազդող բնական ու տեխնածին գործոնները։ Հեղինակը ներկայացնում է ուղղաձիգ դրենաժի ազդեցությունը գրունտային ջրերի մակարդակի կարգավորման, հողերի ջրաղակալման կանխարգելման, աղազերծման գործընթացների և գյուղատնտեսական հողերի բարելավման արդյունավետության վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է տեսական հիմնավորումներ, մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումներ, դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել ոռոգման, հողաբարելավման, ջրային ռեսուրսների կառավարման և բնապահպանական ծրագրերի իրականացման ընթացքում։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոերկրաբանների, ջրագետների, հողագետների, գյուղատնտեսության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-08-30
    Ջրափոխանակումը աէրացիայի և գրունտային ջրերի գոտիներում ուղղաձիգ դրենաժի աշխատանքի ֆոնի վրա
    Online

    Other Subjects

    Էթոլոգիա և կենդանիների հոգեբանության հիմունքներ

    «Էթոլոգիա և կենդանիների հոգեբանության հիմունքներ» գիրքը, հեղինակված է Գ. Ռ. Համբարձումյան-ի կողմից, նվիրված է կենդանիների վարքի ուսումնասիրությանը՝ հիմնված էթոլոգիայի գիտության սկզբունքների վրա։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է կենդանիների վարքի տեսակները, դրանց ձևավորման և զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև կենդանիների սոցիալական, որսորդական և վերարտադրական վարքագիծը։ Անդրադառնում է նաև կենդանիների հոգեբանության հիմունքներին՝ բացատրելով, թե ինչպես է նրանց վարքը կապված ուղեղային ու հորմոնալ գործընթացների հետ, ինչպես են նրանք արձագանքում շրջակա միջավայրի ազդակներին և փոխազդում այլ կենդանիների հետ։ Աշխատությունը նախատեսված է կենսաբանների, էթոլոգների, ուսանողների և կենդանիների վարքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար՝ օգնելով հասկանալ կենդանիների բնավորությունը, վարքի էվոլյուցիոն հիմքերը և նրանց բնական միջավայրում գոյատևելու ռազմավարությունները։

    Updated: 2026-09-06
    Էթոլոգիա և կենդանիների հոգեբանության հիմունքներ
    Online

    History

    Старинные армянские надписи в музее Общества истории и древностей в Одессе

    Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Օդեսայի հնագիտական և պատմական հետազոտական կենտրոնի հավաքածուում պահպանված հին հայկական քարե արձանագրությունների համակարգային վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրանց գրագիտական, հնագիտական և մշակութային արժեքը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են այդ արձանագրությունները հայտնաբերվել և փաստագրվել XIX դարի գիտական արշավների ու հավաքչական գործունեության արդյունքում, երբ տարածաշրջանի հնագիտական ժառանգությունը ակտիվորեն ուսումնասիրվում և գրանցվում էր գիտական շրջանակների կողմից։ Քննարկվում են արձանագրությունների լեզվական առանձնահատկությունները, դրանց բովանդակային կառուցվածքը, քրիստոնեական և միջնադարյան մշակութային խորհրդանշական համակարգերը, ինչպես նաև քարե հուշարձանների ձևաբանական և գեղարվեստական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ նյութերի գիտական նկարագրման, չափագրման և մեկնաբանման վաղ փորձերին, որոնք իրականացվել են պատմաբանների և եկեղեցական գիտնականների համագործակցությամբ՝ ապահովելով դրանց պահպանման և ուսումնասիրման հիմքերը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է հավաքածուի դերը որպես Սևծովյան տարածաշրջանի և հայկական մշակութային ներկայության փոխկապակցվածության կարևոր վկայություն, որը նպաստում է միջմշակութային կապերի և պատմական ժառանգության համապարփակ ընկալմանը։

    Updated: 2026-09-20
    Старинные армянские надписи в музее Общества истории и древностей в Одессе
    Online

    Chemistry

    Хиральные октаэдрические заряженные комплексы иона СоIII как новый тип биомиметических катализаторов для асимметрического синтеза важных фармакофорных соединений

    Աշխատությունը նվիրված է կոբալտի եռարժեք իոնի հիմքով քիրալ օկտաէդրային լիցքավորված կոորդինացիոն համալիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես կենսաբանական կատալիզատորների կառուցվածքային և գործառական որոշ առանձնահատկություններ նմանակող նոր կատալիտիկ համակարգերի։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական կենտրոնի շուրջ լիգանդների տարածական կազմակերպման, համալիրի քիրալության և կատալիտիկ հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Քննվում է, թե ինչպես կարող է օկտաէդրային կոորդինացիոն միջավայրի տարածական անհամաչափությունը նպաստել ռեակցիայի ընթացքում որոշակի ստերեոքիմիական ուղղվածության ձևավորմանը և այդպիսով մեծացնել անհրաժեշտ էնանտիոմերային ձևի ընտրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բիոմիմետիկ կատալիզի գաղափարին, որի շրջանակում սինթետիկ մետաղական համալիրները դիտարկվում են որպես բնական ֆերմենտային համակարգերի որոշ սկզբունքներ վերարտադրող մոդելներ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մոլեկուլային ճանաչման, տարածական ընտրողականության և կատալիտիկ ակտիվության փոխադարձ կապերը վերահսկելի քիմիական համակարգերում։ Դիտարկվում են նաև համալիրների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բնութագրերը, դրանց կայունությունը և քիրալ միջավայրի ազդեցությունը կատալիտիկ վարքի վրա։ Հետազոտության կիրառական ուղղությունը կապված է դեղաբանական նշանակություն ունեցող կառուցվածքային հատվածներ պարունակող օրգանական միացությունների ասիմետրիկ ստացման հետ, քանի որ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի դեպքում տարբեր էնանտիոմերները կարող են էապես տարբերվել իրենց հատկություններով։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ պարզելու, թե մետաղական համալիրի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում ակտիվության և ստերեոսելեկտիվության վրա՝ նպաստելով կառուցվածք–հատկություն կապերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կոորդինացիոն քիմիայի, ստերեոքիմիայի և կատալիզի սկզբունքների համադրմամբ՝ նոր քիրալ կատալիտիկ համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը կարող է նպաստել կենսանմանակող կատալիզի և ասիմետրիկ սինթեզի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը՝ կարևորելով մետաղական համալիրների տարածական կառուցվածքի դերը ընտրողական քիմիական փոխակերպումներում։

    Updated: 2026-09-25
    Хиральные октаэдрические заряженные комплексы иона СоIII как новый тип биомиметических катализаторов для асимметрического синтеза важных фармакофорных соединений
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 10)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 10)
    Online

    History

    V-VIII դարերի հայ սրբախոսական գրականության պատմագիտական արժեքը

    Աշխատությունը նվիրված է V–VIII դարերի հայ սրբախոսական (ագիոգրաֆիկ) գրականության պատմագիտական արժեքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ ժանրի աղբյուրագիտական նշանակությունը հայ միջնադարյան պատմության վերականգնման գործում։ Գրքում վերլուծվում են սրբերի վարքագրությունները, նահատակությունների նկարագրությունները և եկեղեցական ավանդությունները՝ որպես պատմական իրականության արտացոլման յուրահատուկ ձևեր։ Հեղինակը ներկայացնում է սրբախոսական տեքստերի ձևավորման պատմական և մշակութային պայմանները, դրանց գաղափարական հիմքերը և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այս ստեղծագործությունները պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալական հարաբերությունների, քաղաքական իրավիճակի, կենցաղի և մտածողության մասին արժեքավոր տեղեկություններ։ Աշխատության մեջ համադրվում են գրավոր աղբյուրների քննություն և պատմական համեմատական վերլուծություն՝ ցույց տալու համար սրբախոսական գրականության դերը որպես միջնադարյան պատմության կարևոր երկրորդային, բայց հաճախ անփոխարինելի աղբյուր։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայագետների, պատմաբանների, բանասիրագետների և եկեղեցական գրականության հետազոտողների համար՝ նպաստելով V–VIII դարերի հայ մշակույթի և պատմական գիտակցության խորքային ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-02
    V-VIII դարերի հայ սրբախոսական գրականության պատմագիտական արժեքը