Ещё в разделе Педагогика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Информатика

    Метрологические основы проектирования автоматизированных систем учета и управления распределением жидких продуктов в резервуарах

    Աշխատանքը նվիրված է տարողություններում պահվող հեղուկ արտադրանքների հաշվառման և բաշխման գործընթացների ավտոմատացված համակարգերի նախագծման չափագիտական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել այն տեսական, մեթոդական և տեխնիկական մոտեցումները, որոնք ապահովում են հեղուկների քանակի չափման, հաշվառման, վերահսկման և կառավարման ճշգրտությունն ու հուսալիությունը ավտոմատացված համակարգերում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ տարողություններում հեղուկ արտադրանքի փաստացի քանակի որոշումը պահանջում է մի շարք ֆիզիկական մեծությունների՝ մակարդակի, ծավալի, ջերմաստիճանի, ճնշման և անհրաժեշտության դեպքում այլ պարամետրերի ճշգրիտ չափում և դրանց փոխկապակցված հաշվարկ։ Աշխատանքում դիտարկվում են հեղուկ արտադրանքի հաշվառման համակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, չափիչ միջոցների ընտրության սկզբունքները, չափումների արդյունքների մշակման մեթոդները և ավտոմատ կառավարման համակարգերի հետ դրանց ինտեգրման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման սխալների առաջացման աղբյուրներին։ Տարողություններում հեղուկի քանակի որոշման ժամանակ արդյունքի վրա կարող են ազդել տարողության երկրաչափական ձևն ու չափերը, հեղուկի ջերմաստիճանի փոփոխությունը, խտության փոփոխությունները, մակերևույթի տատանումները, չափիչ սարքերի տեխնիկական բնութագրերը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Այդ գործոնների հաշվառումը անհրաժեշտ է չափումների անորոշությունը նվազեցնելու և հաշվառման համակարգի metrological reliability-ը բարձրացնելու համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ հեղուկի մակարդակի չափման տարբեր մեթոդների և համապատասխան չափիչ սարքերի կիրառմանը։ Դրանց ընտրությունը կախված է պահվող արտադրանքի ֆիզիկական հատկություններից, տարողության կառուցվածքից, չափման պահանջվող ճշգրտությունից և շահագործման պայմաններից։ Ավտոմատացված համակարգում չափիչ սարքերից ստացվող տվյալները պետք է վերածվեն գործնական հաշվառման ցուցանիշների, ինչի համար անհրաժեշտ են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ, տրամաչափման տվյալներ և հաշվարկային ալգորիթմներ։ Կարևոր ուղղություն է տարողության ծավալային բնութագրերի որոշումը և մակարդակ-ծավալ կախվածության ձևավորումը։ Իրական տարողությունները կարող են ունենալ երկրաչափական շեղումներ, ուստի միայն տեսական երկրաչափական բանաձևերի օգտագործումը միշտ չէ, որ ապահովում է անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարողությունների չափագիտական տրամաչափման, ծավալային գրադուավորման և ստացված տվյալների ավտոմատ համակարգերում կիրառման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հեղուկ արտադրանքի բաշխման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը։ Հաշվառման համակարգը պետք է ոչ միայն արձանագրի տարողության մեջ առկա արտադրանքի քանակը, այլև հնարավորություն տա վերահսկելու դրա ընդունումը, պահպանումը, տեղափոխումը և տարբեր ուղղություններով բաշխումը։ Այդ նպատակով չափիչ համակարգերը կարող են միացվել կառավարման սարքավորումներին, տվյալների հավաքագրման և մշակման հանգույցներին, ինչպես նաև օպերատորի տեղեկատվական միջերեսներին։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի չափագիտական ապահովման ամբողջական համակարգի ձևավորումը՝ ներառյալ չափիչ սարքերի ընտրությունը, տրամաչափումը, ստուգաչափումը, չափումների հետագծելիության ապահովումը և համակարգի պարբերական տեխնիկական վերահսկողությունը։ Հուսալի հաշվառման համար անհրաժեշտ է, որ չափումների արդյունքները լինեն համադրելի և վերարտադրելի, իսկ սխալների գնահատումն ու վերահսկումը կատարվեն սահմանված մեթոդաբանությամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև չափումների արդյունքների ավտոմատ մշակման ալգորիթմների մշակման խնդիրներ։ Այդ ալգորիթմները կարող են նախատեսել ջերմաստիճանային ուղղումներ, չափիչ սարքերի ցուցմունքների շտկումներ, տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների համադրում և հաշվառվող քանակի վերջնական որոշում։

    Обновлено. 2026-09-15
    Метрологические основы проектирования автоматизированных систем учета и управления распределением жидких продуктов в резервуарах
    Онлайн

    Химия

    Молекулярные взаимодействия в водных растворах ДНК в присутствии сульфоксидов и сульфонов

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի ջրային լուծույթներում մոլեկուլային փոխազդեցություններին՝ սուլֆօքսիդների և սուլֆոնների առկայության պայմաններում՝ ընդգծելով կենսամոլեկուլների կառուցվածքային կայունության և միջմոլեկուլային կապերի փոփոխությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է ԴՆԹ-ի հիդրատացման շերտի կազմակերպումը, ջրածնային կապերի դինամիկան, իոնային ուժի ազդեցությունը, ինչպես նաև սուլֆօքսիդային և սուլֆոնային միացությունների փոխազդեցությունը նուկլեինաթթուների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ օրգանական լուծիչների ազդեցությանը ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիոն վիճակների վրա, շղթայի ճկունության, բազային զույգավորման կայունության և սպիրալային կառուցվածքի պահպանման կամ փոփոխման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը ներառում է ֆիզիկաքիմիական մոդելավորում, սպեկտրոսկոպիկ և թերմոդինամիկական տվյալների վերլուծություն, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել լուծույթային միջավայրի դերը կենսամոլեկուլային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր է կենսաֆիզիկոսների, կենսաքիմիկների և մոլեկուլային կենսաբանների համար՝ նպաստելով ԴՆԹ-ի վարքագծի և լուծիչ-կենսամոլեկուլ փոխազդեցությունների խորքային ըմբռնմանը։

    Обновлено. 2026-09-10
    Молекулярные взаимодействия в водных растворах ДНК в присутствии сульфоксидов и сульфонов
    Онлайн

    Технология

    Բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակումը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոններ

    Աշխատությունը նվիրված է բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակմանը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոնների ստացման տեխնոլոգիական ու տեսական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ցեմենտային կապակցանյութեր և բետոնային բաղադրություններ, որոնք կարճ ժամանակահատվածում ձեռք են բերում անհրաժեշտ ամրություն և կարող են արդյունավետ կիրառվել արագ շինարարական աշխատանքներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ցեմենտի հանքաբանական և քիմիական կազմը, մանրացման աստիճանը, ակտիվության բարձրացման եղանակները, հիդրատացման գործընթացները և կապակցանյութի կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ցեմենտի վաղ ամրության զարգացման վրա, այդ թվում՝ հումքի կազմին, մասնիկների չափերին, ջուր-ցեմենտ հարաբերությանը, հավելանյութերի կիրառմանը և կարծրացման պայմաններին։ Ստացված բարձր ակտիվության ցեմենտների հիման վրա ուսումնասիրվում են արագ ամրացող բետոնների բաղադրության ընտրության և տեխնոլոգիական մշակման հարցերը։ Գնահատվում են բետոնի վաղ և վերջնական ամրությունը, խտությունը, կառուցվածքը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը և այլ ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ՝ կախված կիրառվող բաղադրությունից և կարծրացման պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցեմենտի ակտիվության և բետոնի ամրության զարգացման միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել ինչպես կապակցանյութի ստացման, այնպես էլ բետոնի պատրաստման տեխնոլոգիան։ Արագ ամրացող բետոնների կիրառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է կրճատել շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական ընդմիջումները, արագ ապամոնտաժել կաղապարամածը, շուտ շահագործման հանձնել կառուցվածքները կամ իրականացնել վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներ սահմանափակ ժամկետներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր արդյունավետությամբ ցեմենտային նյութերի արտադրության կատարելագործմանը, բետոնի տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավմանը և շինարարության տևողության կրճատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի արտադրության մասնագետներին, նյութագետներին, շինարար-ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-19
    Բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակումը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոններ
    Онлайн

    Экономика

    Տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է կենտրոնական նյարդային համակարգում հավասարակշռության, տարածական կողմնորոշման և շարժումների կարգավորման հետ կապված նեյրոնային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Դեյտերսի կորիզի մասնակցությամբ ձևավորվող նյարդային կապերին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են վեստիբուլյար համակարգից ստացվող ազդակների մշակման և հետագա փոխանցման առանձնահատկությունները դեպի միջին ուղեղի տեկտալ կառույցներ և թալամուս՝ բացահայտելու համար տարբեր նյարդային կենտրոնների միջև տեղեկատվության փոխանակման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դեյտերսի կորիզի նեյրոնների ֆունկցիոնալ հատկություններին, դրանց գրգռման և արգելակման մեխանիզմներին, ինչպես նաև տարբեր ուղղություններով ընթացող նյարդային ազդակների փոխազդեցությանը։ Քննության են առնվում վեստիբուլյար ազդակների տարածման ուղիները և դրանց ազդեցությունը այն նեյրոնային համակարգերի վրա, որոնք մասնակցում են մարմնի դիրքի պահպանմանը, շարժումների համակարգմանը, տեսողական ու շարժողական արձագանքների համաձայնեցմանը և տարածական տեղեկատվության մշակմանը։ Վերլուծվում են նեյրոնների էլեկտրական ակտիվության փոփոխությունները տարբեր գրգռիչների ազդեցության պայմաններում, պատասխանների ժամանակային բնութագրերը և տարբեր կենտրոնների միջև առաջացող ակտիվացնող ու արգելակող փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում է վեստիբուլյար, տեկտալ և թալամիկ համակարգերի համատեղ գործունեությունը, որի շնորհիվ հավասարակշռության օրգաններից ստացվող տեղեկատվությունը կարող է ինտեգրվել զգայական և շարժողական այլ ազդակների հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև նյարդային ազդակների համակցման, փոխադարձ ազդեցության և կենտրոնական մշակման առանձնահատկությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել բարդ շարժողական ու դիրքային ռեակցիաների նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի մասին։ Փորձարարական տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել տարբեր նեյրոնային ուղիների ֆունկցիոնալ նշանակության և դրանց միջև գոյություն ունեցող կապերի բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նեյրոֆիզիոլոգիայի և զգայական համակարգերի ֆիզիոլոգիայի համար՝ խորացնելով պատկերացումները հավասարակշռության պահպանման, շարժումների համակարգման և տարածական կողմնորոշման գործընթացներում ուղեղի տարբեր բաժինների փոխկապակցված գործունեության վերաբերյալ։

    Обновлено. 2026-09-29
    Տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Онлайн

    Религия

    Сказания о святых Фаддее и Варфоломее апостолах Армении

    Այս ստեղծագործությունը վերաբերում է քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ տեղ զբաղեցնող սրբերի՝ Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալների մասին պատմություններին, որոնք հայ եկեղեցական ավանդության համաձայն համարվում են Հայաստանում քրիստոնեության առաջին քարոզիչները և հավատքի հիմնադիր գործիչներ։ Նյութը ներկայացնում է նրանց առաքելական գործունեության, քարոզչական ճանապարհորդությունների, հրաշագործությունների և նահատակության մասին պատմությունները՝ ընդգծելով դրանց հոգևոր և պատմական նշանակությունը հայ ժողովրդի քրիստոնեական ինքնության ձևավորման գործընթացում։ Ավանդությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես են այդ առաքյալները տարածել քրիստոնեական ուսմունքը Մեծ Հայքի տարածքում, հիմնել առաջին համայնքները և նպաստել նոր հավատքի ամրապնդմանը հեթանոսական միջավայրում։ Նրանց կերպարները ներկայացվում են որպես հավատքի, զոհողության և հոգևոր տոկունության խորհրդանիշներ, իսկ պատմությունները միահյուսում են կրոնական ավանդությունը և վաղ քրիստոնեական պատմության տարրերը։ Ստեղծագործությունը կարևոր աղբյուր է հայ եկեղեցական ավանդության, վաղ քրիստոնեության պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-09-15
    Сказания о святых Фаддее и Варфоломее апостолах Армении
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ

    Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը և այդպիսով ընթերցողներին, մասնագետներին ու գրադարանային աշխատակիցներին արագ տեղեկություն տրամադրել համապատասխան աղբյուրների մասին։ Այն կազմվել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից և նախատեսված է մշակույթի ու արվեստի բնագավառի գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մշակույթի, մշակութային շինարարության, կուլտուր-լուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, ինչպես նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Հրատարակության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ներկայացնում է ոչ միայն գրքեր, այլև պարբերական մամուլում հրապարակված համապատասխան հոդվածներ և այլ նյութեր՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական տեղեկատվական դաշտի բավական ընդգրկուն պատկեր։ Նյութերը դասավորված են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքով, իսկ յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ սկզբում հայերեն, այնուհետև ռուսերեն լեզուներով։ Յուրաքանչյուր նկարագրությանը կից գրքային շիֆրի նշումը լրացուցիչ հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ նույնականացնել և գրադարանային ֆոնդում գտնել համապատասխան հրատարակությունը։ Այս կառուցվածքը ցանկը դարձնում է ոչ միայն նոր գրականության մասին տեղեկատու, այլև գործնական որոնողական գործիք, որը կարող է օգտագործվել հետազոտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերման, գրականության ընտրության և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման ժամանակ։ Հրատարակության արժեքը հատկապես մեծ է պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել այդ ոլորտների գիտական ու տեղեկատվական միջավայրի զարգացումը։ Նման մատենագիտական ցանկերը նաև կարևոր սկզբնաղբյուր են գրադարանագիտության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են խորհրդային շրջանում մասնագիտացված տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման ձևերը, դասակարգման սկզբունքները և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման մեթոդները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության ամբողջությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդես է գալիս որպես մշակույթի և արվեստի ոլորտում նոր գրականության համակարգված տեղեկատու՝ միավորելով մատենագիտական ճշգրտությունը, թեմատիկ դասակարգումը և գրական աղբյուրների որոնման գործնական հարմարությունը։

    Обновлено. 2026-08-30
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ