Վանկի դերը հայերենի հնչույթաբանության մեջ

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային վերահսկողության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման, բանկային ռիսկերի կանխարգելման և կարգավորող մարմինների վերահսկողական գործիքների կատարելագործման հարցերը։ Հետազոտության կենտրոնում է բանկային վերահսկողության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը՝ հիմնականում Կենտրոնական բանկի դերակատարությունը, ինչպես նաև միջազգային ստանդարտների՝ Բազելի համաձայնագրերի պահանջների ներդրման և կիրառման մակարդակը հայկական բանկային համակարգում։ Առանձնացվում են մի շարք հիմնախնդիրներ՝ վերահսկողական մեխանիզմների կանխարգելիչ բնույթի սահմանափակումները, բանկերի ռիսկային վարքագծի վաղ հայտնաբերման դժվարությունները, կորպորատիվ կառավարման թերությունները, ինչպես նաև ոչ բանկային ֆինանսական հոսքերի վերահսկման բարդությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը, թվային բանկային ծառայությունների ընդլայնումը և դրանց հետ կապված նոր ռիսկերը, որոնք պահանջում են վերահսկողության նոր մոտեցումներ և գործիքներ։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև տվյալների վերլուծության, սթրես-թեստավորման, ռիսկերի մոնիթորինգի համակարգերի կատարելագործման և միջազգային համագործակցության կարևորությունը, ինչը կարող է բարձրացնել բանկային համակարգի կայունությունը և նվազեցնել ֆինանսական ճգնաժամերի հավանականությունը։

Technology

Ջերմատեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շենքերի ջեռուցման ու հովացման համար նախատեսված տեղական գեոթերմալ ջերմային պոմպերի նախագծման արդյունավետ մեթոդի մշակմանը։ Քննության են առնվում երկրաջերմային էներգիայի օգտագործման սկզբունքները, ջերմային պոմպի աշխատանքի առանձնահատկությունները և շենքի ջերմային պահանջարկի գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի հիմնական տարրերի ընտրությանը, ստորգետնյա ջերմափոխանակման կազմակերպմանը, ջերմային բեռնվածությունների հաշվարկին և սարքավորումների անհրաժեշտ հզորության որոշմանը։ Վերլուծվում են արտաքին կլիմայական պայմանների, հողի ջերմաֆիզիկական հատկությունների, շենքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և շահագործման ռեժիմների ազդեցությունները համակարգի արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են ջեռուցման և հովացման ռեժիմներում էներգիայի փոխակերպման գործընթացները, նախագծային պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները և էներգասպառման նվազեցման միջոցները։ Մշակվող մոտեցումը կարող է նպաստել շենքերի ինժեներական համակարգերի էներգաարդյունավետության բարձրացմանը, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառման ընդլայնմանը և ավանդական ջեռուցման ու հովացման համակարգերից կախվածության նվազեցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, շենքերի ինժեներական համակարգերի և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը ներկայացնում է 2011 թվականի ընթացքում իրականացված աշխատանքների, կատարված ծրագրերի և գործունեության հիմնական արդյունքների վերաբերյալ հաշվետվական ամփոփում։ Նյութում համակարգված ձևով ներկայացվում են հաշվետու ժամանակահատվածում իրականացված աշխատանքների հիմնական ուղղությունները, կատարված միջոցառումները, ձեռքբերումներն ու գործունեության արդյունքները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում իրականացված ծրագրերի ընթացքի, աշխատանքային գործընթացների կազմակերպման և սահմանված նպատակների կատարման աստիճանի մասին։ Հաշվետվությունը կարող է ներառել ինչպես իրականացված աշխատանքների քանակական և որակական ցուցանիշներ, այնպես էլ գործունեության ընթացքում արձանագրված խնդիրները, դրանց լուծման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը և հետագա աշխատանքների առաջնահերթությունները։ Նման փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է կազմակերպության կամ կառույցի տվյալ տարվա գործունեությունը փաստագրելու, արդյունքները գնահատելու և նախանշված ծրագրերի իրականացման արդյունավետությունը վերլուծելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կառավարման և վարչարարության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, կազմակերպության գործունեության պատմությամբ հետաքրքրվող անձանց, ինչպես նաև համապատասխան փաստաթղթային և արխիվային նյութեր ուսումնասիրող մասնագետների համար։

Pedagogy

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անգլերենի ուսուցիչների լեզվամշակութային իրազեկության ձևավորման և զարգացման տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում օտար լեզուների ուսուցման ժամանակակից մոտեցումները, լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, ուսուցչի մասնագիտական կարողունակությունների կառուցվածքը և միջմշակութային հաղորդակցության արդյունավետ կազմակերպման համար անհրաժեշտ գիտելիքների, հմտությունների ու արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվամշակութային իրազեկության բովանդակությանը, դրա ճանաչողական, հաղորդակցական, սոցիոմշակութային և մանկավարժական բաղադրիչներին, ինչպես նաև դրանց դերին անգլերենի ուսուցման որակի բարձրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են անգլերենի ուսուցչի՝ լեզվակիր հանրույթների մշակութային առանձնահատկությունները ճանաչելու, լեզվական միավորների մշակութային նշանակությունները մեկնաբանելու, հաղորդակցական վարքագծի տարբերությունները բացահայտելու և սովորողների միջմշակութային կարողունակությունները զարգացնելու մասնագիտական հնարավորությունները։ Քննության են առնվում լեզվամշակութաբանության, միջմշակութային հաղորդակցության տեսության, հաղորդակցական լեզվուսուցման և մանկավարժական կարողունակությունների զարգացման հիմնական սկզբունքները՝ Հայաստանի կրթական միջավայրում դրանց կիրառման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անգլերենի ուսուցիչների նախնական մասնագիտական պատրաստության և շարունակական վերապատրաստման համակարգերում լեզվամշակութային բաղադրիչի դերի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են բարձրագույն մանկավարժական կրթության ծրագրերի բովանդակությունը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման կազմակերպման մոտեցումները, դասավանդման մեթոդների կատարելագործման հնարավորությունները և լեզվամշակութային գիտելիքների գործնական կիրառման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անգլերենի ուսուցման ընթացքում մշակութային կարծրատիպերի հաղթահարմանը, տարբեր մշակույթների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը, մշակութային բազմազանության ընկալմանը և սովորողների քննադատական մտածողության զարգացմանը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ օտար լեզվի արդյունավետ ուսուցումը չի սահմանափակվում բառապաշարի և քերականական կանոնների յուրացմամբ, այլ ենթադրում է նաև լեզվական արտահայտությունների սոցիալական ու մշակութային համատեքստերի ըմբռնում, հաղորդակցական նորմերի ճանաչում և տարբեր իրավիճակներում համապատասխան լեզվական վարքագծի ընտրություն։ Անդրադարձ է կատարվում անգլախոս երկրների մշակութային բազմազանությանը, հաղորդակցական ավանդույթներին, քաղաքավարության լեզվական միջոցներին, ազգային և տարածաշրջանային լեզվամշակութային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց ներկայացման մանկավարժական եղանակներին։ Ուսումնասիրվում են անգլերենի դասագրքերում և ուսումնամեթոդական նյութերում մշակութային տեղեկատվության ընդգրկման սկզբունքները, բնագիր տեքստերի, տեսալսողական նյութերի, թվային կրթական ռեսուրսների և հաղորդակցական առաջադրանքների օգտագործման հնարավորությունները։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում քննարկվում են նախագծային ուսուցման, իրավիճակային վարժությունների, դերային առաջադրանքների, համեմատական մշակութային վերլուծության և համագործակցային ուսուցման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ ուսուցիչների և սովորողների լեզվամշակութային իրազեկության զարգացման նպատակով։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայկական և անգլախոս մշակույթների համեմատական ուսումնասիրության մանկավարժական հնարավորությունները, մշակութային ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտումը և մայրենի մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների օգտագործումը օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում։ Քննության են առնվում նաև ուսուցիչների լեզվամշակութային պատրաստվածության գնահատման չափանիշները, մասնագիտական ինքնագնահատման մեխանիզմները, կրթական կարիքների բացահայտման եղանակները և վերապատրաստման արդյունավետության որոշման հնարավոր մոտեցումները։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետության հանրակրթական համակարգի առանձնահատկությունները, օտար լեզուների ուսուցման կրթական նպատակները, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման պահանջները և միջազգային կրթական փորձի տեղայնացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել անգլերենի ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության կատարելագործմանը, լեզվամշակութային իրազեկության զարգացմանն ուղղված ուսումնամեթոդական մոտեցումների մշակմանը, դասավանդման գործընթացում մշակութային բաղադրիչի արդյունավետ ներառմանը և սովորողների միջմշակութային հաղորդակցական կարողունակությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցիչների վերապատրաստման ծրագրեր մշակողների, լեզվամշակութաբանների, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և մանկավարժական ու բանասիրական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է 4,4-դիմեթօքսի-2E-բուտենալի հիման վրա ցածրամոլեկուլային կենսակարգավորիչների սինթեզի խնդիրներին և այդ ուղղությամբ իրականացվող օրգանական քիմիական հետազոտություններին։ Աշխատության կենտրոնում օրգանական միացությունների նպատակային սինթեզն է, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և այն հնարավորությունները, որոնք ընձեռում է տվյալ ալդեհիդային միացությունը կենսաբանական ակտիվություն ունեցող նոր նյութերի ստացման համար։ Նման հետազոտությունները գտնվում են օրգանական սինթեզի և կենսաօրգանական քիմիայի սահմանագծում, քանի որ մի կողմից պահանջում են մշակել արդյունավետ քիմիական փոխարկումներ, իսկ մյուս կողմից՝ հաշվի առնել ստացվող միացությունների հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունն ու կառուցվածք-ակտիվություն փոխհարաբերությունները։ 4,4-դիմեթօքսի-2E-բուտենալը կառուցվածքային առումով հետաքրքիր ելանյութ է, քանի որ պարունակում է միաժամանակ ալդեհիդային ֆունկցիոնալ խումբ, կրկնակի կապ և դիմեթօքսի խմբավորում։ Այս ֆունկցիոնալ խմբերի համակցությունը միացությանը տալիս է հետագա քիմիական ձևափոխությունների լայն հնարավորություն։ Ալդեհիդային խումբը կարող է մասնակցել տարբեր կոնդենսացման և նուկլեոֆիլային փոխազդեցությունների, իսկ կրկնակի կապը կարող է ենթարկվել միացման կամ այլ տրանսֆորմացիաների։ Դիմեթօքսի հատվածը ևս կարող է կարևոր դեր ունենալ մոլեկուլի հետագա վերափոխումների և թիրախային կառուցվածքների ձևավորման մեջ։ Հետազոտության կարևոր խնդիրը նման ելանյութի քիմիական ռեակցիոնունակության ուսումնասիրությունն է։ Ցածրամոլեկուլային կենսակարգավորիչների նպատակային ստացման համար անհրաժեշտ է ընտրել այնպիսի սինթետիկ սխեմաներ, որոնք հնարավորություն կտան վերահսկելի կերպով փոխել սկզբնական մոլեկուլի կառուցվածքը և ստանալ ցանկալի ֆունկցիոնալ խմբերով նոր ածանցյալներ։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ռեակցիայի պայմանների ընտրությունը, ռեագենտների բնույթը, ջերմաստիճանը, լուծիչը, ռեակցիայի տևողությունը և միջանկյալ միացությունների կայունությունը։ Նպատակային օրգանական սինթեզի կարևոր սկզբունքն այն է, որ յուրաքանչյուր հաջորդ քիմիական փոխարկում պետք է ընտրվի ոչ միայն ցանկալի արտադրանքը ստանալու, այլև կողմնակի ռեակցիաները նվազեցնելու և վերջնական միացության մաքրությունն ապահովելու համար։ Աշխատության մեջ ցածրամոլեկուլային կենսակարգավորիչների հասկացությունը կապվում է այն օրգանական միացությունների հետ, որոնք փոքր մոլեկուլային զանգված ունենալով՝ կարող են ազդել կենսաբանական համակարգերի որոշակի գործընթացների վրա։ Այդպիսի միացությունները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել կենսաքիմիայի, դեղաքիմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կենսատեխնոլոգիայի համար։ Նոր կենսակարգավորիչների որոնումը սովորաբար հիմնված է կառուցվածքային բազմազանության ստեղծման վրա, որից հետո ստացված միացությունները կարող են ուսումնասիրվել կենսաբանական ակտիվության տեսանկյունից։ Այսպիսով, քիմիական սինթեզը տվյալ հետազոտության մեջ ոչ թե վերջնական նպատակ է, այլ կենսաբանական նշանակություն ունեցող նոր միացությունների ստացման հիմնական գործիքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը։ Օրգանական սինթեզում արտադրանքի ստացման փաստը ինքնին բավարար չէ․ անհրաժեշտ է ապացուցել, որ ստացվել է հենց նախատեսված կառուցվածքով միացությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել տարբեր ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիական մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում են մոլեկուլի ֆունկցիոնալ խմբերը, կապերի բնույթը, մոլեկուլային կառուցվածքը և նյութի մաքրության աստիճանը։ Սպեկտրոսկոպիական տվյալների համադրումը քիմիական փոխակերպումների տրամաբանության հետ հնարավորություն է տալիս վստահորեն նույնականացնել ստացված միացությունները։ Կարևոր է նաև ելանյութի կառուցվածքում կրկնակի կապի երկրաչափական կոնֆիգուրացիայի պահպանումը կամ փոփոխությունը։ «2E» նշումը ցույց է տալիս, որ կրկնակի կապի շուրջ առկա է E-կոնֆիգուրացիա, և սինթեզի ընթացքում դրա պահպանման հարցը կարող է էական նշանակություն ունենալ վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի համար։ Ստերեոքիմիական տարբերությունները երբեմն կարող են ազդել նյութի ֆիզիկական հատկությունների և կենսաբանական ակտիվության վրա, ուստի նման հետազոտություններում անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել ոչ միայն ատոմների միացման հաջորդականությանը, այլև դրանց տարածական դասավորությանը։ Ցածրամոլեկուլային կենսակարգավորիչների սինթեզի ուսումնասիրության կարևոր փուլ կարող է լինել կառուցվածքային տարբեր ածանցյալների ստացումը։ Մեկ ելանյութից մի շարք կառուցվածքային անալոգների ստացումը հնարավորություն է տալիս համեմատել դրանց հատկությունները և բացահայտել այն կառուցվածքային տարրերը, որոնք առավել նշանակալի են կենսաբանական ազդեցության համար։ Այս մոտեցումը հիմք է ստեղծում կառուցվածք-կենսաբանական ակտիվություն հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Եթե մոլեկուլի որոշակի հատվածի փոփոխությունը հանգեցնում է ակտիվության աճի, նվազման կամ լրիվ կորստի, կարելի է ենթադրել, որ տվյալ հատվածը կարևոր դեր ունի կենսաբանական ազդեցության ձևավորման մեջ։ Հետազոտության մեթոդաբանական նշանակությունը պայմանավորված է քիմիական սինթեզի և կենսաբանական փորձարկման հնարավոր կապով։ Սինթեզի փուլում ստացվում է միացությունների շարք, իսկ հետագա ուսումնասիրությունների ընթացքում դրանք կարող են ենթարկվել կենսաբանական գնահատման։ Այսպիսի հաջորդականությունը թույլ է տալիս իրականացնել նպատակային նյութերի որոնում՝ աստիճանաբար նեղացնելով այն կառուցվածքների շրջանակը, որոնք ունեն ցանկալի հատկություններ։ Այդ պատճառով օրգանական սինթեզի արդյունավետության հետ մեկտեղ կարևոր է նաև ստացված միացությունների ֆունկցիոնալ բազմազանությունը։ Աշխատանքը կարող է նշանակություն ունենալ նաև նոր կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ստացման ռազմավարությունների մշակման համար։ Բնական կենսակարգավորիչների կառուցվածքը հաճախ բարդ է, իսկ դրանց մեկուսացումը կամ մեծ քանակությամբ ստացումը կարող է դժվար լինել։ Ցածրամոլեկուլային սինթետիկ անալոգների ստեղծումը հնարավորություն է տալիս ստանալ ավելի մատչելի, կառուցվածքային առումով վերահսկելի և անհրաժեշտ հատկություններով նյութեր։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է հետագայում կիրառվել ինչպես կենսաբանական գործընթացների ուսումնասիրման, այնպես էլ գործնական նշանակություն ունեցող նոր միացությունների որոնման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է 4,4-դիմեթօքսի-2E-բուտենալի քիմիական հնարավորությունների օգտագործման վրա՝ ցածրամոլեկուլային կենսակարգավորիչների ստացման նպատակով։ Այն համադրում է օրգանական սինթեզի տեսական սկզբունքները, ֆունկցիոնալ խմբերի նպատակային ձևափոխումը, ստացված նյութերի կառուցվածքային նույնականացումը և կենսաբանական ակտիվության հետագա ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի մասնագետներին, քիմիական սինթեզով զբաղվող հետազոտողներին, կենսաքիմիկոսներին, դեղաքիմիայի ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես նոր ցածրամոլեկուլային կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների նպատակային ստացման և դրանց կառուցվածքային ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Economics

Финансовый менеджмент աշխատությունը ֆինանսների կառավարման ուսումնական և կիրառական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները, այն անդրադառնում է ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման, ներդրումային որոշումների ընդունման, կապիտալի կառուցվածքի ձևավորման և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման խնդիրներին, գիրքը բացատրում է ընկերությունների արժեքի առավելագույնացման գաղափարը որպես ֆինանսական կառավարման հիմնական նպատակ, ինչպես նաև ներկայացնում է դրամական հոսքերի վերլուծության, շահութաբերության գնահատման և ֆինանսական ցուցանիշների հաշվարկման գործիքներ, միաժամանակ ներառում է գործնական օրինակներ և մոդելներ, որոնք օգնում են կիրառել տեսական գիտելիքները իրական բիզնես միջավայրում, հատկապես կորպորատիվ ֆինանսների և ներդրումային վերլուծության ոլորտներում։