Վերազգայնացման գործընթացները զարգացող երկրներում (ՀՀ օրինակով)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է տեղային կիրառման համակցված դեղաձևերի ստեղծման դեղագործական և կենսաբժշկական սկզբունքների ուսումնասիրությանը, որոնցում նախատեսվում է համատեղել հակամանրէային և պրոբիոտիկ ազդեցությունները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը տարբեր կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների համատեղելիության, պատրաստուկի կայունության, արդյունավետության և անվտանգության գնահատումն է՝ հաշվի առնելով, որ հակամանրէային բաղադրիչի ազդեցությունը չպետք է խոչընդոտի օգտակար միկրոօրգանիզմների կենսաբանական նշանակության պահպանմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դեղաձևի բաղադրության գիտական հիմնավորմանը, օժանդակ նյութերի դերին, ակտիվ բաղադրիչների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին և պատրաստուկի կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական բնութագրերին։ Կարևորվում է նաև դեղաձևի համապատասխանությունը տեղային կիրառման պահանջներին, ներառյալ միատարրությունը, կայունությունը, ակտիվ բաղադրիչների կանխատեսելի ազատումը և պահպանման ընթացքում որակական հատկանիշների պահպանումը։ Մանրէաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է հակամանրէային ազդեցության և բնական միկրոֆլորայի հավասարակշռության պահպանման փոխհարաբերությունը, իսկ պրոբիոտիկ բաղադրիչը դիտարկվում է որպես օգտակար միկրոօրգանիզմների բնական հավասարակշռությանն աջակցող գործոն։ Հետազոտական մոտեցումը կարող է ներառել պատրաստուկի որակի վերահսկման չափանիշների, ֆիզիկաքիմիական և մանրէաբանական ցուցանիշների, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների հնարավոր փոխազդեցությունների գնահատում՝ առանց սահմանափակվելու միայն առանձին ակտիվ նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությամբ։ Առանձին նշանակություն ունի համակցված դեղաձևի կայունության խնդիրը, քանի որ տարբեր բնույթի բաղադրիչների միաժամանակյա առկայությունը կարող է պահանջել դրանց հատկությունների և փոխազդեցությունների մանրակրկիտ գնահատում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև դեղագործական ստանդարտացման և որակի ապահովման սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են պատրաստուկի վերարտադրելի բնութագրերի և անվտանգ կիրառման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դեղագործական տեխնոլոգիայի, դեղաձևերի մշակման, բժշկական մանրէաբանության և պրոբիոտիկների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտականորեն հիմնավորել բազմագործառույթ տեղային դեղաձևերի ստեղծման հնարավորությունները և դրանց որակական առանձնահատկությունների գնահատման սկզբունքները։

Linguistics

Աշխատությունը հայերենից ֆրանսերեն թարգմանելու և բառապաշարը հարստացնելու համար նախատեսված երկլեզու բառարան է։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս գտնելու հայերեն բառերի ֆրանսերեն համարժեքները, հասկանալու դրանց իմաստային համապատասխանությունները և կիրառելու դրանք տարբեր հաղորդակցական ու գրավոր իրավիճակներում։ Գործնական բառարանի հիմնական նշանակությունը լեզվական միջնորդության ապահովումն է՝ հայերեն խոսողներին օգնելով սովորել ֆրանսերեն, թարգմանել բառեր, կազմել նախադասություններ և ընդլայնել օտար լեզվով արտահայտվելու կարողությունները։ Այսպիսի բառարաններում կարևոր են բառերի ընտրությունը, դրանց իմաստների ճշգրտությունը, ուղղագրական ձևերը և համարժեքների ճիշտ ներկայացումը, քանի որ դրանք նպաստում են երկու լեզուների միջև բառային ու իմաստային կապերի ճանաչմանը։ Հրատարակությունը կարող էր օգտակար լինել ֆրանսերեն սովորողներին, թարգմանիչներին, ուսուցիչներին, գրավոր աշխատանք կատարողներին և հայ-ֆրանսիական հաղորդակցությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է հայերեն բառարանագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով 19-րդ դարի հայալեզու կրթական միջավայրում օտար լեզուների ուսուցման, թարգմանական գործունեության և բառապաշարի համակարգման նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը։ Գիրքը ներկայացնում է հայերենի և ֆրանսերենի միջև լեզվական կապերի ուսումնասիրման ու գործնական կիրառման նշանակալի օրինակ։

Literature

Բանաստեղծություններ ստեղծագործական ժողովածուն ներկայացնում է Հովհաննես Շիրազի քնարական աշխարհը, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հայրենիքի, մայրենի լեզվի, մոր կերպարի, սիրո, ցավի և ազգային հիշողության թեմաները։ Շիրազի պոեզիան առանձնանում է խոր զգացմունքայնությամբ, պարզ, բայց հզոր պատկերներով և երաժշտական լեզվով, որի միջոցով նա կարողանում է արտահայտել թե՛ անհատական ապրումները, թե՛ ժողովրդի հավաքական ցավն ու հույսը։ Նրա բանաստեղծություններում հայրենիքը հաճախ ներկայացվում է որպես կենդանի էակ՝ մայրական կերպարով, որը միաժամանակ տալիս է ուժ և ցավ, հիշողություն և պատասխանատվություն։ Մոր թեման Շիրազի ստեղծագործության ամենախոր շերտերից է, որտեղ նա բարձրացնում է մայրական սիրո անսահմանության և զոհաբերության գաղափարը՝ այն դարձնելով համամարդկային արժեք։ Ժողովածուում կարևոր են նաև պատմական հիշողության, պատերազմի հետևանքների, կորուստների և ազգային ինքնության պահպանման գաղափարները, որոնք արտահայտվում են քնարական և երբեմն ողբերգական երանգներով։ Շիրազի լեզուն միաժամանակ ժողովրդական է և բարձրարվեստ, ինչը նրա պոեզիան դարձնում է հասանելի լայն ընթերցողին, բայց նաև խորքային վերլուծության ենթակա։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ունեն նաև բողոքի և արդարության որոնման երանգներ՝ արտացոլելով ժողովրդի ցավը և ազատության ձգտումը։ Այս ժողովածուն կարևոր է հայ դասական պոեզիայի սիրահարների համար, քանի որ այն ներկայացնում է 20-րդ դարի հայ բանաստեղծության ամենաուժեղ և հուզական ձայներից մեկը։

Literature

Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի կյանքին և ստեղծագործական ժառանգությանը՝ ընդգծելով նրա դերը 19-րդ դարի հայ գրականության զարգացման և ազգային-ռոմանտիկական ուղղության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը վերլուծում է նրա կենսագրական ուղին, կրթական և մշակութային միջավայրը, ինչպես նաև այն հասարակական ու գաղափարական ազդակները, որոնք ձևավորել են նրա գրական աշխարհայացքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա բանաստեղծական ստեղծագործություններին, որոնցում արտահայտվում են հայրենասիրական զգացումները, ազատության գաղափարը, մարդկային ներաշխարհի խորքային ընկալումները և ազգային ինքնության վերարժևորման ձգտումը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Պեշիկթաշլյանի լեզվական ոճի առանձնահատկությունները, պատկերավորման համակարգը և արևմտահայ գրական ավանդույթների հետ նրա կապը՝ ցույց տալով նրա ազդեցությունը հետագա սերունդների գրողների վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հայ գրականագիտության համար՝ նպաստելով 19-րդ դարի արևմտահայ գրական գործընթացների և ազգային-մշակութային շարժումների խորքային ուսումնասիրությանը։

Medicine

Գիրքը նվիրված է հղիների շրջանում զարկերակային ճնշման և սրտի կծկումների հաճախության շուրջօրյա ռիթմերի ուսումնասիրությանը՝ հիպերտենզիայի պայմաններում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հղիության ընթացքում սրտանոթային համակարգի ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, զարկերակային ճնշման տատանումների առանձնահատկությունները և դրանց կապը հղի կանանց առողջական վիճակի հետ։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է 24-ժամյա մոնիթորինգի մեթոդների կիրառմանը, սրտանոթային ցուցանիշների օրական փոփոխությունների գնահատմանը և հիպերտենզիվ վիճակների ախտորոշման ու վերահսկման ժամանակակից մոտեցումներին։ Վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել զարկերակային ճնշման և սրտի աշխատանքի ռիթմերի վրա, ինչպես նաև ներկայացվում են հղիների բուժման և բժշկական հսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի մայրական և պերինատալ բժշկության, սրտաբանության ու մանկաբարձության ոլորտների համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է բժիշկների, մանկաբարձ-գինեկոլոգների, սրտաբանների, բժշկական հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հղիության ընթացքում սրտանոթային համակարգի փոփոխությունների և հիպերտենզիայի խնդիրների ուսումնասիրությամբ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անորոշ դերբայի՝ ինֆինիտիվի կառուցվածքային, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների տիպաբանական ուսումնասիրությանը տարբեր լեզուների նյութի համադրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում ինֆինիտիվն է որպես բայական համակարգի յուրահատուկ միավոր, որը մի կողմից պահպանում է բային բնորոշ գործողության կամ վիճակի իմաստը և որոշ քերականական հատկություններ, իսկ մյուս կողմից սովորաբար չի արտահայտում դիմավոր բայաձևերին հատուկ դեմքի ու թվի ամբողջական հակադրությունները։ Քննվում են տարբեր լեզուներում ինֆինիտիվի ձևաբանական կառուցվածքը, դրա կազմության միջոցները, քերականական կարգերի արտահայտման հնարավորությունները և նախադասության մեջ կատարած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր լեզվական համակարգերում ինչպիսի հարաբերակցություն է ձևավորվում ինֆինիտիվի բայական և անվանական հատկանիշների միջև։ Ուսումնասիրվում են ենթակայի, խնդրառության, ժամանակային և կերպային հարաբերությունների արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ինֆինիտիվային կառույցների կապը նախադասության հիմնական ստորոգման հետ։ Տիպաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել լեզուների միջև ընդհանուր օրինաչափություններն ու կառուցվածքային տարբերությունները՝ առանց որևէ առանձին լեզվի քերականական համակարգը համընդհանուր չափանիշ ընդունելու։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինֆինիտիվի շարահյուսական գործառույթների քննությունը, քանի որ այն տարբեր լեզուներում կարող է հանդես գալ բարդ ստորոգյալի բաղադրիչի, լրացման, նպատակի կամ այլ հարաբերությունների արտահայտման միջոցի դերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ինֆինիտիվային կառույցների և այլ ոչ դիմավոր բայական ձևերի՝ դերբայների ու բայանունների հարաբերակցությանը՝ պարզաբանելով դրանց սահմանազատման տիպաբանական չափանիշները։ Պատմական և համեմատական տվյալների ներգրավումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև նման ձևերի քերականացման և գործառութային փոփոխությունների ընդհանուր միտումները։ Լեզուների համադրական ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է, թե նույն կամ մոտ հաղորդակցական գործառույթները տարբեր քերականական համակարգերում ինչպիսի կառուցվածքային միջոցներով կարող են արտահայտվել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանական տիպաբանության, ձևաբանության, շարահյուսության և քերականական իմաստաբանության մոտեցումները՝ ինֆինիտիվի տեղը լեզուների բայական համակարգերում և դրա համընդհանուր ու լեզվահատուկ հատկանիշները համակարգված կերպով բնութագրելու նպատակով։