Վեստիբուլյար խանգարումները քրոնիկական սեկրետոր միջին օտիտի տարբեր փուլերում

History

Աշխատությունը ներկայացնում է հայկական հնությունների ուսումնասիրմանը, պահպանությանը և հանրահռչակմանը նվիրված ընկերության կազմակերպական գործունեության սկզբունքներն ու նպատակները սահմանող կանոնադրական նախագիծ։ Փաստաթղթի հիմնական գաղափարը հայկական պատմամշակութային ժառանգության նկատմամբ գիտական և հասարակական հետաքրքրության խթանումն է, ինչպես նաև պատմական արժեք ներկայացնող նյութերի հայտնաբերման, հավաքագրման, ուսումնասիրման և պահպանման աշխատանքների կազմակերպումը։ Կարևորվում է հնագիտական, պատմական, ճարտարապետական, վիմագրական, ձեռագրական և մշակութային այլ հուշարձանների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքումը և դրանց գիտական ուսումնասիրության համար համապատասխան պայմանների ստեղծումը։ Նախատեսվող ընկերության գործունեությունը կապված է հայկական անցյալի նյութական և գրավոր վկայությունների պահպանության հետ՝ ընդգրկելով հնությունների հաշվառման, նկարագրման, փաստագրման և գիտական շրջանառության մեջ դնելու խնդիրները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև գիտական ուսումնասիրությունների խրախուսմանը, մասնագետների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող անձանց համագործակցության ձևավորմանը, գիտելիքների տարածմանը և հասարակության շրջանում պատմական հուշարձանների արժեքի վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացմանը։ Կանոնադրական բնույթի փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ընկերության հնարավոր կառուցվածքի, անդամակցության սկզբունքների, կառավարման մարմինների, անդամների իրավունքների ու պարտականությունների և գործունեության կազմակերպման ձևերի մասին։ Միաժամանակ այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի գիտական և հասարակական վերաբերմունքը հայկական հնությունների նկատմամբ, երբ պատմական հուշարձանների ուսումնասիրությունն ու պահպանությունը աստիճանաբար ձևավորվում էին որպես կազմակերպված գիտամշակութային գործունեության առանձին ուղղություն։ Փաստաթուղթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայագիտության և հուշարձանապահպանության պատմության ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպիսի նպատակներ և կազմակերպական մեխանիզմներ էին առաջարկվում հայկական մշակութային արժեքների պահպանության ու հետազոտության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, հնագիտությամբ, պատմությամբ, մշակութային ժառանգության պահպանությամբ, թանգարանագիտությամբ և գիտական կազմակերպությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, մասնագետներին և ուսանողներին։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է խնձորենու կլոնային պատվաստակալների աճի և բազմացման կենսաբանական ու ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են խնձորենու պատվաստակալների ընտրության, արմատակալման, աճի և հարմարվողականության հիմնական գործոնները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի կլիմայական, հողային և ջրային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է կլոնային պատվաստակալների ազդեցությունը ծառերի աճի ուժի, բերքատվության, վաղահասության և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են բազմացման տարբեր մեթոդներ՝ վեգետատիվ բազմացում, պատվաստում, տնկարանային տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության համեմատական գնահատումը։ Ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ, դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ և ագրոտեխնիկական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են տնկանյութի որակի բարձրացմանը և այգիների արտադրողականության մեծացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի մշակման, ոռոգման, պարարտացման և բույսերի պաշտպանության միջոցառումների ճիշտ կազմակերպմանը՝ որպես կայուն պտղաբուծության զարգացման կարևոր պայմանների։ Գիրքը նախատեսված է ագրոնոմների, պտղաբույծների, գյուղատնտեսական հետազոտողների, ուսանողների և ինտենսիվ այգեգործության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է 1972 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույցային-տեղեկատու հավաքածուն՝ նախատեսված գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման աշխատանքների կազմակերպման համար։ Գրքում համակարգված կերպով ներկայացված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող տարեթվերը, հոբելյանները և հիշատակի օրերը, որոնք կարևոր են ընթերցողական և կրթական աշխատանքի պլանավորման համար։ Հեղինակը ընդգծում է նման օրացույցների դերը որպես մեթոդական գործիք՝ գրադարաններում թեմատիկ ցուցադրությունների, հիշատակի միջոցառումների և տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման համար։ Աշխատության մեջ տրվում են հակիրճ կենսագրական և տեղեկատու տվյալներ նշանավոր անձանց, իրադարձությունների և մշակութային երևույթների վերաբերյալ՝ նպաստելով ընթերցողների գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ներկայացվում է նաև նյութի օգտագործման մեթոդաբանություն գրադարանային պրակտիկայում՝ առաջարկելով ձևեր և մոտեցումներ տեղեկատվության մատուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մեթոդիստների, ուսուցիչների, տեղեկատվական մասնագետների և մշակութային-կրթական աշխատանքի կազմակերպմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիայի՝ աղեստամոքսային համակարգի բնականոն միկրոբիոտայի ձևավորման և կարգավորման գործընթացում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն աղիք հասնելու և այնտեղ ժամանակավորապես պահպանվելու կարողությամբ, այլև աղեստամոքսային համակարգի լորձաթաղանթի մակերեսներին արդյունավետորեն կպչելու՝ ադհեզիայի ունակությամբ։ Ադհեզիան բակտերիալ բջիջների և հյուրընկալող օրգանիզմի էպիթելային մակերեսների միջև փոխազդեցության բարդ գործընթաց է, որի վրա ազդում են ինչպես միկրոօրգանիզմի մակերևութային կառուցվածքներն ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, այնպես էլ լորձային շերտի, էպիթելային բջիջների և աղեստամոքսային միջավայրի պայմանները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր տեսակների և շտամների ադհեզիվ հատկությունները, դրանց տարբերությունները և այդ հատկանիշի վրա ազդող գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բակտերիաների մակերևութային սպիտակուցներին, ածխաջրային բաղադրիչներին, բջջապատի կառուցվածքին և այլ մոլեկուլային գործոններին, որոնք կարող են մասնակցել հյուրընկալողի բջիջների կամ լորձային շերտի հետ փոխազդեցությանը։ Ադհեզիայի արդյունավետությունը կարևոր է այն պատճառով, որ աղեստամոքսային համակարգում միկրոօրգանիզմները ենթարկվում են թթվային միջավայրի, մարսողական ֆերմենտների, լեղաթթուների և մեխանիկական հեռացման ազդեցությանը։ Այդ պայմաններում մակերեսին ամրանալու ունակությունը կարող է նպաստել պրոբիոտիկ բակտերիաների պահպանմանը և դրանց կենսաբանական ազդեցության դրսևորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պրոբիոտիկների և աղիքային բնական միկրոբիոտայի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ադհեզիվ հատկություններով օժտված կաթնաթթվային բակտերիաները կարող են մասնակցել միկրոբային համայնքի կառուցվածքի ձևավորմանը, մրցակցել որոշ անցանկալի միկրոօրգանիզմների հետ, արտադրել օրգանական թթուներ և այլ կենսաբանական ակտիվ նյութեր և նպաստել աղիքային միջավայրի հավասարակշռության պահպանմանը։ Այս գործընթացները կարող են անդրադառնալ նաև աղիքային էպիթելի պաշտպանիչ հատկությունների և տեղային միկրոմիջավայրի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բակտերիաների ադհեզիայի գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ օգտագործելով էպիթելային բջիջների մոդելներ, լորձային բաղադրիչներ կամ այլ in vitro համակարգեր։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս համեմատել տարբեր շտամների կպչողականության աստիճանը և բացահայտել այն միկրոօրգանիզմներին, որոնք ունեն առավել արտահայտված պրոբիոտիկ ներուժ։ Միաժամանակ կարևոր է հաշվի առնել, որ բարձր ադհեզիան ինքնին չի հանդիսանում պրոբիոտիկ արդյունավետության միակ չափանիշը․ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել նաև միկրոօրգանիզմի կենսունակությունը, թթվային և լեղային միջավայրի նկատմամբ դիմադրողականությունը, անվտանգությունը և օգտակար կենսաբանական հատկությունները։ Հետազոտության մեջ կարող է կարևորվել նաև տարբեր արտաքին գործոնների ազդեցությունը ադհեզիայի վրա։ Միջավայրի pH-ը, ջերմաստիճանը, աղերի և սննդանյութերի առկայությունը, բակտերիաների աճի փուլը, լորձային բաղադրիչների հատկությունները և հյուրընկալող բջիջների վիճակը կարող են փոփոխել բակտերիաների կպչողականությունը։ Այդ գործոնների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների վարքը բնական պայմաններին մոտ միջավայրում։ Մոլեկուլային մակարդակում ադհեզիայի մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նաև նպաստել նոր և ավելի արդյունավետ պրոբիոտիկ շտամների ընտրությանը։ Եթե հնարավոր է որոշակի մակերևութային բաղադրիչների կամ գեների առկայությունը կապել բարձր ադհեզիվ հատկությունների հետ, ապա այդ հատկանիշները կարող են օգտագործվել շտամների բնութագրման և ընտրության ժամանակ։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է պրոբիոտիկ պատրաստուկների, ֆունկցիոնալ սննդամթերքի և կենսատեխնոլոգիական արտադրանքի մշակման հետ։ Ադհեզիայի և աղիքային միկրոբիոտայի փոխազդեցության վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտագործվել այնպիսի կաթնաթթվային բակտերիաների ընտրության համար, որոնք ավելի լավ են հարմարվում աղեստամոքսային համակարգի պայմաններին և կարող են արդյունավետորեն փոխազդել հյուրընկալող օրգանիզմի միկրոբիոտայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիան դիտարկում է որպես կարևոր կենսաբանական հատկանիշ, որը կարող է ազդել դրանց պահպանման, հյուրընկալողի հետ փոխազդեցության և աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության վրա՝ համադրելով մանրէաբանական, ֆիզիոլոգիական և մոլեկուլային մոտեցումները և հիմք ստեղծելով առավել արդյունավետ ու նպատակային պրոբիոտիկ համակարգերի ուսումնասիրման ու կիրառման համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում նորարարական զարգացման ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման, գործունեության և կառավարման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գիտության, կրթության, ձեռնարկատիրության, պետական կառավարման և ֆինանսական համակարգի միջև փոխգործակցության այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով գիտելիքը, հետազոտական արդյունքները և տեխնոլոգիական մշակումները կարող են վերածվել տնտեսական ու հասարակական արժեք ստեղծող նորարարությունների։ Համակարգային մոտեցման շրջանակում նորարարական գործունեությունը դիտարկվում է ոչ թե առանձին կազմակերպությունների գործունեության արդյունք, այլ փոխկապակցված դերակատարների, հաստատությունների, իրավական կարգավորումների և տնտեսական խթանների ամբողջություն։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել գիտահետազոտական հաստատությունների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ներուժը, մասնավոր հատվածի նորարարական ակտիվությունը, գիտելիքի և տեխնոլոգիաների փոխանցման հնարավորությունները, նորարար ձեռնարկությունների ձևավորման պայմանները և հետազոտությունների առևտրայնացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական կառավարման դերին՝ ռազմավարական առաջնահերթությունների սահմանման, համապատասխան ենթակառուցվածքների զարգացման և նորարարական գործունեության համար նպաստավոր ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև ֆինանսավորման աղբյուրների և մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր գաղափարների ու տեխնոլոգիաների զարգացման տարբեր փուլերում անհրաժեշտ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ դրանց գործնական կիրառման համար։ Առանձին ուղղություն է մարդկային կապիտալի, մասնագիտական կարողությունների և կրթական համակարգի կապի գնահատումը նորարարական զարգացման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գիտություն-բիզնես համագործակցության, մտավոր սեփականության կառավարման, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության, նորարարական ենթակառուցվածքների և միջազգային գիտատեխնոլոգիական համագործակցության նշանակությունը։ Համեմատական ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է դիտարկել այլ երկրների փորձը՝ առանձնացնելով այն ինստիտուցիոնալ և կառավարչական մոտեցումները, որոնք կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տնտեսական և գիտատեխնոլոգիական միջավայրի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նորարարությունների տնտեսագիտության, ռազմավարական կառավարման, գիտատեխնոլոգիական քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանում գիտելիքի ստեղծումից մինչև դրա կիրառություն և առևտրայնացում ձևավորվող փոխկապակցված գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման ու կառավարման հիմնական ուղղությունները։

Other Subjects

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հիդրոտեխնիկական բետոնի ստացման և կիրառման առանձնահատկություններին՝ լիթոիդային պեմզայի օգտագործմամբ, ընդգծելով ժամանակակից շինարարական նյութագիտության և ջրաշինական ինժեներիայի փոխհատումը։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է լիթոիդային պեմզան՝ որպես թեթև և ծակոտկեն հրաբխային ծագման լցանյութ, ազդում բետոնի կառուցվածքի, խտության, ջրակայունության և ջերմամեխանիկական հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ բետոնի դիմադրությանը ջրային միջավայրերում՝ ներառյալ էրոզիոն ազդեցությունները, սառեցում-հալեցման ցիկլերը և քիմիական ագրեսիվ միջավայրերի ազդեցությունը, որոնք կարևոր են հիդրոտեխնիկական կառույցների՝ ամբարտակների, ջրանցքների և հիդրոէներգետիկ կառույցների համար։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է խառնուրդի օպտիմալ կազմի ընտրության, ամրության դասի ձևավորման և տեխնոլոգիական գործընթացների վերահսկման նշանակությունը՝ նպատակ ունենալով ապահովել նյութի երկարաժամկետ կայունություն և շահագործման անվտանգություն։ Միաժամանակ դիտարկվում են էներգաարդյունավետ և տեղական հումքի վրա հիմնված շինանյութերի կիրառման առավելությունները։