Взаимодействие β-ароилакриловых кислот и некоторых родственных соединений с P- и N-нуклеофилами

Linguistics

Աշխատությունը նախատեսված է հայազգի մանուկների տարրական գրագիտության ձևավորման և մայրենի լեզվի ուսուցման համար։ Այն միավորում է այբբենարանի, հեգարանի և ընթերցարանի գործառույթները՝ ապահովելով ուսուցման հաջորդական ընթացք՝ տառերի ճանաչումից ու վանկերի կազմությունից մինչև բառերի ընթերցում և պարզ տեքստերի ընկալում։ Այբբենարանային բաժինը հիմք է ստեղծում հայոց գրերի յուրացման համար, հեգարանը նպաստում է հնչյունների, տառերի և վանկերի կապի ըմբռնմանը, իսկ ընթերցարանային նյութերը զարգացնում են սահուն կարդալու, բառապաշարի հարստացման և գրավոր խոսքի ընկալման հմտությունները։ «Դյուրուսույց» բնորոշումը շեշտադրում է ուսուցման մատչելիությունն ու աստիճանական կազմակերպումը՝ նյութը հարմարեցնելով սկսնակ սովորողների կարիքներին։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել հայ երեխաների կրթության, մայրենի լեզվով գրագիտության տարածման և ազգային դպրոցական ավանդույթների զարգացման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև 19-րդ դարի հայ մանկավարժական մտքի, տարրական ուսուցման մեթոդների և հայերեն ուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Other Subjects

Այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի վազի ամենավտանգավոր վնասատուներից մեկի՝ ֆիլոքսերայի (Phylloxera vastatrix) տարածմանը, ազդեցությանը և դրա դեմ պայքարի միջոցներին Հայաստանում՝ հատկապես խաղողագործական շրջաններում, որտեղ խաղողը հանդիսանում է գյուղատնտեսության և գինեգործության հիմնական ճյուղերից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ որպես մանր միջատ, որը վնասում է խաղողի արմատային համակարգը և տերևները՝ առաջացնելով բույսի թուլացում, բերքատվության կտրուկ նվազում և ժամանակի ընթացքում խաղողի թփի մահացում։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն դիտարկվում է վնասատուի տարածման պատմությունը, դրա ներթափանցման ուղիները դեպի Կովկաս և Հայաստանի խաղողագործական շրջաններ, ինչպես նաև դրա արագ հարմարվողականությունը տարբեր հողային և կլիմայական պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտավայրի և Վայոց ձորի խաղողագործական գոտիներին, այդ թվում՝ Areni տարածաշրջանին, որտեղ ավանդաբար զարգացած է բարձրորակ խաղողի մշակությունը և գինեգործությունը, և որտեղ ֆիլոքսերայի տարածումը ունեցել է զգալի տնտեսական հետևանքներ։ Նկարագրվում են նաև վնասի ախտանշանները՝ արմատների վրա առաջացող ուռուցիկություններ, տերևների դեֆորմացիա և բույսի ընդհանուր թուլացում, ինչը հանգեցնում է խաղողի այգիների արտադրողականության անկման։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են պայքարի հիմնական մեթոդները՝ դիմացկուն պատվաստակների օգտագործում, ամերիկյան դիմացկուն սորտերի ներդրում, կարանտինային միջոցառումներ և այգիների ֆիտոսանիտարական վերահսկում, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով սահմանափակել վնասատուի տարածումը։ Բացի ագրոնոմիական վերլուծությունից, ներկայացվում է նաև ֆիլոքսերայի ազդեցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսական տնտեսության վրա՝ ընդգծելով գինեգործության ավանդական համակարգերի վերափոխումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի խնդիրը որպես բարդ կենսաբանական և տնտեսական երևույթ, որը պահանջում է համալիր գիտական և գործնական մոտեցում խաղողագործության կայուն զարգացման համար։

Religion

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները և ներկայացնում քրիստոնեական դավանանքի, հոգևոր կյանքի ու բարոյական ուսմունքի հիմնական դրույթները։ Այն բաղկացած է տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված գրքերից՝ պատմական պատումներից, կրոնական օրենքներից, մարգարեական գրություններից, իմաստասիրական երկերից, աղոթքներից, սաղմոսներից և ավետարանական պատմություններից։ Հին Կտակարանում արտացոլված են արարչագործության, մարդկության պատմության, հին իսրայելական ժողովրդի կրոնական ավանդույթների և Աստծու հետ նրա հարաբերությունների թեմաները, իսկ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունն ու ուսմունքը, առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների հիմնական աղբյուրը։ Հայերեն Աստվածաշնչի հրատարակություններն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայ հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանման, գրավոր լեզվի զարգացման և քրիստոնեական գիտելիքի տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը կարևոր է նաև հայերեն կրոնական գրքի տարածման աշխարհագրության, ամերիկահայ տպագրական գործունեության և 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ավիափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների տնտեսական և կառավարչական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ավիաընկերության ֆինանսական, գործառնական, կազմակերպական և շուկայական գործունեության փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ոլորտի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությամբ, այլև օդանավերի օգտագործման մակարդակով, երթուղային ցանցի կառուցվածքով, ուղևորահոսքով, սպասարկման որակով, մրցակցային միջավայրով և կառավարման համակարգով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծախսերի կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով վառելիքի, օդանավերի տեխնիկական սպասարկման, օդանավակայանային ծառայությունների, անձնակազմի, ապահովագրության, լիզինգի և վարչական կառավարման հետ կապված ծախսերի նշանակությունը։ Քննվում են օդանավերի պարկի արդյունավետ օգտագործման, չվերթների հաճախականության և երթուղիների ընտրության, նստատեղերի զբաղվածության, ժամանակացույցերի կազմակերպման և առևտրային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուղևորների պահանջարկի ուսումնասիրությունը և շուկայավարման գործիքների կիրառումը՝ ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և տարբեր շուկաներում ընկերության դիրքերի ամրապնդման նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում ոլորտը դիտարկվում է նաև երկրի աշխարհագրական դիրքի, միջազգային օդային հաղորդակցության նշանակության, արտաքին շուկաների հետ կապերի և ուղևորափոխադրումների պահանջարկի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել աշխատանքի արտադրողականությունը, մեկ ուղևորի կամ չվերթի հաշվով ծախսերը, եկամտաբերությունը, օդանավերի օգտագործման ինտենսիվությունը և այլ տնտեսական ցուցանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ տոմսերի վաճառքի, պահանջարկի կանխատեսման, հաճախորդների սպասարկման և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովման ոլորտներում։ Առանձին նշանակություն ունի ռիսկերի կառավարումը, քանի որ ավիափոխադրումների ոլորտը զգայուն է վառելիքի գների, արժութային տատանումների, պահանջարկի փոփոխությունների և արտաքին տնտեսական գործոնների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավիաընկերության արդյունավետության բարձրացումը որպես համալիր կառավարչական խնդիր՝ համադրելով ֆինանսական կառավարումը, գործառնական պլանավորումը, շուկայավարումը, ծառայությունների որակը և ռազմավարական կառավարումը՝ Հայաստանի ավիացիոն շուկայի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման արդի փուլի ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքական, տարածաշրջանային և միջազգային առանձնահատկությունների, հնարավոր զարգացումների և կարգավորման հեռանկարների վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հակամարտության ձևավորման և զարգացման հիմնական գործոնները, ներգրավված կողմերի շահերը, տարածաշրջանային ու միջազգային դերակատարների դիրքորոշումները, ինչպես նաև հակամարտության վրա ազդող քաղաքական, անվտանգային և աշխարհաքաղաքական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտության հնարավոր զարգացման սցենարների կանխատեսմանը և այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են նպաստել լարվածության պահպանմանը, փոփոխությանը կամ կարգավորման գործընթացի առաջմղմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բանակցային գործընթացի առանձնահատկությունները, կողմերի քաղաքական դիրքորոշումները, փոխզիջումների հնարավորությունները, անվտանգության երաշխիքների հարցերը և հակամարտության կարգավորման տարբեր մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի, հարևան պետությունների շահերի և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավվածության ազդեցությունը հնարավոր լուծումների ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հակամարտության խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն որպես երկկողմ հարաբերությունների հարց, այլև որպես Հարավային Կովկասի քաղաքական և անվտանգային միջավայրի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ քննարկվող հնարավոր լուծումները կարող են ներառել քաղաքական և դիվանագիտական մեխանիզմներ, երկխոսության վերականգնում, անվտանգության ապահովման միջոցներ, փոխվստահության ձևավորման քայլեր և երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման պայմաններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության մասնագետներին, հակամարտությունների կարգավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին, դիվանագետներին, դասախոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Literature

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է կապիտան Պետրոս-Բեկ Մադաթյանցի հեղինակած երկասիրության երկրորդ մասը՝ շարունակելով հեղինակի ստեղծագործական շարքը և ընթերցողին ծանոթացնելով երկի հետագա բովանդակությանը։ Վերնագրում հիշատակված «Սեյյադի» անվանումը և հեղինակի զինվորական կոչումը հուշում են ստեղծագործության հնարավոր կապը անձնական փորձառության, պատմական միջավայրի կամ որոշակի անձի ու իրադարձությունների գեղարվեստական կամ վավերագրական ներկայացման հետ, սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատապես որոշել դրա ժանրային բնույթը և սյուժեի մանրամասները։ Երկասիրության ձևաչափը մատնանշում է հեղինակի կողմից նյութի հետևողական շարադրման և թեմայի որոշակի ամբողջականության ձգտումը։ Երկրորդ մասի առկայությունը կարևոր է ստեղծագործության կառուցվածքը և հրատարակման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ այն վկայում է նյութի՝ առանձին մասերով ներկայացման մասին։ 19-րդ դարի հայ գրական ու հասարակական կյանքում երկասիրությունները կարող էին ընդգրկել պատմական իրադարձությունների նկարագրություններ, անձնական հիշողություններ, կենսագրական նյութեր, ուղեգրական դիտարկումներ կամ գեղարվեստական պատումներ։ Նման աշխատությունները նպաստել են տարբեր անհատների գործունեության, ժամանակի հասարակական հարաբերությունների և պատմամշակութային միջավայրի մասին տեղեկությունների տարածմանը։ Հեղինակի՝ կապիտանի կոչումով հիշատակվելը հրատարակությանը հաղորդում է կենսագրական և պատմական ուսումնասիրության տեսանկյունից հետաքրքրություն, թեև դրա բովանդակության ճշգրիտ բնույթը պարզելու համար անհրաժեշտ է ծանոթանալ բուն տեքստին։ Երկը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, 19-րդ դարի հայ հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությամբ, Բաքվի հայկական տպագրական միջավայրով և ժամանակաշրջանի գրական երկերի հրատարակման ձևերով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես հայերեն տպագիր ժառանգության օրինակ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրական արտադրության աշխարհագրությունը, հեղինակների ներկայացման ձևերը և բազմամաս հրատարակությունների տարածումը։