XIX դարի արևելահայ ռոմանտիկական վեպի տիպաբանությունը

Philosophy

Այս փիլիսոփայական աշխատությունը նվիրված է վեճի՝ որպես մտավոր հաղորդակցության և գաղափարների փոխանակման առանձնահատուկ եղանակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է վեճը գործում որպես մտքերի, տեսակետների և փաստարկների փոխանակման ձև, ինչ պայմաններում է այն վերածվում արդյունավետ մտավոր երկխոսության և ինչ հանգամանքներում կարող է կորցնել իր ճանաչողական ու կառուցողական նշանակությունը։ Աշխատության շրջանակում վեճը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հակադիր կարծիքների բախում, այլև որպես մտածողության ակտիվ գործընթաց, որի ընթացքում մասնակիցները ներկայացնում, հիմնավորում, քննադատում և վերանայում են իրենց դիրքորոշումները։ Փիլիսոփայական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու վեճի կառուցվածքը, դրա հիմնական տարրերը, մասնակիցների դիրքորոշումները, փաստարկման տրամաբանությունը և փոխըմբռնման հասնելու հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում փաստարկի և հակափաստարկի հարաբերությանը, քանի որ մտավոր հաղորդակցության արդյունավետությունը մեծապես կախված է ոչ միայն առաջադրված տեսակետից, այլև այն հիմնավորելու կարողությունից և հակառակ տեսակետի տրամաբանական քննադատությունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև բանավեճի և վեճի տարբերություններին՝ ցույց տալով, որ դրանց նպատակները միշտ չէ, որ նույնական են․ որոշ դեպքերում առաջնային է ճշմարտության կամ հիմնավորված եզրակացության որոնումը, իսկ այլ իրավիճակներում վեճը կարող է վերածվել սեփական դիրքորոշումը պաշտպանելու կամ հակառակ կողմին համոզելու միջոցի։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի տրամաբանական սխալների, մանիպուլյատիվ հնարքների և ոչ կառուցողական հաղորդակցության ձևերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են խոչընդոտել ռացիոնալ երկխոսությանը և հեռացնել քննարկումը սկզբնական ճանաչողական նպատակից։ Փիլիսոփայական տեսանկյունից վեճը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ճշմարտության, գիտելիքի, համոզմունքի, հիմնավորման և երկխոսության փոխհարաբերությունները։ Հակադիր տեսակետների բախման ընթացքում մասնակիցները կարող են ոչ միայն պաշտպանել իրենց սկզբնական դիրքերը, այլև բացահայտել սեփական պատկերացումների թույլ կողմերը, վերանայել որոշ նախադրույթներ և հասնել ավելի հիմնավորված դիրքորոշման։ Այդ պատճառով վեճը կարող է դիտարկվել որպես քննադատական մտածողության և մտավոր ինքնակատարելագործման գործիք։ Աշխատության մեջ կարևոր կարող է լինել նաև հաղորդակցության էթիկական կողմը՝ քննարկելով զրուցակցի նկատմամբ հարգանքի, մտքի ազատ արտահայտման, փաստարկների ազնիվ ներկայացման և դիմացինի դիրքորոշումը ճիշտ ըմբռնելու սկզբունքները։ Նման մոտեցումը վեճը ներկայացնում է որպես փոխադարձ ճանաչողության գործընթաց, որտեղ նպատակը պարտադիր չէ հակառակորդին հաղթելը, այլ կարող է լինել խնդրի առավել խորքային և բազմակողմանի ըմբռնումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, տրամաբանության և փաստարկման տեսության մասնագետներին, հաղորդակցության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև քննադատական մտածողության, բանավեճի մշակույթի և մտավոր երկխոսության հարցերով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Այն հատկապես օգտակար է վեճի բնույթը որպես ճանաչողական և հաղորդակցական երևույթ հասկանալու, արդյունավետ փաստարկման սկզբունքները բացահայտելու և կառուցողական մտավոր հաղորդակցության փիլիսոփայական հիմքերը ուսումնասիրելու համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Վայոց ձորի միջնադարյան ճարտարապետական և պատմամշակութային ժառանգության շրջանակում հայկական վանական համալիրներից մեկի տեղին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և պատմական նշանակությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վանական համալիրի ճարտարապետական հորինվածքն է, առանձին կառույցների փոխադարձ կապը, շինարարական լուծումները, հարդարանքը և դրանց հարաբերությունը տարածաշրջանի միջնադարյան ճարտարապետական ավանդույթների հետ։ Քննվում են եկեղեցական կառույցների հատակագծային և ծավալատարածական առանձնահատկությունները, շինարարական նյութերի կիրառությունը, ճակատների մշակումը, զարդաքանդակները և վիմագրական նյութերը՝ որպես հուշարձանի ժամանակագրության ու մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության կարևոր աղբյուրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համալիրի ձևավորման փուլերին և տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված շինարարական փոփոխություններին՝ դրանք կապելով Վայոց ձորի քաղաքական, տնտեսական և հոգևոր կյանքի զարգացման հետ։ Վանքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ճարտարապետական հուշարձան, այլև որպես միջնադարյան հոգևոր ու մշակութային կյանքի բաղադրիչ, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի բնակավայրերի, ճանապարհային կապերի, իշխանական կենտրոնների և այլ վանական հաստատությունների փոխհարաբերությունների մասին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հուշարձանի համեմատությունը Վայոց ձորի այլ միջնադարյան կառույցների հետ՝ բացահայտելու ընդհանուր ճարտարապետական սկզբունքները և տեղային առանձնահատկությունները։ Վիմագրերի, պատմական հիշատակությունների և նյութական մշակույթի տվյալների համադրումը կարող է նպաստել կառուցապատման փուլերի, հովանավորության և վանական կյանքի որոշ կողմերի վերականգնմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համալիրի բնական լանդշաֆտի հետ փոխհարաբերությանը, քանի որ տեղանքի ընտրությունը և կառույցների տարածական կազմակերպումը հայկական միջնադարյան ճարտարապետության կարևոր առանձնահատկություններից են։ Հուշարձանի ուսումնասիրությունը նշանակություն ունի նաև պահպանության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով փաստագրել պատմական կառուցվածքը և գնահատել մշակութային ժառանգության արժեքը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ճարտարապետության պատմության, հնագիտության, վիմագրագիտության և պատմական աշխարհագրության մոտեցումները՝ վանական համալիրը ներկայացնելով Վայոց ձորի միջնադարյան հուշարձանային համակարգի և հայկական մշակութային ժառանգության համատեքստում։

Political Science

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով բնակչության տեղաշարժերի, հումանիտար հետևանքների և տարածաշրջանային զարգացումների վրա։ Աշխատանքը ներկայացնում է հակամարտության տարբեր փուլերի, քաղաքական գործընթացների և դրանց ազդեցության վերլուծությունը՝ անդրադառնալով մարդկանց կյանքի, անվտանգության և սոցիալական պայմանների վրա ունեցած հետևանքներին։ Գրքում քննարկվում են միջազգային արձագանքները, տարածաշրջանային ուժերի դերակատարությունը և այն մարտահրավերները, որոնք առաջանում են երկարատև հակամարտությունների պայմաններում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Գիրքը «Աշխատանքի պաշտպանության սոցիալ-տնտեսական հարցերը», հեղինակի՝ Տերտերյան Գ.Մ.-ի կողմից ներկայացնում է աշխատանքի պաշտպանության տեսությունը և գործնական կիրառությունը սոցիալ-տնտեսական համատեքստում։ Այն ուսումնասիրում է աշխատանքի պաշտպանվածության մակարդակի բարձրացմանը, աշխատողների առողջության և անվտանգության ապահովման միջոցներին, ինչպես նաև աշխատանքային հարաբերությունների կազմակերպմանը վերաբերող հիմնախնդիրները։ Գիրքը քննարկում է աշխատանքի պաշտպանության ոլորտում կիրառվող քաղաքականություն, կանոնակարգեր, իրավաբանական ու տնտեսական առնչություններ, որոնք ուղղված են աշխատողների իրավունքների պաշտպանության բարձրացմանը, ինչպես նաև տնտեսության զարգացումը դրանից բխող ազդեցություններով։ Այն ընդգրկում է նաև աշխատավայրում վտանգների կանխարգելման և թերի կառավարման դեպքում առաջացող սոցիալ-տնտեսական հետևանքները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել թե՛ պետական պաշտոնյաների, թե՛ ձեռնարկությունների ղեկավարների, թե՛ աշխատաշուկայի մասնագետների և ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են աշխատանքի պաշտպանության հիմնահարցերով։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեղուկ և կոմպոզիտային նյութերում միկրոալիքային ճառագայթման մոտակա դաշտերի բաշխվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն բանի վրա, թե ինչպես են էլեկտրամագնիսական ալիքները տարածվում, փոխազդում նյութի կառուցվածքի հետ և փոփոխվում տարբեր ֆիզիկական հատկություններ ունեցող միջավայրերում։ Աշխատության առանցքային թեմաներից մեկը միկրոալիքային դաշտի տարածական կառուցվածքի բացահայտումն է, որի միջոցով հնարավոր է ավելի խորությամբ հասկանալ ալիքների ինտենսիվության, էլեկտրական և մագնիսական բաղադրիչների, էներգիայի խտության ու տեղային ազդեցությունների փոփոխությունները նյութի տարբեր հատվածներում։ Հեղուկ և կոմպոզիտային միջավայրերը առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում, քանի որ դրանց էլեկտրամագնիսական հատկությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել համասեռ նյութերից․ նյութի բաղադրությունը, խտությունը, մասնիկների չափերը, կառուցվածքային անհամասեռությունները, խոնավությունը և դիէլեկտրական բնութագրերը կարող են ազդել միկրոալիքային դաշտի տարածման ու բաշխման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք առաջանում են միկրոալիքային դաշտի և նյութի փոխազդեցության ժամանակ, այդ թվում՝ անդրադարձումը, կլանումը, բեկումը, ցրումը և դաշտի տեղային ուժեղացումը կամ թուլացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոտակա դաշտի առանձնահատկություններին, քանի որ ալիքի աղբյուրին մոտ գտնվող տարածքում էլեկտրամագնիսական դաշտի վարքը կարող է էապես տարբերվել հեռավոր դաշտի դասական պատկերացումներից։ Այդ հանգամանքը կարևոր է ոչ միայն տեսական ուսումնասիրությունների, այլև միկրոալիքային սարքավորումների նախագծման, նյութերի հետազոտման, ոչ քայքայիչ վերահսկման և արդյունաբերական տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ինչպես տեսական մոդելավորման, այնպես էլ փորձարարական չափումների և համակարգչային հաշվարկների մեթոդներ՝ հնարավորություն տալով համադրել միկրոալիքային դաշտի տեսական նկարագրությունը իրական նյութերում ստացված արդյունքների հետ։ Կոմպոզիտային նյութերի դեպքում ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ դրանց բազմաբաղադրիչ կառուցվածքը կարող է առաջացնել բարդ էլեկտրամագնիսական վարք, իսկ տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցությունը կարող է փոփոխել դաշտի տարածական բաշխվածությունը։ Հեղուկների ուսումնասիրությունն էլ հնարավորություն է տալիս դիտարկել միջավայրեր, որոնց հատկությունները կարող են կախված լինել ջերմաստիճանից, բաղադրությունից, խտությունից և այլ պայմաններից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ միկրոալիքային մոտակա դաշտերի մանրամասն ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ավելի ճշգրիտ գնահատմանը և միկրոալիքային տեխնոլոգիաների արդյունավետության բարձրացմանը։ Ստացված գիտական մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ միկրոալիքային տաքացման և չորացման համակարգերում, նյութերի ախտորոշման և վերահսկման մեթոդներում, սենսորային տեխնոլոգիաներում, կոմպոզիտների հետազոտման, էլեկտրամագնիսական սարքերի նախագծման և այլ ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և կիրառական բնույթ ունեցող ուսումնասիրություն, որը կապում է էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման հիմնարար սկզբունքները իրական նյութերի բարդ կառուցվածքային և ֆիզիկական հատկությունների հետ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել միկրոալիքային ճառագայթման վարքի, նյութի հետ դրա փոխազդեցության և այդ երևույթների գործնական նշանակության մասին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների կառավարման գործառույթների և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ռեսուրսային ապահովվածության համապատասխանեցման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետ գործունեության համար անհրաժեշտ ֆինանսական, նյութական, մարդկային, տեղեկատվական և կազմակերպական ռեսուրսների առկայության ու կառավարման գործառույթների միջև փոխկապակցվածության գնահատումն է։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են համայնքների կողմից իրականացվող լիազորություններն ու պարտականությունները, դրանց ծավալը և բարդությունը, ինչպես նաև այն ռեսուրսները, որոնց միջոցով համայնքները պետք է կարողանան պատշաճ կերպով իրականացնել իրենց գործառույթները և մատուցել հանրային ծառայություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությանը, սեփական եկամուտների ձևավորմանը, պետական ֆինանսական փոխանցումներին, բյուջետային պլանավորմանն ու ծախսերի արդյունավետ կառավարմանը։ Կարևորվում է նաև տարբեր համայնքների ռեսուրսային հնարավորությունների անհամաչափության խնդիրը, քանի որ բնակչության թվաքանակի, տնտեսական ներուժի, աշխարհագրական դիրքի, ենթակառուցվածքների և սոցիալ-տնտեսական պայմանների տարբերությունները կարող են էապես ազդել տեղական կառավարման արդյունավետության վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման, համայնքային ծառայողների մասնագիտական կարողությունների, կառավարման տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների հասանելիության և կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացների հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լիազորությունների և դրանց ֆինանսական ու կազմակերպական ապահովման անհամապատասխանության բացահայտումը, որը կարող է սահմանափակել համայնքների ինքնուրույնությունը, նվազեցնել ծառայությունների որակը և խոչընդոտել համայնքային զարգացման ծրագրերի արդյունավետ իրականացմանը։ Հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու առկա համակարգային խնդիրները և մշակելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի ավելի հստակ կապ հաստատել տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վերապահված գործառույթների և դրանց իրականացման համար տրամադրվող ռեսուրսների միջև։ Կարևորվում է ռեսուրսների բաշխման արդյունավետության բարձրացումը, համայնքների ֆինանսական կարողությունների ամրապնդումը, մարդկային և կառավարչական ներուժի զարգացումը, ինչպես նաև հաշվետվողականության և արդյունավետության մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատանքը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ համայնքների ղեկավարների և աշխատակազմերի, պետական կառավարման ու տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, քաղաքականություն մշակողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով ՀՀ-ում ապակենտրոնացման գործընթացների և տեղական կառավարման ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացմանը։