XVII-XVIII դդ. արտասահմանյան գրականության պատմություն

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է երկչափ կոնֆորմ դաշտի տեսություններին, որոնցում առկա են դեֆեկտներ և սահմաններ՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են այդ կառուցվածքները փոխում տեսության սիմետրիաները, դաշտերի փոխազդեցությունները և ֆիզիկական դիտարկելի մեծությունները։ Աշխատանքը գտնվում է քվանտային դաշտի տեսության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի կարևորագույն ուղղություններից մեկի շրջանակում, որտեղ կոնֆորմ սիմետրիան հնարավորություն է տալիս խիստ սահմանափակումներ դնել տեսության կառուցվածքի վրա։ Դեֆեկտները կարելի է պատկերացնել որպես տարածության մեջ ներդրված ենթաբազմություններ, որոնց հատման կամ հատկանիշների փոփոխության դեպքում դաշտերը կարող են ձեռք բերել ոչ սովորական սահմանային պայմաններ, իսկ սահմանները ներկայացնում են համակարգի եզրային երկրաչափությունն ու դրա հետ կապված ֆիզիկական պայմանները։ Ուսումնասիրության կարևոր թեմաներից են դեֆեկտների և սահմանների համատեղելիությունը կոնֆորմ սիմետրիայի հետ, դրանց վրա տեղայնացված աստիճանների ազատությունը, սահմանային և դեֆեկտային օպերատորների հատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեսությունների միջև հնարավոր երկվությունները և փոխհարաբերությունները։ Երկչափ դեպքը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այստեղ կոնֆորմ սիմետրիան չափազանց ուժեղ է և թույլ է տալիս բազմաթիվ խնդիրներ ուսումնասիրել վերլուծական, հանրահաշվական և երկրաչափական մեթոդներով։ Նման մոտեցումները կիրառվում են ոչ միայն մաքուր տեսական ֆիզիկայում, այլև վիճակագրական ֆիզիկայի կրիտիկական համակարգերի, լարերի տեսության, քվանտային նյութի և ընդհանրապես քվանտային համակարգերի սահմանային երևույթների ուսումնասիրության մեջ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորանալ կոնֆորմ դաշտի տեսության ժամանակակից խնդիրների, սահմանային պայմանների, դեֆեկտների և դրանց առաջացրած նոր ֆիզիկական ու մաթեմատիկական կառուցվածքների մեջ։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ներուժի գնահատմանը, դրա զարգացման հնարավորություններին և երկրի տնտեսության կայունացման գործընթացում արտահանման դերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման վրա ազդող տնտեսական գործոնները, մրցունակության խնդիրները և միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքերի ամրապնդման հնարավորությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտահանման խթանման մեխանիզմները, արտադրական ոլորտների զարգացման հեռանկարները, ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը և արտաքին տնտեսական քաղաքականության նշանակությունը տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տնտեսական վերլուծություններ, գնահատման մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք ուղղված են արտահանման ծավալների մեծացմանը, տնտեսության դիվերսիֆիկացմանը և միջազգային տնտեսական կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին, առկա հնարավորություններին և այն ուղղություններին, որոնց միջոցով արտահանման զարգացումը կարող է նպաստել երկարաժամկետ տնտեսական աճին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, միջազգային առևտրի հետազոտողների, ձեռնարկատերերի, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի տնտեսական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կանոնավոր և պատահականորեն մոդուլացված իմպուլսների սպեկտրալ կոմպրեսիայի և ինքնակոմպրեսիայի առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ոչգծային օպտիկական միջավայրերում իմպուլսային դինամիկայի ֆիզիկական մեխանիզմների բացահայտման նպատակով։ Վերլուծվում են խմբային արագության դիսպերսիայի, ինքնաֆազային մոդուլյացիայի և ոչգծային փոխազդեցությունների ազդեցությունը իմպուլսների ժամանակային և սպեկտրալ կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանոնավոր և ստոխաստիկ մոդուլացիաներով իմպուլսների վարքագծային տարբերություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը կոմպրեսիայի արդյունավետության և կայունության վրա։ Ուսումնասիրությունը համադրում է թվային մոդելավորման և անալիտիկ մոտեցումները՝ բացահայտելով սպեկտրալ էներգիայի վերաբաշխման մեխանիզմները և սոլիտոնանման կառուցվածքների ձևավորման պայմանները։ Աշխատությունը նաև քննարկում է կիրառական նշանակությունը՝ բարձր ինտենսիվության լազերային համակարգերում, օպտիկական հաղորդակցություններում և ուլտրակարճ իմպուլսների գեներացման տեխնոլոգիաներում։

History

Այս հրատարակությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական շարժման նշանավոր գործիչ և զորահրամանատար Անդրանիկ Օզանյանի կյանքի, գործունեության և պատմական ժառանգության ներկայացմանը՝ նրա ծննդյան 125-ամյակի առիթով։ Նյութը նախատեսված է որպես գործնական օժանդակություն գրադարանավարների համար և կարող է ծառայել թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական-պատմական միջոցառումների, ընթերցողների սպասարկման և ճանաչողական նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում Անդրանիկի կենսագրության կարևոր փուլերին, ազգային-ազատագրական պայքարում նրա ունեցած դերակատարությանը, ռազմական գործունեությանը և հայ ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ նրա ձևավորված կերպարին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նրա մասնակցությանը տարբեր ռազմական գործողություններին, ազգային ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և այն պատմական իրադարձություններին, որոնց շրջանակում ձևավորվել է նրա՝ որպես ազգային հերոսի ընկալումը։ Նյութի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ միայն կենսագրական տեղեկություններ է ներկայացնում, այլև նախատեսված է գրադարանային աշխատանքում անմիջական կիրառության համար՝ օգնելով մասնագետին կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ և ընթերցողների համար մատչելի ձևով ներկայացնել պատմական անձի գործունեությունը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հատկապես դպրոցականների, ուսանողների, պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և հայ ազգային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր։ Այն կարող է նաև հիմք ծառայել գրքի ցուցահանդեսի, հիշատակի օրվա, բանավոր ներկայացման, գրական-երաժշտական միջոցառման կամ ճանաչողական քննարկման կազմակերպման համար։ Անդրանիկ Օզանյանի կերպարի միջոցով նյութը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու նշանակալի իրադարձություններին, ազգային ինքնության, ազատագրական պայքարի և պատմական հիշողության թեմաներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը համադրում է կենսագրական, պատմական և գրադարանամատենագիտական բնույթի նյութեր՝ նպատակ ունենալով գրադարանավարին տրամադրել պատրաստի տեղեկատվական հիմք Անդրանիկի կյանքին և գործունեությանը նվիրված միջոցառումների ու ցուցադրությունների կազմակերպման համար։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածաշնչում գործածվող հատկանունների՝ անձնանունների, տեղանունների և այլ հատուկ անունների լեզվական, իմաստային, ծագումնաբանական և գործառական առանձնահատկությունների հետազոտությանը։ Աշխատության մեջ Աստվածաշնչի անվանական համակարգը դիտարկվում է որպես հարուստ և բազմաշերտ լեզվական ու մշակութային երևույթ, որն արտացոլում է հին ժողովուրդների պատմությունը, աշխարհագրությունը, կրոնական պատկերացումները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնանունների և տեղանունների կառուցվածքին, դրանց ստուգաբանությանը, անվանակազմական բաղադրիչներին և սկզբնական իմաստներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել բնագրային և թարգմանական տարբերակները՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են եբրայերեն, արամեերեն, հունարեն և այլ լեզվական միջավայրերում ձևավորված անունները փոխանցվել հայերենին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում հայերեն Աստվածաշնչի անվանացանկին, դրա ձևավորման պատմությանը և հայերեն թարգմանական ավանդույթի առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև անունների տարբերակները, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, թարգմանության կամ տառադարձության ընթացքում առաջացած տարբերությունները և դրանց պատճառները։ Աստվածաշնչյան հատկանունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես պատմամշակութային տեղեկատվության կրողներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ դարաշրջանի աշխարհընկալումը, կրոնական գաղափարները, աշխարհագրական պատկերացումները և մշակութային կապերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև անվանագիտության տեսական խնդիրների համար, քանի որ աստվածաշնչյան նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հատուկ անունների առաջացումը, զարգացումը, փոխառությունը, թարգմանությունը և լեզուների միջև փոխանցումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Աստվածաշնչի լեզվի և հայերեն թարգմանական ավանդույթի ուսումնասիրության, աստվածաշնչյան բառարանների և անվանացանկերի կազմման, ինչպես նաև հայերենում օտարածին հատուկ անունների պատմական ձևերի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենագետներին, աստվածաշնչագետներին, անվանագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, թարգմանիչներին և հայագիտությամբ ու հին լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Technology

Նեստացիոնար գործընթացները մագիստրալային կայաններում և պոմպային կայանների ջրատար համակարգերում վերաբերում են ջրի ճնշման, հոսքի արագության և ծավալային փոփոխությունների ժամանակավոր դինամիկ պրոցեսներին, որոնք առաջանում են հոսանքի արագ փոփոխությունների, պոմպերի անջատման կամ միացման, կտրուկ փակվող շրխկիչների և այլ օպերատիվ իրավիճակների հետևանքով, և որոնք կարող են հանգեցնել հիդրավլիկ ցնցումների կամ «ջրի հարվածի» առաջացման, ինչը սպառնում է համակարգի ճառագայթային մասնիկների, խողովակների, հիդրավլիկ սարքերի և տեղադրված սարքավորումների անվտանգությանը և ամբողջականությանը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս նեստացիոնար երևույթների ինտենսիվությունը կախված է խողովակաշարի երկարությունից, տրամագծից, նյութից և հոսքի արագությունից, և այն կարող է լինել ինչպես կարճատև, այնպես էլ երկարատև ազդեցությամբ՝ ստեղծելով տատանումներ ճնշման բարձր և ցածր գագաթային արժեքներով, որոնք գերազանցում են նախագծային նորմերը։ Հիդրավլիկ ցնցումներից պաշտպանվելու համար կիրառվում են մի շարք տեխնիկական միջոցներ, ինչպիսիք են օդային կցարումներ, ճնշման զսպանակներ, արտահոսքի կամ ճնշման արտամղիչ սարքեր, կասկադային բացումներ և դանդաղ փակվող շրխկիչներ, որոնք նախատեսված են էներգիայի կլանման և ճնշման տատանումների մեղմման համար, ինչպես նաև ճնշման զգայուն ռեգուլյատորներ, պոմպային խմբերի վերահսկվող մեկնարկ և կանգառ՝ համակարգային հոսքերի ու ճնշումների կայունացման նպատակով։ Այս միջոցների համակցությունը թույլ է տալիս նվազեցնել հիդրավլիկ սթրեսները, կանխել խողովակաշարի ձուլվածքի և սարքավորումների վնասումը, ապահովել կայուն աշխատանքային ռեժիմ և երկարաժամկետ պահպանել համակարգի տեխնիկական անվտանգությունը, ինչպես նաև ապահովել աշխատանքի արդյունավետություն մեծ տրանսպորտային և պոմպային հզորություններով համակարգերում, որտեղ նեստացիոնար երևույթների ազդեցությունը առավել զգալի է։