Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Մակերևույթների գրտնակման գործընթացի արդյունավետության բարձրացումը գերձայնային տատանումների կիրառմամբ

    Աշխատությունը նվիրված է մակերևույթների գրտնակման գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը՝ գերձայնային տատանումների կիրառման միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մակերևութային մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները, գրտնակման ընթացքում նյութի դեֆորմացման առանձնահատկությունները և բարձր հաճախականության տատանումների ազդեցությունը մշակվող մակերեսների որակական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են գերձայնային տատանումների կիրառման տեսական հիմքերը, դրանց ազդեցությունը շփման ուժերի նվազեցման, մշակման ուժերի փոփոխության, նյութի կառուցվածքային հատկությունների բարելավման և մակերևույթի ամրության բարձրացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրությանը, սարքավորումների նախագծման առանձնահատկություններին, գործընթացի արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և ստացված արդյունքների կիրառմանը մեքենաշինական արտադրությունում։ Հետազոտությունը համադրում է տեսական վերլուծությունը, փորձարարական ուսումնասիրությունները և ինժեներական հաշվարկները՝ նպատակ ունենալով մշակել ավելի արդյունավետ մեթոդներ մետաղական մակերևույթների մշակման համար, բարձրացնել արտադրանքի շահագործման հատկությունները և նվազեցնել արտադրական ծախսերը։ Աշխատությունը նախատեսված է մեքենաշինության մասնագետների, տեխնոլոգների, ինժեներների, նյութագիտության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ժամանակակից մեխանիկական մշակման տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-12
    Մակերևույթների գրտնակման գործընթացի արդյունավետության բարձրացումը գերձայնային տատանումների կիրառմամբ
    Online

    Pedagogy

    Մայրենիի զարգացնող ուսուցման հիմնահարցը ծրագիր, դասագիրք և դասագործընթաց համակարգում (տարրական դասարաններ)

    Աշխատությունը նվիրված է տարրական կրթության փուլում մայրենի լեզվի զարգացնող ուսուցման կազմակերպման տեսական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ուսումնական ծրագրի, դասագրքի և դասագործընթացի փոխկապակցված համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական մոտեցումն է, որի համաձայն լեզվական գիտելիքների յուրացումը պետք է միաժամանակ նպաստի երեխայի խոսքի, մտածողության, ընթերցողական կարողությունների, ստեղծագործական ակտիվության և ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության զարգացմանը։ Քննվում է ուսումնական ծրագրի դերը կրթության նպատակների, բովանդակության, թեմատիկ հաջորդականության և ակնկալվող կարողությունների սահմանման գործում, ինչպես նաև այն հարցը, թե ծրագրային պահանջներն ինչպես են արտացոլվում դասագրքի կառուցվածքում և առանձին ուսումնական առաջադրանքներում։ Դասագիրքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվական և գրական նյութի աղբյուր, այլև որպես սովորողի ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող միջոց, որի տեքստերը, հարցերը, վարժությունները և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել համեմատելու, վերլուծելու, ընդհանրացնելու, սեփական կարծիքը ձևակերպելու և լեզուն հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դասագործընթացին, որտեղ ծրագրային նպատակներն ու դասագրքային նյութը վերածվում են ուսուցչի և աշակերտների համատեղ գործունեության։ Դիտարկվում են ուսուցման այն ձևերն ու մեթոդները, որոնք խրախուսում են երեխայի ակտիվ մասնակցությունը, հարցադրումը, քննարկումը, տեքստի գիտակցված ընկալումը, բառապաշարի հարստացումը և կապակցված խոսքի զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարդալու, գրելու, լսելու և խոսելու կարողությունների փոխկապակցված ձևավորումը՝ տարիքային առանձնահատկություններին և սովորողների անհատական հնարավորություններին համապատասխան։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, հետադարձ կապի և գնահատման դերին, ինչպես նաև ուսուցչի կողմից զարգացնող կրթական միջավայրի ստեղծմանը։ Ծրագիր–դասագիրք–դասագործընթաց ամբողջական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց միջև համապատասխանության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնց դեպքում մայրենիի ուսուցումը կարող է դուրս գալ միայն լեզվական կանոնների յուրացման շրջանակից և դառնալ սովորողի ընդհանուր մտավոր ու հաղորդակցական զարգացման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական կրթության մանկավարժության, մայրենիի դասավանդման մեթոդիկայի, զարգացնող ուսուցման և կրթության բովանդակության կազմակերպման մոտեցումները։

    Updated: 2026-09-22
    Մայրենիի զարգացնող ուսուցման հիմնահարցը ծրագիր, դասագիրք և դասագործընթաց համակարգում (տարրական դասարաններ)
    Online

    Linguistics

    Հռետորական խոսքի ուժը

    Գրքում ներկայացվում են արդյունավետ խոսքի կառուցվածքը, վերլուծության, ճառի ձևավորման և դիալոգի տեխնիկաները, լսարանի հետ փոխազդեցության և համոզման մեթոդները։ Անդրադառնում է նաև բանավոր և գրավոր հաղորդակցության, արտասանության ու ժեստերի նշանակությանը, ինչպես նաև խոսքի ազդեցության բարոյական և մշակութային ասպեկտներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, լրագրողների, ուսուցիչների, հասարակական գործիչների և այն անձանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել իրենց հաղորդակցական հմտություններն ու խոսքի ազդեցիկությունը տարբեր միջավայրերում։

    Updated: 2026-09-23
    Հռետորական խոսքի ուժը
    Online

    Pedagogy

    Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության բարձրագույն կրթության համակարգերի փոխակերպման հիմնախնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Արցախի բարձրագույն կրթության համակարգերում տեղի ունեցած կառուցվածքային, բովանդակային և կառավարչական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգերի արդիականացման և նոր սոցիալ-տնտեսական պայմաններին համապատասխանեցման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում բարձրագույն կրթության կազմակերպման սկզբունքների վերափոխումն է, կրթական ծրագրերի կատարելագործումը, բուհերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը և կրթության որակի ապահովման համակարգերի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բարձրագույն կրթության ազգային ավանդույթների և միջազգային կրթական գործընթացների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են կրթական չափորոշիչների, աստիճանային համակարգերի, ուսումնական ծրագրերի և որակավորումների համադրելիության ապահովման ընթացքում։ Քննվում են բուհերի ինքնավարության, ակադեմիական ազատության, կառավարման արդյունավետության և պատասխանատվության փոխկապակցված հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կրթության որակի գնահատման և ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով ներքին ու արտաքին գնահատման, կրթական ծրագրերի վերանայման և ուսուցման արդյունքների չափելիության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դասախոսական կազմի մասնագիտական զարգացմանը, ուսուցման ժամանակակից մեթոդների ներդրմանը, ուսանողակենտրոն կրթության սկզբունքներին և գիտահետազոտական գործունեության ու ուսումնական գործընթացի փոխկապակցմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են երկու համակարգերի միջև կրթական և գիտական համագործակցության հնարավորությունները, մասնագիտական փորձի փոխանակումը, կրթական ծրագրերի համադրումը և ընդհանուր գիտակրթական տարածքի ձևավորմանն առնչվող խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման, նյութատեխնիկական ապահովման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և կրթական ենթակառուցվածքների զարգացման հարցերին, որոնք էական նշանակություն ունեն բարձրագույն կրթության կայուն գործունեության համար։ Ուսումնասիրվում են նաև աշխատաշուկայի պահանջների և մասնագետների պատրաստման համակարգի փոխհարաբերությունները՝ կարևորելով կրթական ծրագրերի համապատասխանությունը մասնագիտական գործունեության փոփոխվող պայմաններին։ Բարձրագույն կրթության փոխակերպումը ներկայացվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է իրավական, կազմակերպական, տնտեսական, ակադեմիական և սոցիալական բաղադրիչների փոխհամաձայնեցված զարգացումից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության կառավարման, բարձրագույն դպրոցի մանկավարժության և կրթական քաղաքականության մոտեցումները՝ բացահայտելով բարձրագույն կրթության համակարգային բարեփոխումների հիմնական ուղղությունները, դրանց իրականացման ընթացքում առաջացող խնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները։

    Updated: 2026-09-19
    Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության բարձրագույն կրթության համակարգերի փոխակերպման հիմնախնդիրները
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1989, Մարտ, թիվ 9)

    Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և տեղեկատվական նյութերի համակարգմանը ու ներկայացմանը։ Գրքում ամփոփված են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկատվական շտեմարան։ Աշխատությունը կազմված է որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին արագ հասանելի դարձնել նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունները՝ ներառելով գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ գիտական ու մշակութային նյութերի նկարագրությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով հետևել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, ստեղծագործական և հրատարակչական գործընթացներին։ Գիրքը նպաստում է գրադարանային, արխիվային և գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպմանը՝ պահպանելով մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ ու դրա վերաբերյալ գրական աղբյուրներով։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1989, Մարտ, թիվ 9)
    Online

    Technology

    Իզոտրոպ և անիզոտրոպ նյութերից պատրաստված կոշտության կողերով ուժեղացված շերտավոր սալերի օպտիմալ նախագծումը

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է իզոտրոպ և անիզոտրոպ նյութերից պատրաստված կոշտության կողերով ուժեղացված շերտավոր սալերի օպտիմալ նախագծման տեսական և ինժեներական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են շերտավոր կառուցվածքների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, դրանց դեֆորմացիոն և լարվածային վիճակները արտաքին բեռնվածությունների ազդեցության տակ, ինչպես նաև կոշտության կողերի ներդրման ազդեցությունը կառուցվածքային ամրության և կայունության վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են իզոտրոպ և անիզոտրոպ նյութերի մեխանիկական հատկությունների համեմատական վերլուծությունը, դրանց կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից շինարարական և ինժեներական համակարգերում, ինչպես նաև շերտավոր սալերի հաշվարկային մոդելավորման մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիմալ նախագծման մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել նյութածախսը, բարձրացնել կրողունակությունը և ապահովել կառուցվածքի երկարաժամկետ կայունությունը։ Վերլուծվում են նաև մաթեմատիկական մոդելավորման, վերջավոր տարրերի մեթոդի և թվային սիմուլյացիաների կիրառությունները նախագծման գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է ինժեներական օպտիմալացման դերը ժամանակակից կառուցվածքային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել կառուցվածքային ինժեներների, մեխանիկայի մասնագետների, շինարարական տեխնոլոգների և կիրառական մաթեմատիկայով հետաքրքրվող գիտնականների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Իզոտրոպ և անիզոտրոպ նյութերից պատրաստված կոշտության կողերով ուժեղացված շերտավոր սալերի օպտիմալ նախագծումը