Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Статьи
Арсен Минасович Амирян (1881–1918) был армянским и российским революционером, журналистом и публицистом, одним из активных участников политической жизни начала XX века и членом движения бакинских большевиков; в период своей деятельности он сотрудничал с революционной прессой, выступал с публицистическими материалами и статьями, в которых затрагивал вопросы социальной борьбы, политики и критики националистических течений, а также участвовал в редактировании и подготовке материалов для партийной печати, включая газету «Бакинский рабочий», где его тексты отражали позицию большевиков и актуальные события революционного периода в Закавказье; его статьи характеризуются идеологической направленностью, полемическим стилем и стремлением к политическому анализу происходящих процессов, а сам сборник «Статьи» объединяет его публицистическое наследие, созданное в контексте революционного движения и общественно-политической борьбы начала XX века.
Updated: 2026-09-20Journalism
ԶԼՄ-ի լսարանը (ՀՀ լրատվամիջոցների օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների լսարանի կառուցվածքի, վարքագծի, տեղեկատվական պահանջմունքների և լրատվամիջոցների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի լրատվական դաշտի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում լսարանն է որպես հաղորդակցական գործընթացի ակտիվ մասնակից, որի հետաքրքրությունները, սոցիալական բնութագրերը, տեղեկատվության ընտրության սովորությունները և լրատվամիջոցների նկատմամբ վստահությունը կարևոր դեր ունեն մեդիա բովանդակության սպառման ձևավորման մեջ։ Քննվում են լսարանի ուսումնասիրության տեսական մոտեցումները, դրա սոցիալ-ժողովրդագրական բաժանումը, տարբեր խմբերի տեղեկատվական նախասիրությունները և հեռուստատեսության, ռադիոյի, տպագիր մամուլի ու առցանց լրատվամիջոցների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լրատվական աղբյուրի ընտրության վրա ազդող գործոններին՝ տեղեկատվության հասանելիությանը, օպերատիվությանը, բովանդակության թեմատիկ ուղղվածությանը, ներկայացման ձևին և աղբյուրի նկատմամբ ձևավորված վստահությանը։ Դիտարկվում է նաև թվային հաղորդակցության զարգացմամբ պայմանավորված լսարանի վարքագծի փոփոխությունը, երբ տեղեկատվության սպառողը կարող է միաժամանակ օգտվել տարբեր հարթակներից, համեմատել աղբյուրները, մեկնաբանել և տարածել նյութերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լսարանի հետադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից մեդիա միջավայրում հաղորդակցությունը հաճախ այլևս չի սահմանափակվում լրատվամիջոցից դեպի սպառող ուղղված միակողմանի տեղեկատվական հոսքով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հարցումներ, հարցազրույցներ, լսարանի չափման տվյալներ, բովանդակության վերլուծություն և սոցիոլոգիական այլ մեթոդներ՝ պարզելու տարբեր լրատվամիջոցների օգտագործման հաճախականությունը, նախընտրությունները և տեղեկատվական վարքագծի օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև մեդիա բովանդակության համապատասխանեցումը տարբեր լսարանների պահանջներին, թիրախային խմբերի առանձնացումը և լրատվամիջոցների հաղորդակցական ռազմավարությունների ձևավորումը։ Առանձին նշանակություն ունի մեդիագրագիտության խնդիրը՝ տեղեկատվության աղբյուրների գնահատման, տարբեր կարծիքների համադրման և վստահելի ու մոլորեցնող բովանդակության տարբերակման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լրագրագիտության, զանգվածային հաղորդակցության, մեդիայի սոցիոլոգիայի և լսարանի հետազոտության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու լրատվամիջոցների ու հասարակության միջև ձևավորվող փոխհարաբերությունների բնույթը։
Updated: 2026-09-21Economics
Առևտրային բանկերի ակտիվների կառավարման առանձնահատկությունները և օրինաչափությունները (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում ակտիվների կառավարման առանձնահատկությունների և օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բանկային ակտիվների ձևավորման, տեղաբաշխման և արդյունավետ օգտագործման հիմնական սկզբունքները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է առևտրային բանկի ակտիվների կառուցվածքը՝ ներառյալ վարկային ներդրումները, բարձր իրացվելի ակտիվները, դրամական միջոցները, արժեթղթերում ներդրումները և այլ ֆինանսական ակտիվները, ինչպես նաև դրանց հարաբերակցությունը բանկի եկամտաբերության, իրացվելիության և ֆինանսական կայունության հետ։ Հայաստանի ֆինանսական համակարգում բանկերը շարունակում են ունենալ գերակշռող դեր, իսկ 2023 թվականի վերջին դրանց բաժին էր ընկնում ֆինանսական համակարգի ակտիվների 83.2%-ը, ինչը ակտիվների կառավարման արդյունավետությունը դարձնում է համակարգային կարևորության խնդիր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային պորտֆելի ձևավորմանը, վարկային ռիսկի գնահատմանը, ակտիվների դիվերսիֆիկացմանը և եկամտաբերության ու ռիսկայնության միջև օպտիմալ հարաբերակցության ապահովմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ակտիվների և պարտավորությունների ժամկետային համապատասխանությունը, տոկոսադրույքային և արժութային ռիսկերի կառավարումը, կապիտալի բավարարությունը և իրացվելիության ապահովման մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ակտիվների որակի գնահատմանը, չաշխատող վարկերի մակարդակին, վարկային ռիսկի կառավարման համակարգերին և սթրես-թեստավորման կիրառմանը։ ՀՀ Կենտրոնական բանկը բանկային ոլորտում կարևորում է ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկողությունը, կապիտալի և իրացվելիության բավարար մակարդակների պահպանումը և ռիսկերի խելամիտ կառավարումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանկերի ակտիվների կառուցվածքի փոփոխություններին՝ պայմանավորված տնտեսական աճով, տոկոսադրույքների դինամիկայով, ֆինանսական շուկաների զարգացմամբ, վարկային պահանջարկով և մակրոտնտեսական անորոշություններով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ակտիվների կառավարման և շահութաբերության փոխկապակցվածությանը, քանի որ ակտիվների արդյունավետ տեղաբաշխումը պետք է միաժամանակ ապահովի եկամտի բավարար մակարդակ և վերահսկելի ռիսկ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել ֆինանսական գործակիցների, դինամիկ շարքի, համեմատական և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ՝ առևտրային բանկերի ակտիվների կառավարման արդյունավետությունը գնահատելու համար։ Կարևոր ուղղություն է նաև ակտիվների կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ռիսկերի ինտեգրված կառավարումը, թվայնացումը, տվյալների վերլուծության կիրառումը և ակտիվների ու պարտավորությունների կառավարման համակարգերի կատարելագործումը։ ՀՀ բանկային համակարգի վերաբերյալ հետազոտությունները նույնպես ընդգծում են ակտիվների որակի, ֆինանսական կայունության, ռիսկերի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել առևտրային բանկերի ակտիվների առավել արդյունավետ կառուցվածքի ձևավորմանը, ռիսկերի նվազեցմանը, իրացվելիության և շահութաբերության հավասարակշռմանը և ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, բանկերի ղեկավարներին, ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-22Economics
Զբաղվածության բարձրացման և գործազրկության մեղմացման ուղիներիը ՀՀ Տավուշի մարզում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գործազրկության մեղմացման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանք մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարզի աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, բնակչության զբաղվածության մակարդակը, գործազրկության պատճառներն ու դրա վրա ազդող տնտեսական և սոցիալական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տավուշի մարզի գյուղական և սահմանամերձ բնակավայրերի իրավիճակին, որտեղ աշխատատեղերի սահմանափակությունը, գյուղատնտեսության սեզոնային բնույթը, տնտեսական ակտիվության անհավասար բաշխվածությունը և բնակչության արտագաղթի միտումները կարող են լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծել կայուն զբաղվածության ապահովման համար։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հնարավորություններն ու մեխանիզմները, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է ընդլայնել աշխատաշուկան, ստեղծել նոր աշխատատեղեր և բարձրացնել բնակչության տնտեսական ակտիվությունը։ Որպես զբաղվածության խթանման ուղղություններ կարող են դիտարկվել գյուղատնտեսության և ագրոբիզնեսի զարգացումը, տեղական արտադրության ընդլայնումը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության աջակցությունը, մասնագիտական ուսուցումն ու վերապատրաստումը, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան կադրերի պատրաստումը, ինչպես նաև գործատուների և աշխատանք փնտրողների միջև կապի բարելավումը։ Տավուշի համար հատկապես կարևոր են նաև համայնքային և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերը, որոնք կարող են նպաստել նոր տնտեսական գործունեության ձևավորմանը և բնակչության կայուն զբաղվածությանը։ Այս խնդիրների լուծման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նաև մարզի սահմանամերձ բնույթով և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, զբաղվածության և սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, մարզային կառավարման մարմիններին, համայնքային կառույցներին, ինչպես նաև Տավուշի մարզի տնտեսական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Ս. Վ. Ցուցուլյանի 2013 թվականի գիտական աշխատանքն է, որը պատրաստվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում, ունի 27 էջ և վերաբերում է տնտեսագիտության ոլորտին։
Updated: 2026-09-15Mathematics
Особенности формирования и распространения солитонов в сверхбыстродействующих волоконных системах связи
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սոլիտոնների ձևավորման և տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը գերբարձր արագագործ օպտիկական մանրաթելային կապի համակարգերում։ Հետազոտության մեջ ներկայացվում են ոչ գծային օպտիկայի հիմնական սկզբունքները, որոնց հիման վրա ձևավորվում են սոլիտոնային իմպուլսներ՝ պահպանելով իրենց ձևն ու էներգիան երկար հեռավորությունների վրա։ Վերլուծվում են օպտիկական մանրաթելերում լույսի տարածման դինամիկան, դիսպերսիայի և ոչ գծայնության փոխազդեցության մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոլիտոնների կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գերբարձր արագությամբ տեղեկատվության փոխանցման համակարգերում սոլիտոնների կիրառման հնարավորություններին՝ ներառյալ ազդանշանների կորուստների նվազեցումը, փոխանցման որակի բարձրացումը և կապի հզորության մեծացումը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև բազմասոլիտոնային համակարգերի վարքագիծը, փոխազդեցությունները և դրանց կառավարման մեթոդները ժամանակակից ֆոտոնիկ տեխնոլոգիաների շրջանակում։ Ներկայացվում են տեսական մոդելներ և փորձարարական տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել սոլիտոնների կիրառական նշանակությունը հեռահաղորդակցության և օպտիկական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, ինժեներներին, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-16Linguistics
Գրական երազը որպես պատումային և լեզվաոճական հնար անգլալեզու մանկագրության մեջ
Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու մանկագրության մեջ երազի գեղարվեստական գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես պատումի կառուցման և լեզվաոճական արտահայտչականության կարևոր միջոց։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն ձևերի վրա, որոնց միջոցով երազային դրվագները ներգրավվում են ստեղծագործության սյուժետային կառուցվածքի մեջ, նպաստում գործողությունների զարգացմանը, կերպարների ներաշխարհի բացահայտմանը և իրական ու երևակայական աշխարհների միջև անցումների կազմակերպմանը։ Երազը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին թեմատիկ տարր, այլև որպես բազմագործառույթ գրական հնար, որը հնարավորություն է տալիս հեղինակին ազատորեն փոխել պատումի տարածաժամանակային սահմանները, ստեղծել անսովոր իրավիճակներ և երեխայի ընկալմանը համապատասխան գեղարվեստական աշխարհներ։ Քննության են առնվում իրականության, երևակայության, հեքիաթայինի և երազայինի փոխհարաբերությունները՝ պարզելու, թե ինչպես են դրանց սահմանների միտումնավոր խախտումը կամ միաձուլումը ձևավորում ստեղծագործության յուրահատուկ պատումային տրամաբանությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում երազային դրվագների սյուժետային գործառույթներին․ դրանք կարող են նախապատրաստել հետագա իրադարձությունները, արտահայտել կերպարի վախերը, ցանկությունները և սպասումները, վերաիմաստավորել արդեն կատարված դեպքերը կամ ստեղծել այլընտրանքային իրականություն։ Կարևորվում է նաև երազի դերը մանկական կերպարի հոգեբանական աշխարհի ներկայացման գործում, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս անուղղակի ձևով արտահայտել այնպիսի զգացումներ և մտքեր, որոնք սովորական պատումում կարող են բացահայտ չարտահայտվել։ Պատումաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են պատմողի դիրքը, տեսանկյունի փոփոխությունները, ժամանակային հաջորդականության խախտումները, կրկնությունները, կանխազգացումները և իրականությունից երևակայական տարածք անցնելու կառուցվածքային միջոցները։ Լեզվաոճական վերլուծության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, պատկերավոր արտահայտություններին, փոխաբերություններին, համեմատություններին, խորհրդանիշներին, կրկնություններին և հնչերանգային առանձնահատկություններին, որոնց միջոցով ստեղծվում է երազային մթնոլորտ։ Դիտարկվում են նաև անորոշության, արտասովորության և պայմանականության լեզվական ցուցիչները, որոնք ընթերցողին օգնում են տարբերակել կամ, հակառակը, միտումնավոր չտարբերակել իրական և երևակայական իրադարձությունները։ Մանկագրության առանձնահատկությունների համատեքստում կարևորվում է երեխայի երևակայության, աշխարհընկալման և լեզվական փորձի հաշվառումը։ Երազային պատումը կարող է ընդլայնել սովորական իրականության սահմանները և հնարավորություն տալ բարդ գաղափարներն ու զգացմունքային իրավիճակները ներկայացնել երեխայի համար հասանելի խորհրդանշական ու պատկերավոր ձևերով։ Առանձին նշանակություն է տրվում ֆանտաստիկ կերպարների, անսովոր տարածությունների, փոխակերպումների և իրականության տրամաբանական կանոնների խախտման կիրառմանը, որոնք հաճախ կազմում են երազային պատումի գեղարվեստական հիմքը։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր հեղինակների կողմից կիրառվող ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական ոճական լուծումները, ինչպես նաև հետևել երազային մոտիվի գործառույթների փոփոխությանը մանկագրության տարբեր ժանրերում և ժամանակաշրջաններում։ Երազը կարող է հանդես գալ որպես հեքիաթային արկածի կազմակերպման միջոց, հոգեբանական ինքնաճանաչման տարածք, խորհրդանշական ուղերձի կրող կամ ստեղծագործության կառուցվածքը միավորող պատումային սկզբունք։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է գրականագիտական և լեզվաբանական մոտեցումների համադրմամբ, որը հնարավորություն է տալիս միևնույն երևույթը դիտարկել ինչպես ստեղծագործության կառուցվածքի, այնպես էլ լեզվական իրականացման մակարդակում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անգլալեզու գրականության, մանկագրության, պատումաբանության, ոճագիտության, տեքստի լեզվաբանության և գրական պոետիկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17