ժամանակակից եվրոպական անվտանգության համակարգը և Հայաստանի Հանրապետությունը (1991-2008թթ.)

Other Subjects

Арсен Минасович Амирян (1881–1918) был армянским и российским революционером, журналистом и публицистом, одним из активных участников политической жизни начала XX века и членом движения бакинских большевиков; в период своей деятельности он сотрудничал с революционной прессой, выступал с публицистическими материалами и статьями, в которых затрагивал вопросы социальной борьбы, политики и критики националистических течений, а также участвовал в редактировании и подготовке материалов для партийной печати, включая газету «Бакинский рабочий», где его тексты отражали позицию большевиков и актуальные события революционного периода в Закавказье; его статьи характеризуются идеологической направленностью, полемическим стилем и стремлением к политическому анализу происходящих процессов, а сам сборник «Статьи» объединяет его публицистическое наследие, созданное в контексте революционного движения и общественно-политической борьбы начала XX века.

Culture

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային Հայաստանի շրջանում կառուցված և գործող թատերական շենքերի ճարտարապետության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց ձևավորման պատմական, գեղարվեստական, գործառական և քաղաքաշինական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես են խորհրդային ժամանակաշրջանի գաղափարական, մշակութային և սոցիալական գործընթացներն արտահայտվել թատրոնների ճարտարապետական կերպարում և ինչպես են թատերական շենքերը դարձել քաղաքային միջավայրի ու մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում թատրոնի՝ որպես հասարակական շենքի առանձնահատուկ գործառույթին, քանի որ այն միավորում է ներկայացումների համար նախատեսված բեմական տարածքը, հանդիսատեսի դահլիճը, նախասրահները, սպասարկման և վարչական հատվածները, դերասանական ու տեխնիկական օժանդակ տարածքները։ Այս բազմազան գործառույթների համադրումը պահանջում է հատուկ ծավալատարածական լուծումներ, որոնք անմիջականորեն ազդում են շենքի արտաքին կերպարի և ներքին կազմակերպման վրա։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել խորհրդահայ թատրոնների նախագծման սկզբունքները, հատակագծային կառուցվածքը, բեմի և հանդիսասրահի փոխհարաբերությունը, մուտքային և հանրային տարածքների կազմակերպումը, ինչպես նաև շենքերի կապը հարակից հրապարակների, փողոցների և քաղաքային կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ճարտարապետական ոճերի և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությունը։ Խորհրդային Հայաստանի տարբեր ժամանակաշրջաններում թատերական շենքերի արտաքին տեսքի վրա ազդեցություն են ունեցել դասական ճարտարապետության ավանդույթները, խորհրդային մոդեռնիզմը, ազգային ճարտարապետական ժառանգության վերաիմաստավորումը և ժամանակի նորարարական շինարարական մոտեցումները։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային ձևերի և խորհրդային ճարտարապետական գաղափարախոսության փոխազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև տեղական շինանյութերի, դեկորատիվ տարրերի, քանդակային հարդարանքի, ճակատների կոմպոզիցիայի և շենքերի մասշտաբային հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Թատերական շենքերի ճարտարապետական կերպարը հաճախ պայմանավորված է եղել ոչ միայն դրանց ֆունկցիոնալ պահանջներով, այլև տվյալ քաղաքի մշակութային նշանակությամբ և հասարակական տարածքում շենքին հատկացված դերով։ Այդ պատճառով թատրոնները շատ դեպքերում ձևավորել են քաղաքային կարևոր տեսողական և կոմպոզիցիոն առանցքներ՝ հանդես գալով որպես հանրային կյանքի կենտրոններ և քաղաքային ինքնության արտահայտման միջոցներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր քաղաքներում կառուցված թատերական շենքերի համեմատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Այդպիսի համադրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու խորհրդահայ թատերական ճարտարապետության զարգացման փուլերին, նախագծային մտածողության փոփոխություններին և նոր տեխնոլոգիական ու ֆունկցիոնալ պահանջների ազդեցությանը։ Առանձին կարևորություն ունի շենքերի պահպանության և մշակութային ժառանգության տեսանկյունը, քանի որ խորհրդային շրջանի բազմաթիվ թատերական կառույցներ այսօր էլ շարունակում են կատարել իրենց մշակութային գործառույթը և հանդիսանում են տվյալ ժամանակաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության արժեքավոր օրինակներ։ Դրանց վերականգնումը, արդիականացումը և սկզբնական ճարտարապետական կերպարի պահպանումը պահանջում են պատմական արժեքի և ժամանակակից տեխնիկական պահանջների հավասարակշռված համադրում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը խորհրդահայ թատերական շենքերը դիտարկում է ոչ միայն որպես ներկայացումների համար նախատեսված կառույցներ, այլև որպես ճարտարապետական, մշակութային և քաղաքաշինական նշանակություն ունեցող համալիրներ, որոնց միջոցով արտահայտվել են տվյալ ժամանակաշրջանի գեղագիտական պատկերացումները, հասարակական պահանջները և ազգային մշակութային ինքնության դրսևորումները։ Այն կարող է հետաքրքրել ճարտարապետության պատմությամբ, թատրոնի ճարտարապետությամբ, քաղաքաշինությամբ, մշակութային ժառանգության պահպանությամբ և խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։

Medicine

Այս նյութը վերաբերում է 1908 թվականին Երևանի քաղաքային հիվանդանոցի վերաբերյալ հաշվետվական բնույթի փաստաթղթերին և քաղաքային առողջապահական համակարգի գործունեության նկարագրությանը Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով այն որպես զարգացող, բայց դեռ սահմանափակ հնարավորություններով բժշկական հաստատություն, որը սպասարկում էր քաղաքի բնակչությանը և աստիճանաբար ընդլայնվում էր քաղաքային իշխանությունների աջակցությամբ։ Նյութում ընդգծվում է, որ 20-րդ դարի սկզբին Երևանի քաղաքային հիվանդանոցը դեռևս փոքրածավալ կառույց էր՝ սահմանափակ մահճակալային ֆոնդով և հիմնականում տարրական պայմաններով, սակայն այն կարևոր դեր էր կատարում քաղաքային բնակչության բուժօգնության կազմակերպման գործում՝ ապահովելով ինչպես ստացիոնար, այնպես էլ ամբուլատոր ծառայություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ այդ տարիներին քաղաքային իշխանությունները սկսել էին մտածել առողջապահական համակարգի ընդլայնման և արդիականացման մասին, ինչի վկայությունն էր 1908 թվականի նախաձեռնությունը՝ նոր հիվանդանոցի շինարարության համար հողամասի ձեռքբերման և նախագծային մրցույթի կազմակերպման վերաբերյալ, ինչը ցույց է տալիս համակարգային զարգացման փորձերը։ Նյութում նաև անդրադարձ է կատարվում բժշկական օգնության հասանելիությանը, քաղաքային բյուջեի միջոցով ֆինանսավորմանը և սոցիալապես անապահով բնակչության համար որոշակի արտոնյալ կամ անվճար բուժօգնության տրամադրմանը, ինչը բնորոշ էր այդ ժամանակաշրջանի քաղաքային բժշկության մոդելին։ Ընդհանուր առմամբ, 1908 թվականի տվյալները ներկայացնում են Երևանի հիվանդանոցային համակարգը որպես անցումային փուլում գտնվող կառույց՝ դեռևս ոչ բավարար զարգացած ենթակառուցվածքով, բայց արդեն ձևավորվող վարչական և կազմակերպչական հիմքերով, որոնք հետագայում պիտի դառնային քաղաքային առողջապահության արդիականացման հիմք։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Վախթանգ Անանյանի որսորդական պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում բնության գեղեցկությունը, կենդանական աշխարհի վարքագիծը և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունները։ Պատմվածքներում հաճախ նկարագրվում են որսորդական արկածներ, լարված իրավիճակներ անտառներում և լեռներում, ինչպես նաև այն փորձառությունները, որոնք ձևավորում են որսորդի բնավորությունը, պատասխանատվության զգացումը և բնության նկատմամբ հարգանքը։ Հեղինակը միաժամանակ բացահայտում է նաև բնապահպանական գաղափարներ՝ ցույց տալով, որ իրական որսորդությունը միայն ֆիզիկական արարք չէ, այլ նաև գիտելիք, համբերություն և բնության օրենքների ըմբռնում։ Պատմությունները գրված են կենդանի և պատկերավոր լեզվով, որտեղ գործողությունների դինամիկան համադրվում է բնության մանրամասն նկարագրությունների հետ՝ ստեղծելով արկածային, բայց նաև խոհական մթնոլորտ։ Vahagn Ananyan-ի ստեղծագործությունները կարևոր տեղ ունեն հայ մանկապատանեկան և բնապատկերային գրականության մեջ՝ նպաստելով բնության նկատմամբ սիրո և պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը կենսագրական և մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Դավիթ անունով պատմական կամ մտավոր գործչի կյանքի, գործունեության և գրավոր ժառանգության քննությանը։ Վերնագրի կրճատ ձևը չի հստակեցնում, թե հատկապես որ Դավիթին է վերաբերում ուսումնասիրությունը, ուստի դրա բովանդակությունը նպատակահարմար է բնութագրել որպես անձի կենսագրությունն ու ստեղծագործությունները համատեղ ներկայացնող պատմաբանասիրական աշխատություն։ Հետազոտության կառուցվածքում կարող են ներկայացվել տվյալ գործչի ծագման, կրթության, մտավոր ձևավորման, գործունեության հիմնական փուլերի և ժամանակակիցների հետ ունեցած կապերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրան վերագրվող աշխատություններին՝ դրանց բովանդակության, թեմատիկ ուղղվածության, ստեղծման հանգամանքների և գիտական կամ մշակութային նշանակության բացահայտմամբ։ Կարևոր խնդիր է նաև ստեղծագործությունների իսկության և հեղինակային պատկանելության քննությունը, հատկապես այն դեպքերում, երբ երկերը պահպանվել են ձեռագրերով, ավելի ուշ ընդօրինակություններով կամ տարբեր խմբագրություններով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հայտնի ձեռագրերի և հրատարակությունների նկարագրություն, տարբեր բնագրերի համեմատություն և դրանց տարածման պատմության վերաբերյալ դիտարկումներ։ Կենսագրական տեղեկությունները կարող են համադրվել ժամանակակից կամ ավելի ուշ պատմական աղբյուրների վկայությունների հետ՝ փորձելով տարբերակել փաստական տվյալները ավանդական հաղորդումներից և հետագա մեկնաբանություններից։ Եթե ուսումնասիրվող անձը կապված է փիլիսոփայական, աստվածաբանական, պատմագրական կամ բանասիրական գործունեության հետ, առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նրա գաղափարների տեղին համապատասխան մտավոր ավանդույթի զարգացման մեջ։ Ֆրանսերենով շարադրված նման ուսումնասիրությունները հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև հայագիտական և արևելագիտական գիտելիքի եվրոպական շրջանառության պատմության տեսանկյունից, քանի որ դրանց միջոցով ձեռագրային ու գրական ժառանգությունը ներկայացվել է ավելի լայն գիտական հանրությանը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև պատմագրության պատմության համար՝ ցույց տալով, թե տվյալ ժամանակաշրջանի հետազոտողները ինչ աղբյուրներով և մեթոդներով էին վերականգնում միջնադարյան կամ վաղ շրջանի հեղինակների կենսագրությունն ու մատենագրական ժառանգությունը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը համադրում է կենսագրական, աղբյուրագիտական, մատենագիտական և բանասիրական ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգված ներկայացնել ուսումնասիրվող գործչի կյանքն ու նրա գրավոր ժառանգության նշանակությունը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ֆոսֆատակտիվացող գլուտամինազի դերին և գլուտամինի ընտանիքի ամինաթթուների նյութափոխանակության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ուղեղում։ Վերլուծվում են գլուտամինի փոխակերպման կենսաքիմիական ուղիները, ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և դրանց նշանակությունը նյարդային համակարգի բնականոն գործունեության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրությունում քննարկվում է գլուտամին-գլուտամատ ցիկլի դերը նեյրոմիջնորդանյութերի սինթեզում, էներգետիկ փոխանակության գործընթացներում և նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման մեջ։ Ներկայացվում են ֆոսֆատակտիվացող գլուտամինազի ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները ուղեղի նյութափոխանակության, նյարդաբանական գործընթացների և բջջային կարգավորման մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ուղեղի կենսաքիմիական գործընթացների, նյարդային համակարգի հիվանդությունների առաջացման մեխանիզմների և նյութափոխանակային կարգավորման հիմնարար խնդիրների ուսումնասիրման համար։