Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionReligion
Очерк религии и верований языческих армян
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է նախաքրիստոնեական հայ ժողովրդի կրոնական պատկերացումների և հավատալիքների համակարգված վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրանց ծագումը, կառուցվածքը և զարգացումը հին հասարակական-մշակութային միջավայրում։ Աշխատությունում դիտարկվում են բնապաշտական և բազմաստվածական հավատալիքների հիմնական տարրերը, աստվածությունների պանթեոնը, ծիսական համակարգերը և պաշտամունքային կենտրոնների դերը հին հայկական աշխարհընկալման ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիցաբանական պատկերների և ժողովրդական հավատալիքների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև հարևան քաղաքակրթությունների ազդեցություններին՝ հատկապես հնդեվրոպական և մերձավորարևելյան կրոնական ավանդույթների համատեքստում։ Քննարկվում են նաև հնագիտական և մատենագրական աղբյուրների տվյալները, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել հին կրոնական համակարգի որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատությունը ներկայացնում է համալիր մոտեցում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հին հայկական հոգևոր մշակույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։
Updated: 2026-08-28
Linguistics
Время как приоритетный концепт в инаугурационной речи президента США
Այս աշխատությունը նվիրված է ԱՄՆ նախագահի երդմնակալության խոսքում ժամանակի գաղափարի՝ որպես առաջնային հայեցակարգի, լեզվաբանական և դիսկուրսային ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են անցյալի, ներկայի և ապագայի ժամանակային պատկերացումները կիրառվում քաղաքական խոսքում՝ ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, պետական շարունակականության և զարգացման տեսլականի ձևավորման նպատակով։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ժամանակային արտահայտչամիջոցները, դրանց իմաստաբանական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հանրային ընկալման և քաղաքական հաղորդակցության արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երդմնակալության խոսքի կառուցվածքին, հռետորական ռազմավարություններին, կոնցեպտուալ փոխաբերություններին և լեզվական այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ ձևավորվում են առաջնորդի ուղերձը, արժեքային առաջնահերթությունները և ապագայի վերաբերյալ սպասումները։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, քաղաքական հաղորդակցության, դիսկուրսի վերլուծության և հռետորաբանության ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են քաղաքական խոսքի լեզվամտածողական առանձնահատկություններով։
Updated: 2026-09-04
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1982)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տեղեկատվական ցանկ՝ նվիրված գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրականությանը և մասնագիտական հրապարակումներին։ Աշխատությունը նպատակ ունի համակարգված ձևով ամփոփել գյուղատնտեսական գիտությունների տարբեր ճյուղերին վերաբերվող գրքերը, ձեռնարկները, գիտական հոդվածների ժողովածուները և ուսումնամեթոդական նյութերը՝ ապահովելով ընթերցողների և մասնագետների համար արագ կողմնորոշման հնարավորություն ոլորտի նորությունների մեջ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ բուսաբուծություն, անասնաբուծություն, ագրոքիմիա, հողագիտություն, գյուղատնտեսական մեքենայացում, տնտեսագիտություն և արտադրության կազմակերպում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև հրատարակությունների վերաբերյալ համառոտ մատենագիտական տվյալներ, որոնք օգնում են գիտական և գործնական նպատակներով աղբյուրների ընտրությանը և կիրառմանը։ Աշխատությունը կարևոր տեղեկատվական գործիք է գյուղատնտեսների, գիտաշխատողների, գրադարանավարների, ուսանողների և ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության տարածմանը և գյուղատնտեսական գիտելիքների արդիականացմանը։
Updated: 2026-09-21
Political Science
Ազգային շահի արդիականացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ազգային շահի գաղափարի տեսական, քաղաքական և գործնական նշանակության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ժամանակակից պայմաններում դրա վերաիմաստավորման և արդիականացման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են ազգային շահի ձևավորման պատմական նախադրյալները, դրա բովանդակության փոփոխությունները և փոխկապակցվածությունը պետական ինքնիշխանության, ազգային անվտանգության, հասարակական համերաշխության ու կայուն զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային և պետական շահերի հարաբերակցությանը, դրանց սահմանման չափանիշներին, քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացում ունեցած դերին և ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրի, արտաքին քաղաքական հարաբերությունների և միջազգային գործընթացների ազդեցությունները ազգային շահերի ընկալման ու պաշտպանության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պետական կառավարման արդյունավետությանը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացմանը, տնտեսական անկախության ամրապնդմանը և հասարակության տարբեր խմբերի շահերի համադրման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում են ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և հանրային արժեքների նշանակությունը ազգային առաջնահերթությունների ձևավորման գործընթացում։ Դիտարկվում են նաև գլոբալացման, տեղեկատվական անվտանգության, ժողովրդագրական փոփոխությունների և տեխնոլոգիական զարգացման պայմաններում առաջացող նոր մարտահրավերները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ազգային շահերի պաշտպանության ռազմավարական մոտեցումների կատարելագործմանը, երկարաժամկետ պետական քաղաքականության մշակմանը և ներքին ու արտաքին քաղաքական նպատակների փոխհամաձայնեցմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության, պետականության ամրապնդման և միջազգային հարաբերություններում արդյունավետ դիրքավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների, վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
Political Science
Nagorno-Karabakh will cease to exist from next year. How did this happen?
Աշխատությունը վերլուծական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքական և իրավական կարգավիճակի փոփոխության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական ու քաղաքական զարգացումների և դրա հետևանքով հայկական կառավարման համակարգի վերացման գործընթացի վրա։ Հեղինակը փորձում է բացատրել, թե ինչպիսի փոխկապակցված իրադարձություններ և որոշումներ են հանգեցրել տարածաշրջանի նախկին քաղաքական իրականության արմատական փոփոխությանը՝ անդրադառնալով երկարատև հակամարտության պատմական նախադրյալներին, կողմերի քաղաքական դիրքորոշումներին, ռազմական հավասարակշռության փոփոխությանը և միջազգային դերակատարների քաղաքականությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է այն հարցի քննարկումը, թե ինչպես են տարիների ընթացքում փոխվել տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը և հակամարտության կարգավորման հնարավորությունները։ Ներկայացվում է այն գործընթացը, որի ընթացքում ռազմական գործողությունները, դիվանագիտական բանակցությունները, տնտեսական և հաղորդակցային սահմանափակումները և միջազգային արձագանքների առանձնահատկությունները աստիճանաբար ազդել են տեղի բնակչության անվտանգության և քաղաքական ապագայի վրա։ Աշխատանքը ուշադրություն է դարձնում հատկապես 2020 թվականի պատերազմից հետո ձևավորված նոր իրավիճակին, երբ փոխվեց տարածաշրջանի ռազմական և քաղաքական հավասարակշռությունը, ինչպես նաև 2023 թվականի ռազմական գործողություններին և դրանց հաջորդած զանգվածային տեղահանությանը։ Հեղինակը փորձում է այդ զարգացումները դիտարկել ոչ թե որպես մեկուսացված իրադարձություններ, այլ որպես ավելի երկարատև գործընթացի արդյունք, որի ընթացքում տարբեր քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործոններ փոխադարձաբար ազդել են միմյանց վրա։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի դերակատարությանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի, Թուրքիայի և այլ միջազգային ու տարածաշրջանային ուժերի ներգրավվածությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում միջազգային հանրության արձագանքին, հակամարտության կարգավորման նախկին ձևաչափերին և այն հանգամանքներին, որոնք սահմանափակել են դրանց արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նաև միջազգային իրավունքի տեսանկյունից, քանի որ քննարկվող գործընթացները կապված են ինքնորոշման, տարածքային ամբողջականության, բնակչության անվտանգության, հումանիտար իրավունքի և միջազգային երաշխիքների վերաբերյալ հակասական մոտեցումների հետ։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է տեղեկատվական և քաղաքական դիսկուրսին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր կողմեր ներկայացրել տեղի ունեցող իրադարձությունները և ինչ ազդեցություն կարող էին ունենալ այդ պատկերացումները միջազգային քաղաքական որոշումների վրա։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև բնակչության առօրյա կյանքի և անվտանգության հարցը, քանի որ քաղաքական ու ռազմական փոփոխությունները անմիջական ազդեցություն են ունեցել քաղաքացիական բնակչության տեղաշարժի, սոցիալական պայմանների, տնտեսական գործունեության և մշակութային ժառանգության պահպանության խնդիրների վրա։ Աշխատության ընդհանուր մոտեցումը փորձում է բացահայտել ոչ միայն այն, թե ինչ է տեղի ունեցել, այլև՝ ինչու և ինչ պայմաններում է ձևավորվել այդպիսի ելք։ Այդ նպատակով համադրվում են պատմական զարգացումները, քաղաքական որոշումները, ռազմական իրադրության փոփոխությունները և միջազգային հարաբերությունների դինամիկան։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է հատկապես այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրի, հայ-ադրբեջանական հակամարտության, տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերությունների և վերջին տարիների քաղաքական վերափոխումների մասին։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է հակամարտության զարգացման մի կարևոր փուլ՝ փորձելով բացատրել նախկին քաղաքական համակարգի փլուզման պատճառներն ու հետևանքները և ցույց տալ, թե ինչպես են ռազմական ուժի, դիվանագիտական գործընթացների, միջազգային քաղաքականության և ժողովրդագրական փոփոխությունների փոխազդեցությունները ձևավորել տարածաշրջանի նոր իրողությունը։
Updated: 2026-09-13
Informatics
Պղնձամոլիբդենային հանքանյութերի ֆլոտացման տեխնոլոգիական գոթրծընթացի կառավարման քոմփյութերային մոդելի մշակում և հետազոտում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է պղնձամոլիբդենային հանքանյութերի ֆլոտացման տեխնոլոգիական գործընթացի կառավարման համակարգի քոմփյութերային մոդելի մշակմանը և հետազոտմանը՝ ընդգծելով հանքարդյունաբերության ավտոմատացման և գործընթացների օպտիմալացման ժամանակակից մոտեցումները։ Նյութում վերլուծվում են ֆլոտացիոն բաժանման հիմնական ֆիզիկաքիմիական սկզբունքները՝ մասնիկների մակերեսային հատկությունները, ռեագենտների ազդեցությունը, փրփուրի ձևավորման և կայունության մեխանիզմները, որոնք որոշում են օգտակար հանածոների բաժանման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գործընթացի մաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ բազմապարամետրային համակարգերի նկարագրության, դինամիկ հավասարակշռության և օպտիմալ կառավարման ալգորիթմների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է իրական ժամանակում կառավարման համակարգերի դերը՝ սենսորային տվյալների մշակում, գործընթացի պարամետրերի կարգավորում և արտադրողականության բարձրացում՝ նվազագույն էներգատար ծախսերով։ Միաժամանակ դիտարկվում են համակարգչային սիմուլյացիայի և մեքենայական ուսուցման հնարավորությունները՝ ֆլոտացիոն գործընթացի արդյունավետության կանխատեսման և կառավարման ավտոմատացման համար։
Updated: 2026-09-02