Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Протокол заседания Комиссии по осмотру рисунков анийских древностей художника Тороса Тораманяна
Փաստաթուղթը պատմամշակութային և աղբյուրագիտական նշանակություն ունեցող արձանագրություն է, որն արտացոլում է Անիի հնությունների վերաբերյալ Թորոս Թորամանյանի կատարած գծանկարների ու չափագրական նյութերի ուսումնասիրման նպատակով ստեղծված հանձնաժողովի նիստի ընթացքը։ Այն կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում հայկական միջնադարյան ճարտարապետական ժառանգության փաստագրման, գիտական գնահատման և պահպանման պատմության վերաբերյալ՝ միաժամանակ ներկայացնելով Թորամանյանի աշխատանքների նկատմամբ մասնագիտական շրջանակների վերաբերմունքը։ Նրա պատրաստած ճարտարապետական գծագրերը, հատակագծերը, կտրվածքները, վերակազմությունները և հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններն արձանագրող այլ նյութերը կարևոր նշանակություն են ունեցել Անիի ճարտարապետության գիտական ուսումնասիրության համար։ Հանձնաժողովի արձանագրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել ներկայացված նյութերի քննարկման սկզբունքների, դրանց գիտական ու փաստագրական արժեքի գնահատման և հետագա օգտագործման վերաբերյալ արտահայտված տեսակետների մասին։ Փաստաթուղթը կարող է պարունակել տեղեկություններ նիստի մասնակիցների, քննարկված աշխատանքների, ներկայացված դիտարկումների, ընդունված որոշումների և առաջարկությունների վերաբերյալ՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու տվյալ գիտական նախաձեռնության կազմակերպական միջավայրը։ Առանձնահատուկ արժեք ունի այն հանգամանքը, որ նման նյութերը ցույց են տալիս, թե ինչ մեթոդներով էին XX դարի սկզբի մասնագետները մոտենում հայկական ճարտարապետական հուշարձանների չափագրմանը, նկարագրմանը և գիտական վավերագրմանը։ Արձանագրությունը կարևոր է նաև Թորամանյանի գիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս նրա աշխատանքները դիտարկել ոչ միայն որպես անհատական հետազոտության արդյունք, այլև ժամանակի գիտական հաստատությունների և մասնագիտական քննարկումների համատեքստում։ Անիի բազմաթիվ կառույցների հետագա վնասման կամ փոփոխության պայմաններում վաղ շրջանի ճարտարապետական փաստագրությունը ձեռք է բերել լրացուցիչ աղբյուրագիտական արժեք՝ պահպանելով տեղեկություններ հուշարձանների նախկին վիճակի և կառուցվածքային առանձնահատկությունների մասին։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայկական ճարտարապետության պատմության, Անիի հնագիտական ուսումնասիրությունների, հուշարձանների պահպանության պատմության և Թորոս Թորամանյանի գիտական գործունեության ուսումնասիրման համար։
Updated: 2026-09-25
History
Армяне в 1854 году
Այս պատմագիտական հրատարակությունը նվիրված է 1854 թվականին հայ ժողովրդի կյանքին, հասարակական դրությանը և պատմական միջավայրին՝ 19-րդ դարի կեսերի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական իրադարձությունների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ բնակչության կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները, տնտեսական գործունեությունը, կրթական ու մշակութային կյանքը և քաղաքական իրադրությունը։ 1854 թվականը կարևոր ժամանակաշրջան էր ինչպես Հայկական լեռնաշխարհի և Անդրկովկասի, այնպես էլ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների միջև ընթացող քաղաքական գործընթացների տեսանկյունից։ Հրատարակության նյութերը կարող են անդրադառնալ տարբեր տարածքներում բնակվող հայերի թվաքանակին, սոցիալական խմբերին, զբաղմունքներին, առևտրական և տնտեսական գործունեությանը, համայնքային կազմակերպվածությանը և հասարակական հարաբերություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող են ունենալ հայ համայնքների կրթական և հոգևոր կյանքին վերաբերող տեղեկությունները, եկեղեցական կառույցների գործունեությունը, դպրոցների վիճակը, մշակութային միջավայրն ու ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Աշխատանքը կարող է նաև պատկերացում տալ 19-րդ դարի կեսերին հայերի և նրանց հարևան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների, վարչական կառավարման առանձնահատկությունների և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների ազդեցության մասին հայ բնակչության կյանքի վրա։ Պատմական համատեքստում կարևոր է նաև Ղրիմի պատերազմի շրջանը, որը 1853–1856 թվականներին էական ազդեցություն ունեցավ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքական իրավիճակի վրա։ Այդ իրադարձությունների ֆոնին հայ բնակչության դրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու կայսերական քաղաքականության, ռազմական զարգացումների և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը հայկական համայնքների վրա։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել ժամանակաշրջանի վերաբերյալ նկարագրական, վիճակագրական, ազգագրական կամ պատմական տեղեկություններ, որոնք արժեքավոր են սկզբնաղբյուրագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև 19-րդ դարի հայկական հասարակության կառուցվածքը, համայնքային կյանքը, տնտեսական գործունեությունը, կրթության և մշակույթի զարգացումը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացները հետազոտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է 1854 թվականի հայ հասարակության պատմական պատկերը վերականգնելու համար և կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, ազգագրագետներին, աղբյուրագետներին և 19-րդ դարի Կովկասի ու Օսմանյան կայսրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-13
Culture
Արմեն Գուլակյանի ստեղծագործական կյանքը և արվեստը
Աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ թատերական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ, դերասան, ռեժիսոր և մանկավարժ Արմեն Գուլակյանի (1899–1960) ստեղծագործական գործունեության, գեղարվեստական աշխարհայացքի և հայ թատրոնի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Արվեստագիտության թեկնածու Գոռ Վանյանի հեղինակած մենագրությունում ներկայացվում են անվանի արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործության հիմնական փուլերը, նրա մասնագիտական ձևավորման առանձնահատկությունները, ռեժիսորական մտածողության զարգացումը և բեմարվեստի նկատմամբ ունեցած գեղագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գուլակյանի ստեղծագործական որոնումներին, ազգային թատերական ավանդույթների պահպանմանն ու նորարարական բեմադրական սկզբունքների կիրառմանը, ինչպես նաև հայկական և համաշխարհային թատերական մշակույթների փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են ռեժիսորի բեմադրական արվեստի առանձնահատկությունները, ներկայացումների գեղարվեստական կառուցվածքը, դերասանական խաղի կազմակերպման մեթոդները, կերպարների հոգեբանական բացահայտման միջոցները և դրամատուրգիական նյութի բեմական մեկնաբանության սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում նրա ստեղծագործական գործունեության վաղ շրջանին, երբ ռեժիսորը հետաքրքրված էր պայմանական թատրոնի արտահայտչամիջոցներով, ինչպես նաև հասուն շրջանին, երբ նրա արվեստում առավել նշանակալի դարձան հոգեբանական ռեալիզմի սկզբունքները, բեմական ճշմարտացիությունը և դերասանի ստեղծագործական անհատականության կարևորումը։ Քննարկվում են Գուլակյանի կապերը հայկական թատերական դպրոցի ավանդույթների հետ, Օվի Սևումյանի ստեղծագործական սկզբունքների ազդեցությունը և Կոնստանտին Ստանիսլավսկու թատերական համակարգի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նրա գործունեությունը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, որտեղ իրականացրած բեմադրությունները նպաստել են հայկական դրամատիկական արվեստի գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում նրա աշխատանքին, օպերային ներկայացումների բեմադրական առանձնահատկություններին և երաժշտական ու դրամատիկական արվեստների համադրման խնդիրներին։ Դիտարկվում են հայկական և համաշխարհային դասական դրամատուրգիայի ստեղծագործությունների նրա մեկնաբանությունները, մասնավորապես «Մակբեթ», «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», «Դիմակահանդես» և «Կենդանի դիակ» ներկայացումները, որոնց միջոցով բացահայտվում են ռեժիսորի գեղարվեստական մտածողության բազմազանությունը, կերպարների հոգեբանական խորության ընկալումը և բեմական արտահայտչամիջոցների կիրառման վարպետությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Գուլակյանի մանկավարժական գործունեության ուսումնասիրությունը, դերասանական և ռեժիսորական նոր սերունդների մասնագիտական պատրաստության գործում նրա ներդրման գնահատումը և թատերական կրթության վերաբերյալ նրա պատկերացումների լուսաբանումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արվեստագետի ստեղծագործական ժառանգության պատմամշակութային նշանակությանը, ժամանակակիցների գնահատականներին, նրա գործունեության շուրջ ձևավորված տարբեր մեկնաբանություններին և խորհրդային ժամանակաշրջանի հասարակական ու գաղափարական պայմանների ազդեցությանը թատերական արվեստի զարգացման վրա։ Մենագրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ բեմարվեստի պատմության կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկի, ազգային ռեժիսորական դպրոցի զարգացման օրինաչափությունների և Արմեն Գուլակյանի ստեղծագործական անհատականության մասին։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է թատերագիտության, արվեստաբանության և հայ մշակույթի պատմության տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել թատերագետների, ռեժիսորների, դերասանների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, թատերական բուհերի ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական թատրոնի պատմությամբ և ազգային բեմարվեստի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-10
Other Subjects
Գինեգործական ձեռնարկությունների սարքավորումներ
«Գինեգործական ձեռնարկությունների սարքավորումներ» գիրքը, հեղինակված է Լ. Ռ. Սամվելյան-ի կողմից, նվիրված է գինեգործական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացներին և դրանց իրականացմանը անհրաժեշտ սարքավորումների նկարագրությանը։ Գիրքն անդրադառնում է գինեգործության բոլոր փուլերին՝ խաղողի մշակությունից մինչև գինու պատրաստի արտադրանքը, և ներկայացնում է յուրաքանչյուր փուլում օգտագործվող սարքավորումները՝ իրենց կառուցվածքով, աշխատանքի սկզբունքով և տեխնիկական հատկանիշներով։ Ներկայացվում է ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից սարքավորումների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետությունը և արտադրության որակի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գինեգործների, տեխնոլոգների, ուսանողների և գինեգործության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ օգնելով նրանց ընտրել, շահագործել և պահպանել արտադրության սարքավորումները, ինչպես նաև հասկանալ դրանց դերը արտադրական գործընթացի արդյունավետության և վերջնական արտադրանքի որակի ապահովման մեջ։
Updated: 2026-09-20
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1985, Հունվար, թիվ 1)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-21
History
Աբրահամ Նահապետ (հայկական լեռնաշխարհի և Քանաանի առնչությունները մ.թ.ա. IV-II հազարամյակներում)
Այս աշխատությունը նվիրված է Աբրահամ Նահապետի կերպարի պատմական, մշակութային և քաղաքակրթական համատեքստի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով Հայկական լեռնաշխարհի և Քանաանի միջև գոյություն ունեցած կապերին մ.թ.ա. IV–II հազարամյակներում։ Գրքում վերլուծվում են հնագիտական, պատմական, լեզվաբանական և գրավոր աղբյուրները՝ բացահայտելու տարածաշրջանների միջև ձևավորված փոխազդեցությունները, բնակչության տեղաշարժերը, տնտեսական ու մշակութային կապերը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը վաղ քաղաքակրթությունների զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբրահամ Նահապետի մասին ավանդույթների պատմական հիմքերին, դրանց առնչություններին Մերձավոր Արևելքի հնագույն ժողովուրդների պատմության հետ, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի դերին հին աշխարհի քաղաքական և մշակութային գործընթացներում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր գիտական տեսակետների համադրություն՝ առաջարկելով նոր մեկնաբանություններ և հիմնավորված վերլուծություններ, որոնք նպաստում են տարածաշրջանի վաղ պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, աստվածաբանների, հայագետների, պատմության և մշակութաբանության ուսանողների, ինչպես նաև հին աշխարհի պատմությամբ և Հայկական լեռնաշխարհի քաղաքակրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-07