Պատրաստի նյութեր

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Մատենադարանում պահպանվող պարսկերեն վավերագրերի՝ որպես հայոց պատմության սկզբնաղբյուրների համակարգված քննությանը՝ ընդգրկելով XVII դարի երկրորդ կեսից մինչև XIX դարի առաջին կեսն ընկած ժամանակահատվածը և բացահայտելով դրանց տեղեկատվական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային արժեքը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր տեսակի պարսկական պաշտոնական փաստաթղթեր՝ հրամանագրեր, հարկային գրառումներ, վարչական կարգադրություններ և դիվանագիտական նյութեր, որոնք լուսաբանում են այդ շրջանի Արևելյան Հայաստանի վարչական կարգավիճակը, սոցիալական կառուցվածքը, հարկային համակարգը և տարածաշրջանային իշխանությունների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրների լեզվաբանական առանձնահատկություններին, տերմինաբանությանը և դրանց պատմագիտական մեկնաբանության մեթոդներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պարսկերեն վավերագրերը լրացնում և ճշգրտում հայկական և այլ լեզուներով պահպանված պատմական տվյալները։ Հրատարակությունը ընդգծում է նաև Մատենադարանի ձեռագրային հավաքածուի կարևորությունը որպես տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրության բացառիկ աղբյուրային բազա և առաջարկում է նոր մոտեցումներ այս փաստաթղթերի գիտական շրջանառության և հետազոտական կիրառման համար։

Այս աշխատությունը նվիրված է կամայական ուրվագծով երկչափ մարմինների ձևման խնդրի տեսական ուսումնասիրությանը և դրա լուծման համար նախատեսված ծրագրային համակարգի մշակմանը՝ անդրադառնալով երկրաչափական մոդելավորման, հաշվարկային ալգորիթմների և համակարգչային նախագծման ժամանակակից մեթոդներին։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր ձևերի և բարդության աստիճանի երկչափ օբյեկտների նկարագրման, մշակման և ձևավորման մաթեմատիկական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով ճշգրտության, հաշվարկային արդյունավետության և ավտոմատացման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաչափական տվյալների ներկայացման, ուրվագծերի մշակման, օպտիմալացման և ձևավորման գործընթացների ալգորիթմական իրականացմանը, ինչպես նաև ծրագրային համակարգի ճարտարապետությանը, գործառնական հնարավորություններին և օգտագործողի հետ փոխազդեցության կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են մշակված համակարգի փորձարկման արդյունքները, գնահատվում են դրա արդյունավետությունն ու կիրառելիությունը տարբեր ինժեներական և նախագծային խնդիրների լուծման ընթացքում, ինչպես նաև քննարկվում են համակարգի հետագա զարգացման և արդյունաբերական ու գիտահետազոտական ոլորտներում կիրառման հնարավորությունները։

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեղրիգետ և Ողջի գետերի, ինչպես նաև դրանց ջրահավաք ավազանների էկոլոգիական վիճակի համալիր գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը ջրային էկոհամակարգերի վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են մակերևութային ջրերի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ցուցանիշները, ջրի որակը, աղտոտման հիմնական աղբյուրները, ինչպես նաև գետային միջավայրի փոփոխությունները՝ պայմանավորված արդյունաբերական, գյուղատնտեսական և բնակավայրերից առաջացող ազդեցություններով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրահավաք ավազանների բնապահպանական առանձնահատկություններին, հողածածկույթի, բուսականության, հիդրոլոգիական ռեժիմի և կենսաբազմազանության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին ջրային ռեսուրսների պահպանման գործում։ Ներկայացվում են էկոլոգիական գնահատման արդյունքները, որոնց հիման վրա բացահայտվում են շրջակա միջավայրի հիմնական խնդիրներն ու ռիսկերը և առաջարկվում են գետային համակարգերի պահպանության, ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման, աղտոտման կանխարգելման և էկոհամակարգերի վերականգնմանն ուղղված միջոցառումներ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, ջրային տնտեսության, էկոլոգիական մոնիթորինգի և բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտներում գործունեություն ծավալող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Այս աշխատությունը նվիրված է հայելային և Ֆրենելյան խտարարների համակցմամբ արևին հետևող ֆոտովոլտային սարքի նախագծմանը, մշակմանը և փորձարարական հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արևային էներգիայի փոխակերպման արդյունավետությունը և առավել արդյունավետ օգտագործել արևային ճառագայթումը։ Ուսումնասիրվում են օպտիկական խտացման սկզբունքները, արևին հետևող մեխանիզմների կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ֆոտովոլտային մոդուլների արտադրողականության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են խտարարների երկրաչափական պարամետրերը, լույսի կենտրոնացման արդյունավետությունը, ջերմային ռեժիմները և էներգետիկական կորուստների նվազեցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տարբեր կլիմայական և շահագործման պայմանները։ Ներկայացվում են փորձարարական չափումների և մոդելավորման արդյունքները, որոնց հիման վրա գնահատվում է առաջարկվող համակարգի արդյունավետությունը, հուսալիությունը և կիրառելիությունը վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևի դիրքին ավտոմատ հետևող կառավարման համակարգի աշխատանքին, որի շնորհիվ ապահովվում է արևային ճառագայթման առավելագույն օգտագործումը և ֆոտովոլտային կայանքի ընդհանուր էներգաարդյունավետության բարձրացումը։

Այս մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում լույս տեսած մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով մասնագիտական հանրությանը և ընթերցողներին տրամադրել ամբողջական տեղեկատվություն տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գրքեր, հոդվածներ, տեղեկագրքեր և այլ հրատարակություններ, որոնք վերաբերում են մշակութային քաղաքականությանը, արվեստագիտությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, կինոյին, թանգարանագիտությանը, գրադարանային գործին, մշակութալուսավորչական գործունեությանը և հարակից բնագավառներին։ Նյութերը դասակարգված են թեմատիկ սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու ընտրությունը գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական նպատակներով։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառում հրապարակված գրականության շրջանակը և նպաստելով ոլորտի տեղեկատվական ապահովմանը։

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է էլեկտրատեխնիկայի և ռադիոտեխնիկայի ոլորտներին վերաբերող հանձնարարական գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով աջակցել ուսանողներին, դասախոսներին, հետազոտողներին և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընտրության հարցում։ Նյութում ընդգրկված են հիմնարար տեսական աշխատություններ, դասագրքեր, ուսումնական ձեռնարկներ, տեղեկագրքեր և այլ մասնագիտական հրատարակություններ, որոնք լուսաբանում են էլեկտրական շղթաների, էլեկտրամագնիսական երևույթների, ռադիոսարքավորումների, ազդանշանների մշակման, էլեկտրոնային համակարգերի և կապի տեխնոլոգիաների հիմնական սկզբունքներն ու կիրառությունները։ Գրականության ցանկը կազմված է այնպես, որ հնարավորություն տա հետևողականորեն խորացնել գիտելիքները՝ սկսելով հիմունքներից և անցնելով առավել մասնագիտացված թեմաների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես ուսումնական և գիտահետազոտական աշխատանքների համար օգտակար կողմնորոշիչ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության արդյունավետ որոնմանը և համապատասխան աղբյուրների ընտրությանը։

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի դեղագործական արդյունաբերությունում նորարարական քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և գնահատման մեխանիզմների համապարփակ վերլուծությանը՝ ընդգծելով պետական կարգավորման, մասնավոր հատվածի նախաձեռնությունների և գիտահետազոտական կառույցների համագործակցության փոխազդեցությունը, որի միջոցով ապահովվում է ոլորտի տեխնոլոգիական արդիականացումը և մրցունակության բարձրացումը միջազգային շուկաներում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են նորարարությունների կառավարման հիմնական գործիքները, ներառյալ ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսավորման մոդելները, հարկային խթանները և ինստիտուցիոնալ աջակցության համակարգերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը դեղերի մշակման, արտադրության և որակի վերահսկման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գնահատման մեթոդաբանություններին, որոնք թույլ են տալիս չափել նորարարական քաղաքականության արդյունավետությունը՝ օգտագործելով տնտեսական, տեխնոլոգիական և սոցիալական ցուցանիշներ, ինչպես նաև վերլուծել ներդրված քաղաքականությունների երկարաժամկետ ազդեցությունը արդյունաբերության կայուն զարգացման վրա։ Ներկայացվում են նաև առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները՝ կապված ներդրումների ցածր մակարդակի, հետազոտական ներուժի ոչ լիարժեք օգտագործման և միջազգային համագործակցության խոչընդոտների հետ, ինչպես նաև առաջարկվում են բարելավման ուղիներ՝ ուղղված ոլորտի ինովացիոն կարողությունների ամրապնդմանը և գլոբալ շուկաներում հայկական դեղագործության դիրքերի ամրապնդմանը։

Աշխատությունը ուսումնասիրում է «աճի բևեռներ» և «աճի կենտրոններ» հայեցակարգերի կիրառությունը Հայաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային զարգացման գործընթացներում՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը և գործնական նշանակությունը տարածքային անհավասարակշռությունների նվազեցման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են այն տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք նպաստում են որոշ քաղաքների և տարածաշրջանների արագ զարգացմանը՝ դրանք վերածելով տնտեսական ակտիվության կենտրոնների։ Հեղինակը դիտարկում է ենթակառուցվածքների զարգացումը, ներդրումային միջավայրը, մարդկային կապիտալի բաշխվածությունը և պետական քաղաքականության ուղղությունները՝ որպես հիմնական գործիքներ տարածքային աճի բևեռների ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի և մարզային քաղաքների միջև զարգացման անհամաչափություններին, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է խթանել մարզերի տնտեսական ակտիվացումը և բնակչության կայուն զբաղվածությունը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձը, տարածքային զարգացման մոդելները և դրանց ադապտացման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում՝ ընդգծելով ռազմավարական պլանավորման և պետական քաղաքականության դերը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտության, աշխարհագրության, պետական կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է գեղարվեստական կրթության համակարգում ուսուցչի մանկավարժական մշակույթի ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են մանկավարժական մշակույթի էությունը, կառուցվածքը և հիմնական բաղադրիչները՝ ընդգծելով մասնագիտական գիտելիքների, բարոյական արժեքների, ստեղծագործական մտածողության, հաղորդակցական հմտությունների և գեղագիտական ճաշակի փոխկապակցվածությունը ուսուցչի մասնագիտական գործունեության մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է գեղարվեստական կրթության առանձնահատկությունները, ուսուցչի դերը սովորողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտման, գեղագիտական արժեքների ձևավորման և մշակութային ինքնության զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների, նորարարական մանկավարժական մեթոդների, արվեստի տարբեր տեսակների ինտեգրման և կրթական միջավայրի կազմակերպման սկզբունքներին, որոնք նպաստում են ուսուցչի մասնագիտական կատարելագործմանը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է մանկավարժական վարպետության, ինքնակրթության, մասնագիտական զարգացման և շարունակական վերապատրաստման նշանակությունը՝ ներկայացնելով արդյունավետ մոտեցումներ ուսուցչի մասնագիտական մշակույթի բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժության, գեղարվեստական կրթության, արվեստագիտության և կրթության կառավարման ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև արվեստի և մշակույթի բնագավառում աշխատող մանկավարժների համար։

Ատենախոսության հիմնական նպատակը ՌԴ-ի նկատմամբ Գերմանիայի ժամանակակակից քաղաքականության ձևավորման և դրա միտումների վրա ազդող հիմնական գործոնների վերլուծությունն է / Целью диссертационного исследования является изучение трансформации российской политики Германии и выявление комплекса факторов, влияющих на ее тенденции / The main goal of the research is the study of the transformation of Germany's policy towards Russia and the set of factors that have an impact on its trends Հրատ.՝ ՀՀ ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան, Երևան, 2017, 2018, Ատենախոսություն՝ 147 էջ, սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/994] [dspace.nla.am]

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ զորավարների և ռազմական գործիչների ուսումնասիրությանը նվիրված հանձնարարական գրականության համակարգված ցանկ՝ նպատակ ունենալով աջակցել ուսումնական, գիտահետազոտական և ինքնակրթական աշխատանքներին։ Նյութում ընդգրկված են հայ ռազմական պատմությանը, նշանավոր զորավարների կենսագրություններին, ռազմական արշավանքներին, ճակատամարտերին և ռազմարվեստի զարգացմանը վերաբերող կարևոր հրատարակություններ, մենագրություններ, հոդվածներ և պատմական աղբյուրներ։ Գրականությունն ընտրված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա համակողմանի պատկերացում կազմել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ զորահրամանատարների գործունեության, նրանց ռազմավարական մտածողության, հայրենիքի պաշտպանության գործում ունեցած ներդրման և ռազմական ժառանգության մասին։ Ցանկը կարող է ներառել ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից ուսումնասիրություններ՝ հնարավորություն տալով համեմատել տարբեր հեղինակների մոտեցումները և գնահատականները։ Հրատարակությունը օգտակար է պատմության, ռազմական գործի, հայագիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայ ռազմական պատմությամբ հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես թեմայի խորացված ուսումնասիրության ուղեցույց։

Աշխատությունը ուսումնասիրում է սեռական դաստիարակության գաղափարների ձևավորումն ու զարգացումը արևմտահայ կրթական միջավայրում՝ 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի 50–60-ական թվականները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում մանկավարժները, հասարակական գործիչները և կրթական հաստատությունները մեկնաբանել սեռական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունն ու դերը երեխայի և պատանու համակողմանի զարգացման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում են այդ թեմայի շուրջ ձևավորված մանկավարժական հայեցակարգերը, բարոյադաստիարակչական մոտեցումները, ընտանեկան և դպրոցական դաստիարակության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հասարակական, մշակութային և կրոնական գործոնների ազդեցությունը կրթական քաղաքականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ մանկավարժական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչների գաղափարներին, դասագրքերին, կրթական ծրագրերին և ժամանակի մամուլում արտահայտված տեսակետներին՝ բացահայտելով դրանց ներդրումը երեխաների և երիտասարդների առողջ, պատասխանատու և բարոյական դաստիարակության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կրթական համակարգի փոփոխություններին, հասարակական արժեքների վերափոխմանը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը մանկավարժական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով սեռական դաստիարակության հիմնահարցը որպես կրթության պատմության կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժության, կրթության պատմության, հայագիտության, սոցիոլոգիայի և պատմության ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև կրթական գործընթացների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս ժողովածուն ներկայացնում է հայ արձակի ամենանուրբ ու խորքային հեղինակներից մեկի ստեղծագործական աշխարհը, որտեղ պատմվածքներն առանձնանում են բնության մանրակրկիտ և գունեղ նկարագրություններով, մարդու ներքին ապրումների հոգեբանական խորությամբ և գյուղական կյանքի իրական, երբեմն նաև խորհրդանշական պատկերմամբ։ Հեղինակի լեզուն չափազանց պատկերավոր է ու մաքուր, հաճախ համադրված է պարզության և փիլիսոփայական մտածողության հետ, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս զգալ ոչ միայն իրադարձությունները, այլ նաև դրանց ներքին իմաստը։ Պատմվածքներում հաճախ հանդիպում են մարդկային ճակատագրերի նուրբ հակադրություններ, բնության ու մարդու փոխհարաբերության յուրահատուկ ընկալում, ինչպես նաև ժամանակի սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա։ Այս գործերը միաժամանակ և՛ գրական բարձր արժեք ունեն, և՛ մշակութային կարևորություն, քանի որ ներկայացնում են հայկական գյուղաշխարհի հոգեբանությունն ու կենցաղը՝ իր ամբողջությամբ ու իրականությամբ, ստեղծելով խոր զգայական և մտավոր ազդեցություն ընթերցողի վրա։

Աշխատությունը նվիրված է հանրահաշվական կորերի վրա ճշգրիտ հանգույցների (exact knots) կոնստրուկցիաների տեսական ուսումնասիրությանը՝ համադրելով հանրահաշվական երկրաչափության և տոպոլոգիայի մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են կորերի կառուցվածքային հատկությունները, հանգույցների դասակարգման սկզբունքները և դրանց միջև կապերը՝ դիտարկելով ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից մաթեմատիկական մոտեցումներ։ Հեղինակը վերլուծում է հանգույցների ինվարիանտները, դրանց հաշվարկման եղանակները և կիրառությունները՝ ընդգծելով հանրահաշվական կորերի մոդելավորման և դասակարգման գործընթացներում դրանց կարևորությունը։ Նյութում քննարկվում են նաև ճշգրիտ կառուցումների ալգորիթմական կողմերը և դրանց կապը հաշվողական մաթեմատիկայի հետ՝ բացահայտելով տեսության կիրառական ներուժը գիտական հետազոտություններում։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր մակարդակի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հանրահաշվական երկրաչափությամբ, տոպոլոգիայով և դրանց փոխհատվող ոլորտներով։