Պատրաստի նյութեր

Ստեղծագործությունը նվիրված է հայոց պատմության նշանավոր զորավար և ազգային հերոս Վարդան Մամիկոնյանի կերպարին ու նրա հետ կապված իրադարձություններին։ Վարդան Մամիկոնյանի անունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ինքնության պահպանման և հայրենիքի պաշտպանության գաղափարների հետ։ Նրա կերպարի շուրջ ձևավորված պատմություններն արտացոլում են քաջության, հավատարմության, անձնազոհության և հայրենասիրության արժեքները։ Վերնագրում գործածված «արկածներ» հասկացությունը մատնանշում է հերոսի կյանքի ու գործունեության դրվագների պատմողական ներկայացումը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով պատմական անձի կերպարին և նրա ժամանակաշրջանի իրադարձություններին։ Նման երկերում պատմական նյութը կարող է միահյուսվել գեղարվեստական պատումին՝ անցյալի դեպքերը դարձնելով ավելի մատչելի և հետաքրքիր ընթերցողի համար։ Վարդանի կերպարի միջոցով առաջ են գալիս անհատի և ժողովրդի ճակատագրի, ազգային պարտքի, հավատքի ու ազատության համար պայքարի հարցերը։ Գիրքը կարևոր է նաև հայ պատմական գրականության զարգացման և ազգային հերոսների կերպարների տարածման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Վարդանանց ավանդությամբ և XIX դարի հայ գրական-կրթական միջավայրով զբաղվող ընթերցողներին՝ նպաստելով պատմական հիշողության և ազգային արժեքների ճանաչմանը։

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանությանը՝ որպես ճիշտ մտածելու, դատելու և փաստարկելու արվեստի։ Այն ներկայացնում է բանականության գործունեության ուսումնասիրման այն սկզբունքները, որոնց միջոցով մարդը կարող է կարգավորել իր մտքերը, տարբերել ճշմարիտն ու սխալը, գնահատել դատողությունների հիմնավորվածությունը և հետևողականորեն հանգել եզրակացությունների։ Տրամաբանությունը դիտարկվում է որպես գիտելիքի ձեռքբերման և մտավոր գործունեության կազմակերպման կարևոր գործիք, որն անհրաժեշտ է ոչ միայն փիլիսոփայական հարցերի քննության, այլև առօրյա դատողությունների ու գիտական ուսումնասիրությունների համար։ Գրքի բովանդակային առանցքը տրամաբանական մտածողության կանոններն են՝ հասկացությունների ձևավորումը, դատողությունների կառուցումը, մտահանգումները և փաստարկների գնահատումը։ Այսպիսի ձեռնարկը նպաստում է վերլուծական կարողությունների զարգացմանը, սովորեցնում է նկատել մտքի հակասությունները, խուսափել անհիմն եզրակացություններից և սեփական տեսակետը ներկայացնել հստակ ու համակարգված ձևով։ Այն նաև կարևոր տեղ ունի փիլիսոփայական կրթության պատմության մեջ՝ որպես տրամաբանական գիտելիքը հայերենով մատուցելու և եվրոպական մտավոր ավանդույթները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու օրինակ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայությամբ, տրամաբանությամբ և մտավոր մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Գիրքը նվիրված է նամակագրության մշակույթին և գրավոր հաղորդակցության հմտությունների ձևավորմանը։ Այն ներկայացնում է նամակ գրելու արվեստը՝ որպես մարդկանց միջև մտքերի, տեղեկությունների, զգացմունքների և հասարակական հարաբերությունների արտահայտման կարևոր միջոց։ Նամակագրությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվական գիտելիքներ, այլև միտքը հստակ, գրագետ, քաղաքավարի և հասցեատիրոջը համապատասխան ձևով շարադրելու կարողություն։ Այսպիսի ուղեցույցի կարևոր խնդիրներից է ընթերցողին ծանոթացնել գրավոր խոսքի կազմակերպման սկզբունքներին, նամակի կառուցվածքին, արտահայտությունների ընտրությանը և հաղորդակցության ընդունված ձևերին։ Նամակների բովանդակությունն ու ոճը կարող են տարբեր լինել՝ կախված դրանց նպատակից, հասցեատիրոջից և հաղորդակցության հանգամանքներից։ Ուստի նամակագրության հմտությունները կարևոր են ինչպես անձնական հարաբերություններում, այնպես էլ հասարակական ու գործնական կյանքում։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես գրավոր խոսքի զարգացման և հաղորդակցական մշակույթի ձևավորման ձեռնարկ՝ օգնելով ընթերցողին ավելի կազմակերպված ու պատշաճ արտահայտել իր մտքերը։ Այն նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն գրավոր հաղորդակցության պատմության և XIX դարի կրթական ու գործնական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչ նշանակություն էր տրվում լեզվական ճշտությանը, խոսքի կոկիկությանը և նամակագրության կանոններին։

Պատմական թեմայով այս ստեղծագործությունը նվիրված է Արտաշեսյան արքայատոհմի ներկայացուցիչ Արտավազդի կերպարին՝ անդրադառնալով նրա վարքին, գործունեությանը և կյանքի ավարտին։ Վերնագրում շեշտված են երկու կարևոր կողմեր՝ անձի բարքն ու վախճանը, որոնք հնարավորություն են տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել ոչ միայն որպես անցյալի փաստերի հաջորդականություն, այլև որպես մարդու բնավորության, որոշումների և ճակատագրի փոխկապակցված պատմություն։ Արտավազդի կերպարի միջոցով ստեղծագործությունը առնչվում է հայոց հին պատմության այն ժամանակաշրջանին, երբ արքայական իշխանությունը, տոհմական ժառանգությունը և պետական կյանքի բարդ հանգամանքները կարևոր դեր էին խաղում երկրի ճակատագրում։ Պատմական նյութի գեղարվեստական կամ բարոյախոսական մեկնաբանությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորհելու իշխանության պատասխանատվության, մարդկային արժանիքների, սխալների և դրանց հետևանքների շուրջ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ինչպես հայոց հին պատմությամբ և Արտաշեսյանների ժամանակաշրջանով զբաղվող ընթերցողներին, այնպես էլ նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են պատմական կերպարների ներկայացումը հայ գրականության մեջ։ Այն նաև արժեքավոր է որպես XIX դարի հայ գրավոր մշակույթի օրինակ, որտեղ ազգային անցյալի թեման ծառայել է պատմական հիշողության պահպանմանն ու ընթերցողի պատմական հետաքրքրության զարգացմանը։

Հրատարակությունը նվիրված է Ավագ չորեքշաբթիին՝ Հայ եկեղեցու Սուրբ շաբաթվա կարևոր օրերից մեկին, որը նախորդում է Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքների, խաչելության և հարության հիշատակությանը։ Քրիստոնեական ավանդության համաձայն՝ այս օրը հիշատակվում են Քրիստոսի չարչարանքներին նախորդած իրադարձությունները, այդ թվում՝ Հուդայի մատնության հետ կապված դրվագները։ Ավագ չորեքշաբթին ունի խոր հոգևոր և բարոյական խորհուրդ՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու հավատարմության ու դավաճանության, ապաշխարության, զղջման և մարդու ներքին ընտրության մասին։ Հայ եկեղեցու ծիսական կյանքում Սուրբ շաբաթվա յուրաքանչյուր օր ունի իր առանձնահատուկ արարողակարգն ու հոգևոր բովանդակությունը, իսկ Ավագ չորեքշաբթին կարևոր հանգրվան է այդ օրերի հաջորդականության մեջ։ Նմանատիպ հրատարակությունները ծառայում են եկեղեցական տոների և հիշատակությունների բացատրությանը, հավատացյալների հոգևոր պատրաստությանը և ծիսական ավանդույթների պահպանմանը։ Գրքույկը կարող է օգտակար լինել եկեղեցական արարողություններին հետևողներին, քրիստոնեական ուսմունքով հետաքրքրվողներին և Հայ եկեղեցու տոնացույցն ու ծիսական ժառանգությունն ուսումնասիրողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն հոգևոր գրականության և եկեղեցական տպագրության պատմության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը պարունակում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան բնագիրը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական վկայությունները։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, հանրային ծառայության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության պատմություններին։ Ավետարանական պատումները ներկայացնում են քրիստոնեական վարդապետության առանցքային գաղափարները՝ Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերը, հավատարմությունը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունն ու հոգևոր մաքրությունը։ Դրանց բարոյական պատգամները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես անհատի հոգևոր դաստիարակության, այնպես էլ համայնքային և եկեղեցական կյանքի համար։ Ավետարանը քրիստոնեական պաշտամունքի, քարոզչության և աղոթական ընթերցանության հիմնական աղբյուրներից է, իսկ դրա հայերեն հրատարակությունները դարեր շարունակ նպաստել են Սուրբ գրքի տարածմանը և հայերեն հոգևոր մշակույթի պահպանմանը։ Այս գիրքը կարող է ծառայել հավատացյալների անձնական ընթերցանության, քրիստոնեական ուսուցման և աստվածաշնչյան գիտելիքների խորացման համար։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի հայ գրքի ու տպագրության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայերեն կրոնական գրականության ավանդույթի մաս։

Հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի կենտրոնական սրբազան գրականությունը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական պատմությունները։ Ավետարանները պատմում են Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, քարոզչական գործունեության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության մասին՝ բացահայտելով քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարները։ Դրանց առանցքում են Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերը, հավատը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունը և բարոյական պատասխանատվությունը։ Ավետարանական խոսքը ոչ միայն փոխանցում է քրիստոնեության հիմնարար պատմություններն ու ուսմունքները, այլև ընթերցողին ուղղորդում է հոգևոր ինքնաքննության և բարոյական արժեքների գիտակցման։ Այն կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական պաշտամունքի, անձնական աղոթքի, քրիստոնեական դաստիարակության և աստվածաշնչյան կրթության համար։ Հայերեն Ավետարանի հրատարակությունները մեծ դեր են ունեցել Սուրբ գրքի տարածման, հայերեն կրոնական գրագիտության պահպանման և ազգային հոգևոր մշակույթի զարգացման գործում։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես հավատացյալների հոգևոր ընթերցանության նյութ, ինչպես նաև հետաքրքրել աստվածաշնչագիտությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ և հայերեն սրբազան գրքերի տպագրության ավանդույթով զբաղվողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Բագրևանդին՝ պատմական Հայաստանի նշանավոր գավառներից մեկին, որի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայոց պատմական աշխարհագրության և տարածքային պատմության համար։ Բագրևանդը հայտնի է իր աշխարհագրական դիրքով, բնական պայմաններով և ջրային համակարգերով, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել տարածաշրջանի բնակեցման, տնտեսական գործունեության և հասարակական կյանքի ձևավորման վրա։ «Ջրաբաշխ գավառ» բնորոշումը ուշադրություն է հրավիրում տարածքի գետերի, աղբյուրների, ջրային հոսքերի և դրանց բաշխման առանձնահատկությունների վրա։ Ջրային պաշարները պատմական Հայաստանի բնակավայրերի զարգացման, երկրագործության, անասնապահության և հաղորդակցության կարևոր նախապայմաններից էին, ուստի դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու գավառի բնական ու տնտեսական միջավայրի մասին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև բնակավայրերի տեղադրության, պատմական տեղանունների, տարածքային սահմանների և տարածաշրջանի պատմական հիշողության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Գավառագիտական նման ուսումնասիրությունները նպաստում են Հայաստանի պատմական տարածքների աշխարհագրական նկարագրության հարստացմանը և պատմական աղբյուրների համադրմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, հայագետներին և Հայաստանի պատմական գավառների բնական ու մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Սոկրատի պատմագրական երկի տպագիր հրատարակության և Երուսաղեմում պահպանվող ձեռագրի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Բնագրերի բաղդատությունը կարևոր գիտական մեթոդ է, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր ձեռագրային և տպագիր տարբերակների միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները, պարզել տեքստի փոխանցման առանձնահատկությունները և գնահատել առանձին ընթերցումների հավաստիությունը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ բառային, ուղղագրական, քերականական և բովանդակային տարբերություններին՝ ուշադրություն դարձնելով նաև հնարավոր բացթողումներին, հավելումներին ու խմբագրական փոփոխություններին։ Երուսաղեմի ձեռագրի և տպագիր բնագրի համադրումը կարևոր նշանակություն ունի հայերեն ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրման համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս գնահատելու ձեռագրի դերը պատմական երկի պահպանման և փոխանցման գործում։ Սոկրատի պատմագրությունը վաղ քրիստոնեական պատմության կարևոր աղբյուրներից է, ուստի դրա բնագրային տարբերակների ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև եկեղեցու պատմության և պատմագրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ձեռագրագետներին, բնագրագետներին, պատմաբաններին և հայ մատենագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես համեմատական բնագրային քննության օրինակ։

Հրատարակությունը նվիրված է Տիրոջ Հայտնության տոնին և Լևոն Գ արքայի օծման արարողությանը՝ միավորելով քրիստոնեական տոնական ավանդույթի և թագավորական իշխանության խորհրդանշական ներկայացման թեմաները։ Տիրոջ Հայտնությունը Հայ եկեղեցու կարևոր տոներից է, որը կապված է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան և մկրտության հիշատակության հետ և ունի խոր հոգևոր ու ծիսական նշանակություն։ Լևոն Գ արքայի օծման հիշատակումը ստեղծագործության մեջ ներմուծում է նաև Կիլիկյան Հայաստանի պետական ու եկեղեցական կյանքի պատմական համատեքստը։ Հայոց պատմության մեջ թագավորական օծումը ոչ միայն իշխանության ստանձնման արարողություն էր, այլև ուներ կրոնական և հասարակական խորհրդանշական նշանակություն՝ արտահայտելով թագավորի իշխանության օրինականությունը, եկեղեցու հետ նրա կապը և երկրի հոգևոր ու քաղաքական միասնության գաղափարը։ Այս երկու թեմաների համադրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տոնական ծիսակարգի, եկեղեցական ավանդույթների և թագավորական իշխանության փոխհարաբերություններին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական գրականության, ծիսական մշակույթի և Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև այն ընթերցողներին, որոնք ուսումնասիրում են քրիստոնեական տոները, հայկական թագավորական ավանդույթները և եկեղեցու դերը միջնադարյան պետական կյանքում։

Աշխատությունը նախատեսված է Սուրբ գրքի ընթերցանությունը նոր սկսողների համար՝ նպատակ ունենալով դյուրացնել աստվածաշնչյան տեքստերի ընկալումը և ընթերցողին ծանոթացնել քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարներին։ Վերնագրում ընդգծված «բանալի» հասկացությունը խորհրդանշում է այնպիսի պարզաբանումների և ուսուցողական նյութերի ամբողջություն, որոնք օգնում են ընթերցողին կողմնորոշվել Սուրբ գրքի բովանդակության մեջ, հասկանալ կրոնական հասկացությունները և ընկալել աստվածաշնչյան պատմությունների ու պատգամների նշանակությունը։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական կրթության տարածման գործում, հատկապես այն մարդկանց շրջանում, որոնք նոր էին սկսում ծանոթանալ աստվածաշնչյան գրականությանը։ Պարզ և մատչելի դասերի միջոցով ընթերցողը կարող էր աստիճանաբար ձևավորել Սուրբ գիրքն ինքնուրույն կարդալու, դրա հիմնական թեմաները տարբերակելու և հոգևոր գաղափարների շուրջ խորհելու կարողություն։ Աշխատության ուսուցողական ուղղվածությունը ենթադրում է ուշադրություն ինչպես ընթերցանության մատչելիությանը, այնպես էլ քրիստոնեական բարոյական արժեքների՝ հավատի, սիրո, գթասրտության, ներողամտության և բարության ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն կրոնական կրթական գրականության, աստվածաշնչյան ուսուցման և XIX դարի վերջի հայալեզու հոգևոր-կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է բանահյուսության տեսական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ժողովրդական ստեղծագործության բնույթը, ձևավորման առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը։ Բանահյուսությունը ժողովրդի պատմական հիշողության, աշխարհայացքի, հավատալիքների, սովորույթների և կենսափորձի պահպանման ու փոխանցման կարևոր միջոց է։ Այն ներառում է բանավոր ստեղծագործության տարբեր տեսակներ՝ ժողովրդական հեքիաթներ, առասպելներ, ավանդություններ, երգեր, առածներ, ասացվածքներ, հանելուկներ և ծիսական բանաձևեր։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հասարակական կյանքի իրադարձությունները, պատմական հիշողությունը և մարդկային հարաբերություններն արտացոլվում ժողովրդի ստեղծած ու սերունդներին փոխանցած նյութերում։ Բանահյուսության տեսական քննությունը կարևոր է նաև բանավոր ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկությունները, կառուցվածքը, գեղարվեստական միջոցները և տարածման եղանակները հասկանալու համար։ Հայկական մշակույթի համատեքստում այս ոլորտն առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ ժողովրդական ստեղծագործությունը պահպանել է ազգային ավանդույթների, լեզվական պատկերների և պատմական ինքնության բազմաթիվ դրսևորումներ։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես տեսական ուսումնական նյութ բանահյուսությամբ և ազգագրությամբ հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև նպաստել ժողովրդական ստեղծագործության գիտական ուսումնասիրության սկզբունքների ըմբռնմանը։ Այն արժեքավոր է հայ բանագիտական մտքի և ժողովրդական մշակույթի ուսումնասիրման պատմության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը բանաստեղծական ժողովածու է, որն ընթերցողին ներկայացնում է չափածո ստեղծագործությունների ամբողջություն՝ արտահայտելով մարդկային զգացմունքների, մտքերի և կենսական փորձառությունների բազմազանությունը։ Բանաստեղծական գրականությունը հնարավորություն է տալիս գեղարվեստական պատկերների, հուզական խոսքի, չափի և ռիթմի միջոցով բացահայտելու մարդու ներաշխարհը, անհատական ապրումները և շրջապատող իրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Ժողովածուի ստեղծագործությունները կարելի է դիտարկել XIX դարի հայ գրական միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով այդ ժամանակաշրջանում պոեզիայի զարգացման, գրական լեզվի մշակման և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության ամրապնդման գործընթացները։ Չափածո խոսքի միջոցով կարող են արտահայտվել անձնական ապրումներ, բարոյական ու հասարակական մտորումներ, բնության և հայրենիքի պատկերներ, ինչպես նաև սիրո, հիշողության, ժամանակի ու մարդկային հարաբերությունների թեմաներ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բանաստեղծական ժառանգության և XIX դարի գրական ճաշակի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողներին, գրականագետներին և հայ գրականության պատմությունն ուսումնասիրողներին՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի չափածո գրականության նմուշ։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականության կարևոր բաժիններից մեկին՝ բառագիտությանը, և կենտրոնանում է խոսքի ութ մասերի ուսումնասիրության վրա։ Այն ներկայացնում է բառերի դասակարգման և լեզվական կառուցվածքի ըմբռնման այն սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են հայերենի քերականական համակարգը ճանաչելու համար։ Խոսքի մասերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բառերի իմաստային, քերականական և գործառական առանձնահատկությունները, հասկանալու դրանց դերը նախադասության կառուցման մեջ և ճիշտ կիրառելու լեզվական կանոնները։ Քերականական այս բաժինը կարևոր հիմք է ընթերցանության, գրավոր խոսքի, շարադրության և լեզվական վերլուծության հմտությունների զարգացման համար։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ հայերեն սովորողների, աշակերտների և լեզվի դասավանդմամբ զբաղվողների համար՝ համակարգված ձևով ներկայացնելով բառերի տեսակները և դրանց տարբերակման հիմքերը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու XIX դարի հայ քերականագիտական մտքի և հայերենի ուսուցման մեթոդների առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ լեզվաբանական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է մայրենի լեզվի կանոնների ուսումնասիրման, դասակարգման և կրթական նպատակներով մատուցման ավանդույթը։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենի ուսուցիչներին, ուսանողներին և պատմական քերականական աշխատություններ ուսումնասիրողներին։