Պատրաստի նյութեր

Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։

Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։

Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։

Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։

Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։

Տեսակավորել նյութերը ըստ... keyboard_arrow_down
Օնլայն

Հոգեբանություն

Իրանցի ձեռներեցների անձնային ու վարքային դրսևորումների յուրահատկությունները գործունեության տարբեր ոլորտներում

Աշխատությունը նվիրված է իրանցի ձեռներեցների անձնային և վարքային դրսևորումների յուրահատկությունների ուսումնասիրությանը գործունեության տարբեր ոլորտներում։ Հետազոտության կենտրոնում ձեռնարկատիրական գործունեության ընթացքում դրսևորվող անձնային հատկանիշներն են, վարքային առանձնահատկությունները, մոտիվացիոն գործոնները, որոշումների կայացման ձևերը և տարբեր սոցիալական ու մասնագիտական իրավիճակներին հարմարվելու կարողությունները։ Աշխատության մեջ ձեռնարկատիրական վարքը դիտարկվում է ոչ միայն անհատի հոգեբանական առանձնահատկությունների, այլև սոցիալ-մշակութային միջավայրի ազդեցության համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են այնպիսի անձնային բնութագրեր, ինչպիսիք են նախաձեռնողականությունը, ինքնավստահությունը, պատասխանատվությունը, ռիսկի նկատմամբ վերաբերմունքը, նպատակասլացությունը, ինքնուրույնությունը, հաղորդակցական կարողությունները, առաջնորդական հմտությունները և նորարարական մտածողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռներեցների վարքային ռազմավարություններին տարբեր գործունեության ոլորտներում՝ հաշվի առնելով աշխատանքի բնույթը, մրցակցային միջավայրը, կազմակերպական պայմանները և մասնագիտական խնդիրների առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես կարող են նույն անձնային հատկանիշները տարբեր ոլորտներում դրսևորվել տարբեր ինտենսիվությամբ և ստանալ տարբեր վարքային արտահայտություններ։ Քննարկվում են նաև ձեռնարկատիրական մոտիվացիայի, հաջողության ձգտման, անորոշության պայմաններում որոշումներ կայացնելու և դժվարությունների հաղթահարման հետ կապված հոգեբանական գործոնները։ Կարևորվում է միջանձնային հարաբերությունների և հաղորդակցության դերը, քանի որ ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետությունը հաճախ պայմանավորված է գործընկերների, աշխատակիցների, հաճախորդների և այլ սոցիալական խմբերի հետ կառուցվող հարաբերությունների որակով։ Աշխատության մեջ մշակութային համատեքստը դիտարկվում է որպես անձնային և վարքային դրսևորումների ձևավորման կարևոր պայման՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ իրանցի ձեռներեցների վարքագծի առանձնահատկությունները և դրանց կապը հասարակության արժեքային ու սոցիալական նորմերի հետ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական և կազմակերպական հոգեբանության, կառավարման, ձեռնարկատիրության և միջմշակութային ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև ձեռներեցների ընտրության, մասնագիտական զարգացման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, թիմերի ձևավորման և տարբեր մշակութային միջավայրերում գործարար հաղորդակցության կազմակերպման գործընթացներում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-05
Իրանցի ձեռներեցների անձնային ու վարքային դրսևորումների յուրահատկությունները գործունեության տարբեր ոլորտներում
Օնլայն

Ֆինանսներ

«Բանկերի ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման և ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության հիմնախնդիրները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով»)

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման և դրանց ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են բանկային գործունեության ֆինանսական գործառնությունների հաշվապահական հաշվառման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և ֆինանսական տեղեկատվության համակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկերի ակտիվային և պասիվային գործառնությունների, վարկային և ներդրումային գործունեության, ներգրավված միջոցների, եկամուտների և ծախսերի, շահույթի և այլ ֆինանսական արդյունքների հաշվառման կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային հաշվառման միջոցով ձևավորվող տեղեկատվության ամբողջականության, հավաստիության և օպերատիվության ապահովման խնդիրները, քանի որ ֆինանսական գործառնությունների ճիշտ արտացոլումը կարևոր նշանակություն ունի բանկի իրական ֆինանսական վիճակի գնահատման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական և ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության մեթոդաբանությունը։ Դիտարկվում են բանկի ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքն ու դինամիկան, կապիտալի բավարարությունը, իրացվելիությունը, շահութաբերությունը, եկամտաբերությունը, ծախսերի մակարդակը, վարկային պորտֆելի որակը և ֆինանսական կայունության այլ բնութագրիչներ։ Վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտել բանկի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատել առկա ֆինանսական ռիսկերը և բացահայտել կառավարման բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական վերլուծության փոխկապակցվածությանը, քանի որ հաշվառման համակարգում ձևավորվող տեղեկատվության որակը անմիջականորեն ազդում է վերլուծության արդյունքների հավաստիության վրա։ ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով կատարվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել բանկային ոլորտի իրական գործելակերպի հետ և բացահայտել հաշվառման ու վերլուծության ոլորտում առկա խնդիրները։ Կարևորվում է ֆինանսական տեղեկատվության կառավարման կատարելագործումը, հաշվետվությունների վերլուծական հնարավորությունների ընդլայնումը և բանկերի գործունեության գնահատման առավել արդյունավետ մեթոդների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկերի հաշվապահների, ֆինանսական վերլուծաբանների, աուդիտորների, տնտեսագետների, բանկային կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման, կառավարման որոշումների հիմնավորման և ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-09
«Բանկերի ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման և ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության հիմնախնդիրները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով»)
Օնլայն

Մաթեմատիկա

(n)CdTe-(p)InSb հետերոանցման հիման վրա ստեղծված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների հետազոտում

Աշխատությունը նվիրված է (n)CdTe-(p)InSb հետերոանցման հիման վրա ստեղծված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների ֆիզիկական հատկությունների, աշխատանքի սկզբունքների և կիրառական հնարավորությունների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում կիսահաղորդչային տարբեր նյութերի միացման արդյունքում ձևավորվող հետերոկառուցվածքն է, որի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունները կարող են նպաստել ինֆրակարմիր ճառագայթման արդյունավետ հայտնաբերմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են CdTe և InSb կիսահաղորդչային նյութերի առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը հետերոանցման սահմանում, էներգետիկ գոտիների կառուցվածքը, լիցքակիրների շարժը և լուսազգայունության ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետերոանցման կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերին, քանի որ նյութերի հատկությունների և անցման որակի համապատասխանությունը էական ազդեցություն ունի ֆոտոընդունիչի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են ինֆրակարմիր ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ֆոտոէլեկտրական երևույթները, ֆոտոսարքի զգայունությունը, մութ հոսանքը, արձագանքման առանձնահատկությունները, սպեկտրային բնութագրերը և ազդանշանի ձևավորման պայմանները։ Քննարկվում է նաև ջերմաստիճանի ազդեցությունը սարքի պարամետրերի վրա և ցածր ջերմաստիճանային աշխատանքի հնարավորությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների տեխնիկական կիրառությունների համար։ Աշխատությունը կարող է ներառել հետերոկառուցվածքների ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումների, նյութերի հատկությունների ուսումնասիրման և ստացված նմուշների փորձարարական բնութագրման հարցեր։ Ստացված արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նման ֆոտոընդունիչների տեխնիկական ներուժը և դրանց կիրառման նպատակահարմարությունը ինֆրակարմիր ճառագայթման գրանցման համակարգերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի և ինֆրակարմիր տեխնոլոգիաների ոլորտներում աշխատող գիտնականներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատանքը համադրում է նյութագիտական, ֆիզիկական և սարքաշինական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել CdTe-InSb հետերոանցման վրա հիմնված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների աշխատանքի օրինաչափությունները և դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։

Թարմացվել է՝ 2026-09-11
(n)CdTe-(p)InSb հետերոանցման հիման վրա ստեղծված ինֆրակարմիր ֆոտոընդունիչների հետազոտում
Օնլայն

Lեզվաբանություն

Ընդմիջարկությունները ժամանակակից հայերենում

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում ընդմիջարկությունների լեզվական բնույթի, գործառույթների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կիրառության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ընդմիջարկությունները դիտարկվում են որպես խոսքի կառուցվածքում առանձնահատուկ դեր ունեցող միավորներ, որոնք կարող են արտահայտել խոսողի վերաբերմունքը, զգացմունքային վիճակը, մտքի ընթացքի ընդհատումը, շեշտադրումը կամ հաղորդակցական այլ նպատակներ։ Ուսումնասիրվում են դրանց ձևավորման և գործածության առանձնահատկությունները, խոսքի մեջ ունեցած դիրքը, կապը նախադասության մյուս անդամների և կառուցվածքային բաղադրիչների հետ, ինչպես նաև դրանց արտահայտչական ու ոճական նշանակությունը։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ընդմիջարկությունների տարբեր տեսակների և դրսևորումների դասակարգմանը՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, շարահյուսական և հաղորդակցական հատկանիշները։ Քննարկվում է նաև ընդմիջարկությունների և հարակից լեզվական երևույթների սահմանազատման խնդիրը, քանի որ խոսքում դրանց գործառույթը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես բառի կամ արտահայտության ինքնուրույն իմաստով, այնպես էլ կոնկրետ համատեքստով և խոսքային իրավիճակով։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում ժամանակակից հայերենի կենդանի գործածությանը՝ գրական, խոսակցական, գեղարվեստական և հրապարակախոսական խոսքի օրինակների միջոցով բացահայտելով ընդմիջարկությունների արտահայտչական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հայերենի շարահյուսական և ոճական համակարգի առավել ամբողջական ընկալմանը, ինչպես նաև խոսքի բնականության, հուզականության և հաղորդակցական ազդեցության ձևավորման մեխանիզմների բացահայտմանը։ Աշխատանքը օգտակար է հայոց լեզվի տեսությամբ, քերականությամբ և ոճաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, լեզվաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև հայերենի ուսուցման գործընթացում՝ օգնելով սովորողներին տարբերակել ընդմիջարկությունների գործառույթները, ճիշտ մեկնաբանել դրանց դերը նախադասության և տեքստի կառուցվածքում և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ժամանակակից հայերենի շարահյուսական ու հաղորդակցական առանձնահատկությունների մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Ընդմիջարկությունները ժամանակակից հայերենում
Օնլայն

Այլ առարկաներ

Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ

Հրատարակությունը հայ տպագրության պատմությանն ու մատենագիտական ժառանգությանը վերաբերող արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է հայերեն և հայ տպագրական մշակույթի շրջանակում ստեղծված հրատարակությունների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ։ Այն կազմված է որպես մատենագիտական ցանկ և նպատակ ունի մեկտեղել, դասակարգել ու հեշտ հասանելի դարձնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ տպագրության զարգացման ընթացքին, հրատարակչական գործունեության ընդլայնմանը, տպարանների ձևավորմանն ու գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր վայրերում հայերեն գրքի տարածման աշխարհագրությանը։ Մատենագիտական նկարագրություններում կարող են ընդգրկվել հրատարակությունների հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակման վայրի, տպարանի, տարեթվի, ծավալի և այլ նույնականացնող տվյալներ, որոնք կարևոր են գրքի որոնման, նույնականացման և հետագա գիտական ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը հատկապես կարևոր է հայ գրքի պատմության, մատենագիտության, գրադարանագիտության և մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ համակարգված մատենագիտական տեղեկությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն առանձին գրքեր, այլև հայ տպագրական գործընթացի ընդհանուր զարգացումները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործիք գիտական հետազոտությունների, գրադարանային հավաքածուների համալրման և նկարագրման, մատենագիտական աշխատանքների, գրացուցակների կազմման, ինչպես նաև հայ գրքի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների պատրաստման ընթացքում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, գրքագետների, հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն միաժամանակ ունի տեղեկատու և գիտական նշանակություն՝ նպաստելով հայ տպագիր ժառանգության համակարգված ուսումնասիրմանը, պահպանմանը և հետազոտական շրջանառության մեջ ներգրավմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-04
Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ
Օնլայն

Տնտեսագիտություն

Օտարերկրյա ներդրումերի ներգրավման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ առևտրային բանկերում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, կառավարման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում օտարերկրյա կապիտալի դերն է բանկային համակարգի զարգացման, ֆինանսական ռեսուրսների ընդլայնման, բանկերի մրցունակության բարձրացման և տնտեսության ֆինանսավորման հնարավորությունների մեծացման գործընթացներում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են օտարերկրյա ներդրումների էությունը, տեսակները և առանձնահատկությունները, դրանց ներգրավման անհրաժեշտությունը և բանկային համակարգի համար ստեղծվող տնտեսական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել օտարերկրյա ներդրողների կողմից հայկական առևտրային բանկերի նկատմամբ հետաքրքրվածության վրա, այդ թվում՝ երկրի մակրոտնտեսական միջավայրը, ֆինանսական շուկայի կայունությունը, օրենսդրական և կարգավորող դաշտը, բանկային համակարգի զարգացման մակարդակը, ներդրումային ռիսկերը և բանկերի ֆինանսական վիճակը։ Ուսումնասիրվում են օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման տարբեր ձևերը, դրանց ազդեցությունը բանկերի կապիտալի կառուցվածքի, ակտիվների և պարտավորությունների ձևավորման, վարկավորման ծավալների, շահութաբերության և ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ներդրումների արդյունավետության գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են այն ցուցանիշներն ու չափորոշիչները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ներդրված միջոցների տնտեսական արդյունքը, եկամտաբերությունը, ռիսկայնությունը և բանկի ընդհանուր գործունեության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Քննարկվում են նաև օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման ընթացքում առաջացող խնդիրները՝ կապված ներդրումային միջավայրի անկատարության, շուկայի սահմանափակության, ռիսկերի, մրցակցային պայմանների և ներդրողների վստահության հետ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է բանկերի ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը և օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման այնպիսի մեխանիզմների ձևավորումը, որոնք միաժամանակ կարող են ապահովել ներդրողների շահերի պաշտպանությունը, բանկերի ֆինանսական կայունությունը և ներգրավված միջոցների արդյունավետ օգտագործումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ առևտրային բանկերի ռազմավարական պլանավորման, կապիտալի կառավարման, ներդրումային քաղաքականության մշակման և ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային համակարգի մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, ներդրումային վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-10
Օտարերկրյա ներդրումերի ներգրավման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ առևտրային բանկերում
Օնլայն

Տեխնոլոգիա

ՋՋԷՌ միջուկային վառելիքի կրիտիկության անվտանգության հետազոտումը այրման խորության հաշվառմամբ

Աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ տիպի միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող վառելիքի կրիտիկության անվտանգության ուսումնասիրությանը՝ այրման խորության ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջուկային վառելիքի այրման աստիճանի փոփոխության և ռեակտորի նեյտրոնաֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա կապերը, ինչպես նաև գնահատել այդ փոփոխությունների նշանակությունը կրիտիկության անվտանգության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են վառելիքի այրման ընթացքում դրա իզոտոպային կազմի փոփոխությունները, նեյտրոնների բազմացման գործընթացների վրա դրանց ազդեցությունը և ռեակտորի ռեակտիվության փոփոխության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ վառելիքի այրման խորությունը կարող է էականորեն փոխել միջուկային համակարգի նեյտրոնային հավասարակշռությունը և, հետևաբար, պետք է հաշվի առնվի վառելիքի տարբեր վիճակների համար կրիտիկության գնահատման ժամանակ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրիտիկության անվտանգության հիմնական չափանիշները, վառելիքի կազմի և տեղաբաշխման ազդեցությունը, ինչպես նաև հաշվարկային մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի անվտանգությունը տարբեր շահագործման և վառելիքի վիճակների պայմաններում։ Քննարկվում են մոդելավորման և հաշվարկային վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ռեակտորի ակտիվ գոտու նեյտրոնաֆիզիկական վարքը, որոշել կրիտիկության հետ կապված պարամետրերը և գնահատել անվտանգության սահմանների պահպանման պայմանները։ Կարևորվում է նաև հաշվարկների արդյունքների համադրումը անվտանգության պահանջների հետ՝ վառելիքի շահագործման տարբեր փուլերում հնարավոր ռիսկերի բացահայտման և կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնավորման նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի, միջուկային վառելիքի և ճառագայթային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևորում է վառելիքի այրման խորության հաշվառումը կրիտիկության անվտանգության գնահատման գործընթացում և նպաստում է ՋՋԷՌ տիպի ռեակտորների շահագործման անվտանգության հետ կապված նեյտրոնաֆիզիկական խնդիրների առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-14
ՋՋԷՌ միջուկային վառելիքի կրիտիկության անվտանգության հետազոտումը այրման խորության հաշվառմամբ
Օնլայն

Պատմություն

Հայկական հարցը մինչխորհրդային հայ հասարակական քաղաքական մտքի և պատմագրության մեջ

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի ձևավորման, ընկալման և մեկնաբանության ուսումնասիրությանը մինչխորհրդային շրջանի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի և պատմագրության մեջ։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարական, քաղաքական և պատմագիտական մոտեցումներն են, որոնց միջոցով հայ մտավորականությունը, հասարակական-քաղաքական գործիչները և պատմաբանները տարբեր ժամանակաշրջաններում ներկայացրել են Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության իրավունքների, անվտանգության, ինքնավարության, բարենորոգումների և ազգային-քաղաքական ապագայի խնդիրները։ Աշխատության մեջ Հայկական հարցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքականության խնդիր, այլև որպես հայ հասարակական մտքի զարգացման կարևոր ուղղություն, որի շուրջ ձևավորվել են տարբեր գաղափարական դիրքորոշումներ և քաղաքական ծրագրեր։ Ուսումնասիրվում են հայ պահպանողական, ազատական, ազգային-դեմոկրատական, սոցիալիստական և այլ ուղղությունների ներկայացուցիչների մոտեցումները, նրանց պատկերացումները ազգային իրավունքների պաշտպանության, ազգային ինքնության պահպանման, կրթության և մշակույթի զարգացման, քաղաքական ազատությունների ու ինքնակառավարման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն պատմագիտական աշխատություններին և հեղինակներին, որոնք փորձել են վերլուծել Հայկական հարցի առաջացման պատճառները, դրա զարգացման փուլերը և հայ ժողովրդի պատմական ու քաղաքական իրավունքների հիմնավորումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, հատկապես Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում տեղի ունեցող քաղաքական և սոցիալական գործընթացները, ազդել հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ձևավորման և Հայկական հարցի ընկալման վրա։ Քննարկվում են նաև եվրոպական քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների և մեծ տերությունների միջամտության վերաբերյալ հայ գործիչների գնահատականները, ինչպես նաև ազգային խնդիրների լուծման հնարավոր ուղիների շուրջ առկա տարակարծությունները։ Պատմագրական տեսանկյունից կարևորվում է տարբեր հեղինակների աշխատությունների համադրական ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար նրանց օգտագործած աղբյուրները, մեթոդաբանական մոտեցումները, գաղափարական ազդեցությունները և պատմական գործընթացների մեկնաբանության առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայոց պատմությամբ, հայ քաղաքական մտքի պատմությամբ, պատմագրությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումների պատմությամբ և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն նպաստում է Հայկական հարցի վերաբերյալ հայ հասարակական և գիտական մտքի զարգացման ամբողջական պատկերացմանը՝ ընդգծելով դրա գաղափարական բազմազանությունը և պատմական նշանակությունը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-15
Հայկական հարցը մինչխորհրդային հայ հասարակական քաղաքական մտքի և պատմագրության մեջ
Օնլայն

Բժշկություն

Комплексное лечение множественных переломов нижней конечности с применением ортезов

Աշխատությունը նվիրված է ստորին վերջույթի բազմակի կոտրվածքների համալիր բուժման խնդիրներին՝ օրթեզների կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ծանր և համակցված վնասվածքների դեպքում բուժական մարտավարության ընտրության, վնասված վերջույթի կայունացման, ֆունկցիոնալ վերականգնման և հիվանդի շարժունակության հնարավորինս վաղ վերականգնման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրթեզների կիրառմանը որպես բուժման և վերականգնման համալիր ծրագրի կարևոր բաղադրիչի՝ հաշվի առնելով դրանց հնարավոր դերը վնասված վերջույթի ֆիքսման, բեռնվածության կարգավորման, հոդերի շարժունակության պահպանման և հետվնասվածքային բարդությունների կանխարգելման գործում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ստորին վերջույթի տարբեր հատվածների բազմակի կոտրվածքների կլինիկական առանձնահատկությունները, վնասվածքների ծանրության գնահատման սկզբունքները, բուժման փուլերի հաջորդականությունը և հիվանդի վիճակին համապատասխան վերականգնողական միջոցառումների ընտրությունը։ Քննարկվում է վիրաբուժական և պահպանողական բուժման մեթոդների համադրումը, ինչպես նաև օրթեզավորման տեղը բուժման տարբեր փուլերում։ Կարևորվում է անհատականացված մոտեցումը, որի դեպքում օրթեզի տեսակը, կիրառման տևողությունը և բեռնվածության աստիճանը պետք է համապատասխանեն կոտրվածքների տեղակայմանը, ապաքինման ընթացքին, հիվանդի ընդհանուր վիճակին և ֆունկցիոնալ հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև շարժողական ֆունկցիայի վերականգնմանը, քայլքի աստիճանական վերականգնմանը, մկանային ուժի պահպանմանն ու վերականգնմանը և առօրյա գործունեությանը հիվանդի վերադարձին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վնասվածքաբանների, օրթոպեդների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, ֆիզիկական թերապևտների, օրթեզավորման ոլորտի մասնագետների, բժշկական բուհերի դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն կարևորում է բազմակի կոտրվածքների բուժման համալիր և փուլային մոտեցումը՝ շեշտադրելով օրթեզների նպատակային կիրառման հնարավորությունները բուժման արդյունքների և հիվանդների ֆունկցիոնալ վերականգնման բարելավման գործում։

Թարմացվել է՝ 2026-09-11
Комплексное лечение множественных переломов нижней конечности с применением ортезов
Օնլայն

Պատմություն

Եգիպտոսի ազգային և կրոնական փոքրամասնությունները (1907-1967 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1907-1967 թվականներին Եգիպտոսի ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների պատմության, հասարակական դիրքի, քաղաքական ներգրավվածության և մշակութային կյանքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Եգիպտոսի բազմազգ և բազմադավան հասարակության առանձնահատկությունները, տարբեր համայնքների ձևավորման ու զարգացման պատմական պայմանները, նրանց իրավական կարգավիճակը և հասարակական հարաբերություններում ունեցած դերակատարությունը։ Ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանը ներառում է Եգիպտոսի նորագույն պատմության մի շարք կարևոր փուլեր՝ բրիտանական ազդեցության շրջանը, ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացումը, միապետության ժամանակաշրջանը, երկրի անկախացման գործընթացը, 1952 թվականի հեղափոխությունը և դրան հաջորդած քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայ, ղպտի, հրեա, հույն, իտալացի և այլ ազգային ու կրոնական համայնքների պատմական ներկայությանը, նրանց թվաքանակի և սոցիալական կազմի փոփոխություններին, կրթական ու կրոնական հաստատությունների գործունեությանը, մշակութային ինքնության պահպանմանն ու համայնքային կազմակերպությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են քաղաքական իշխանության փոփոխությունները, ազգային գաղափարախոսության զարգացումը, տնտեսական վերափոխումները և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունը անդրադարձել փոքրամասնությունների իրավունքների, հնարավորությունների և հասարակական դիրքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համայնքների տնտեսական գործունեությանը, մասնավորապես առևտրի, ձեռնարկատիրության, ֆինանսների և այլ ոլորտներում նրանց ունեցած մասնակցությանը, ինչպես նաև երկրի քաղաքային կյանքի և մշակութային միջավայրի ձևավորման գործում նրանց ներդրմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև ազգային ինքնության, կրոնական պատկանելության և քաղաքացիական ինքնագիտակցության փոխհարաբերությունները, միջհամայնքային հարաբերությունները և տարբեր խմբերի ինտեգրման կամ առանձնացման գործընթացները։

Թարմացվել է՝ 2026-09-06
Եգիպտոսի ազգային և կրոնական փոքրամասնությունները (1907-1967 թթ.)
Օնլայն

Տնտեսագիտություն

ՀՀ բանկային համակարգում բնակչության ավանդների ներգրավման հիմնախնդիրները

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում բնակչության դրամական միջոցների ավանդների ձևավորման, ներգրավման և արդյունավետ կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում բանկերի կողմից ֆիզիկական անձանց ազատ դրամական միջոցների ներգրավման գործընթացն է, դրա վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական և սոցիալական գործոնները, ինչպես նաև բնակչության խնայողությունները բանկային համակարգ ուղղելու արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է ավանդների նշանակությունը բանկերի պասիվների ձևավորման և ֆինանսական միջնորդության իրականացման գործում, քանի որ բնակչությունից ներգրավված միջոցները բանկերին հնարավորություն են տալիս ձևավորել ռեսուրսային բազա և դրանք ուղղել վարկավորման ու տնտեսության ֆինանսավորման նպատակներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավանդների տեսակներին, դրանց ժամկետայնությանը, արժութային կառուցվածքին, տոկոսադրույքներին և ավանդատուների նախասիրությունների վրա ազդող հանգամանքներին։ Վերլուծվում են նաև բնակչության եկամուտների մակարդակը, գնաճային սպասումները, ֆինանսական գրագիտությունը, բանկային ծառայությունների հասանելիությունը, բանկային համակարգի նկատմամբ վստահությունը և ֆինանսական շուկայի մրցակցային միջավայրը՝ որպես ավանդների ներգրավման վրա ազդող կարևոր գործոններ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է բանկերի կողմից կիրառվող ավանդային քաղաքականության կատարելագործումը՝ տոկոսադրույքային և ոչ տոկոսային խթանների, նոր բանկային արտադրանքների, սպասարկման որակի բարձրացման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների և հաճախորդների անհատական կարիքներին համապատասխան ծառայությունների միջոցով։ Քննարկվում են նաև ավանդների ապահովագրության և բանկային համակարգի կայունության հետ կապված հարցերը, քանի որ բնակչության վստահության բարձր մակարդակը էական նշանակություն ունի երկարաժամկետ և կայուն ավանդային բազայի ձևավորման համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն արտահայտվում է այնպիսի մոտեցումների բացահայտման մեջ, որոնք կարող են նպաստել բնակչության խնայողությունների առավել մեծ ծավալների ներգրավմանը, բանկերի ռեսուրսային ներուժի ընդլայնմանը, ֆինանսական միջնորդության խորացմանը և տնտեսության ներդրումային հնարավորությունների մեծացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկերի ղեկավարների և վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Այն միավորում է բանկային ռեսուրսների ձևավորման տեսական մոտեցումները և Հայաստանի պայմաններում դրանց կիրառման խնդիրները՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով բնակչության ավանդների ներգրավման արդյունավետության բարձրացման և բանկային համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ մեխանիզմների վրա:

Թարմացվել է՝ 2026-09-07
ՀՀ բանկային համակարգում բնակչության ավանդների ներգրավման հիմնախնդիրները
Օնլայն

Իրավաբանություն

Պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործչի սպանության քրեաիրավական և քրեաբանական հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործչի սպանության քրեաիրավական և քրեաբանական հիմնահարցերի համալիր ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է տվյալ հանցագործության առանձնահատուկ հասարակական վտանգավորությունը՝ պայմանավորված ոչ միայն մարդու կյանքի դեմ ոտնձգությամբ, այլև պետական կառավարման, քաղաքական գործընթացների և հասարակական կյանքի բնականոն գործունեության վրա դրա հնարավոր ազդեցությամբ։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում վերլուծվում են արարքի իրավական բնութագիրը, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները, հանցագործության օբյեկտը, տուժողի հատուկ կարգավիճակի նշանակությունը, մեղավորության ձևը, հանցավոր նպատակը և շարժառիթը, ինչպես նաև սպանության այլ տեսակներից տվյալ արարքի սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործունեություն իրականացնող անձի դեմ ուղղված սպանությունը կարող է ունենալ ոչ միայն անհատական, այլև քաղաքական և հասարակական նշանակություն, ինչն անհրաժեշտ է հաշվի առնել արարքի քրեաիրավական որակավորման և պատասխանատվության հարցերը լուծելիս։ Քրեաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը վերաբերում է նման հանցագործությունների պատճառներին և նպաստող պայմաններին, հանցագործություն կատարող անձի առանձնահատկություններին, հանցավոր վարքագծի դրդապատճառներին, հանցագործության կանխարգելման հնարավորություններին և պետական ու հասարակական անվտանգության ապահովման միջոցներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև նման հանցագործությունների կանխարգելման համակարգի կատարելագործման խնդիրը՝ ներառելով հնարավոր սպառնալիքների բացահայտումը, ռիսկերի գնահատումը, իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացումը և համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումների մշակումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի և քրեաբանության ոլորտի մասնագետների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և իրավաբանական կրթություն ստացող ուսանողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Դավիթ Բ. Դավիդյանի 2016 թվականի թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիրն է՝ ԺԲ.00.05 մասնագիտությամբ, Հայ-ռուսական համալսարանում, 22 էջ ծավալով:

Թարմացվել է՝ 2026-09-14
Պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործչի սպանության քրեաիրավական և քրեաբանական հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում
Օնլայն

Պատմություն

Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1949

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1949 թվականի համար նախատեսված հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների օրացուցային համակարգված տեղեկագիր, որը կարող է ծառայել որպես պատմական, մշակութային և հասարակական կարևոր իրադարձությունների արագ կողմնորոշման ու ուսումնասիրման աղբյուր։ Նյութում ընդգրկված են տարբեր ժամանակաշրջանների և ոլորտների հետ կապված նշանակալի տարեթվեր, պատմական իրադարձություններ, մշակութային և գիտական ձեռքբերումներ, ինչպես նաև նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր։ Տեղեկությունները դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով յուրաքանչյուր ամսվա և օրվա շրջանակում առանձնացնել համապատասխան հիշարժան դեպքերն ու անհատներին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմությամբ, հայ մշակույթով, գրականությամբ, գիտությամբ և հասարակական կյանքով զբաղվող ընթերցողներին, ինչպես նաև ուսուցիչներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին և տեղեկատու նյութեր պատրաստող մասնագետներին։ Այն կարող է օգտագործվել դասախոսությունների, ուսումնական միջոցառումների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, հիշատակի օրերի և մշակութային նախաձեռնությունների կազմակերպման ընթացքում՝ որպես ամսաթվերի և նշանակալի իրադարձությունների ընտրության օժանդակ աղբյուր։ 1949 թվականի համար նախատեսված այսպիսի օրացույցը միաժամանակ ունի փաստագրական և տեղեկատու նշանակություն՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանում կարևոր համարված պատմական, մշակութային և հասարակական իրադարձությունների շրջանակը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-07
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1949
Օնլայն

Մանկավարժություն

Երաժշտառիթմական շարժումը որպես կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների զարգացման միջոց

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտառիթմական շարժման դերին կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ երաժշտության ռիթմը, շարժումը և դրանց փոխկապակցված ընկալումը կարևոր հիմք են երեխայի շարժողական, ստեղծագործական, գեղագիտական և արտահայտչական կարողությունների զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, շարժողական ակտիվության բնույթը, երաժշտական ռիթմի ընկալման մակարդակը և այդ գործոնների ազդեցությունը պարային հմտությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտության և շարժման ներդաշնակ համադրմանը՝ որպես ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման միջոց։ Ներկայացվում են երաժշտառիթմական վարժությունների, խաղերի, շարժումների և պարային տարրերի կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով երեխաները կարող են զարգացնել ռիթմի զգացողությունը, շարժումների համակարգվածությունը, մարմնի կառավարումը, տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողությունը, երաժշտական լսողությունը և շարժումների արտահայտչականությունը։ Կարևորվում է նաև երեխաների ստեղծագործական նախաձեռնության խթանումը, քանի որ երաժշտառիթմական գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կրկնել պատրաստի շարժումներ, այլև ինքնուրույն ստեղծել շարժողական պատկերներ և դրանք համապատասխանեցնել երաժշտական բնույթի ու ռիթմի փոփոխություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ուսուցման կազմակերպման մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պարային կարողությունների աստիճանական զարգացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների անհատական առանձնահատկությունները և պատրաստվածության մակարդակը։ Երաժշտառիթմական շարժման նպատակային կիրառումը դիտարկվում է նաև որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, ինքնարտահայտման, խմբային համագործակցության և շարժողական մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դպրոցի ուսուցիչների, երաժշտության և պարարվեստի մասնագետների, մանկավարժների, պարուսույցների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական ու ֆիզիկական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-13
Երաժշտառիթմական շարժումը որպես կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների զարգացման միջոց