Վարդանյան, Գրիգոր Կարապետի

Վարդանյան, Գրիգոր Կարապետի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (2)

Онлайн

История

Ալավիների դերը Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ներքաղաքական և ռազմական կյանքում(1970-2000 թթ.)

Պատմաքաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1970–2000 թվականներին Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ներքաղաքական և ռազմական կյանքում ալավիական համայնքի ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նշված ժամանակաշրջանում պետական կառավարման համակարգի, զինված ուժերի և հասարակական-քաղաքական կառույցների փոխհարաբերությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ալավիների մասնակցության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են համայնքի ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը պետական և ռազմական հաստատություններում, քաղաքական համակարգի ձևավորման գործընթացները և իշխանական կառույցների հետ նրանց հարաբերությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինված ուժերի ու անվտանգության կառույցների տեղին երկրի ներքաղաքական գործընթացներում և դրանց փոխկապակցվածությանը պետական իշխանության կազմակերպման հետ։ Քննարկվում են նաև կրոնական ու համայնքային գործոնների նշանակությունը, հասարակության տարբեր խմբերի փոխհարաբերությունները և դրանց ազդեցությունը Սիրիայի քաղաքական կյանքի վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի ներքաղաքական և ռազմական զարգացումները դիտարկել համայնքային, ինստիտուցիոնալ և պատմական գործոնների փոխազդեցության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Սիրիայի նորագույն պատմության, արաբագիտության, Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների և քաղաքական պատմության ոլորտների հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-10-03
Ալավիների դերը Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ներքաղաքական և ռազմական կյանքում(1970-2000 թթ.)

Бесплатно

Онлайн

Политология

Ալավիական համայնքը Սիրիայում․ փոքրամասնությունից մինչև ռազմաքաղաքական վերնախավ

Աշխատությունը նվիրված է Սիրիայի ալավիական համայնքի պատմական ձևավորմանը, հասարակական և քաղաքական դիրքի աստիճանական փոփոխություններին, ինչպես նաև երկրի պետական կառավարման և ռազմաքաղաքական համակարգում նրա ազդեցության աճին։ Գրքում ուսումնասիրվում է ալավիների՝ որպես կրոնական փոքրամասնության պատմական անցումը հասարակական և քաղաքական առումով համեմատաբար սահմանափակ դիրքից դեպի սիրիական պետության իշխանական կառույցներում նշանակալի դերակատարություն ունեցող համայնքի։ Հեղինակը դիտարկում է ալավիական ինքնության ձևավորման պատմական, կրոնական, սոցիալական և քաղաքական նախադրյալները՝ ներկայացնելով համայնքի առանձնահատկությունները, բնակության հիմնական շրջանները, հասարակական կառուցվածքը և հարաբերությունները Սիրիայի մյուս կրոնական ու ազգային խմբերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սիրիայի նորագույն պատմության այն գործընթացներին, որոնք պայմանավորել են ալավիական համայնքի հասարակական դիրքի վերափոխումը և նրա ներկայացուցիչների աստիճանական ներգրավումը երկրի ռազմական ու պետական կառավարման համակարգերում։ Քննության կարևոր ուղղություններից է ֆրանսիական մանդատային կառավարման շրջանը, երբ ռազմական ծառայությունը և զինված ուժերում ներգրավվածությունը դարձան սոցիալական առաջընթացի ու հասարակական դիրքի ամրապնդման հնարավոր միջոցներից մեկը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է Սիրիայի անկախացումից հետո ձևավորված քաղաքական միջավայրը, պետական հեղաշրջումների հաջորդականությունը, բանակի և քաղաքական ուժերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև Բաաս կուսակցության իշխանության հաստատման հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ալավիական շրջանակների ներգրավվածությունը ռազմական կառույցներում, սպայական կազմի ձևավորման գործընթացները, իշխանական վերնախավի ներսում հարաբերությունների զարգացումը և բանակի՝ որպես քաղաքական ազդեցության կարևոր գործոնի նշանակությունը։ Հատուկ տեղ է հատկացվում Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանության հաստատմանն ու նրա կառավարման տարիներին ձևավորված քաղաքական համակարգին, որի պայմաններում ալավիական ծագում ունեցող մի շարք գործիչներ ստանձնեցին պետական, ռազմական և անվտանգության համակարգերի առանցքային պաշտոններ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է ալավիական համայնքի և իշխանական վերնախավի հարաբերությունների տարբերակումը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, որ կրոնական ընդհանրությունը ինքնին չի նշանակում համայնքի բոլոր ներկայացուցիչների հավասար մասնակցություն իշխանությանը կամ նույնական քաղաքական շահեր։ Դիտարկվում են նաև իշխող շրջանակների ներսում ձևավորված կապերը, ազդեցության կենտրոնները, ընտանիքի և համայնքային պատկանելության գործոնը, ինչպես նաև քաղաքական ու ռազմական վերադասավորումները, որոնք էական նշանակություն են ունեցել Սիրիայի իշխանական համակարգի կայացման համար։ Կարևոր անդրադարձ է կատարվում նաև ալավիական համայնքի և մյուս կրոնական ու քաղաքական ուժերի հարաբերություններին, մասնավորապես՝ սուննի քաղաքական շրջանակների, իսլամիստական շարժումների և «Մուսուլման եղբայրներ» կազմակերպության հետ հակասություններին, որոնք տարբեր ժամանակահատվածներում խորացրել են երկրի ներքաղաքական լարվածությունը։ Սիրիական ճգնաժամի համատեքստում ուսումնասիրվում են ալավիական համայնքի անվտանգության, քաղաքական դիրքի պահպանման, իշխանական կառույցների կայունության և արտաքին դերակատարների ազդեցության հետ կապված հիմնահարցերը։ Այս առումով աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կրոնական պատկանելության, պետական ինստիտուտների, զինված ուժերի և քաղաքական իշխանության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են պատմականորեն ձևավորված սոցիալական անհավասարությունները, քաղաքական դաշինքները և ռազմական կառույցներում ներկայացվածությունը նպաստել փոքրամասնության ազդեցության ընդլայնմանը։ Հեղինակը հարցը դիտարկում է ոչ միայն համայնքային կամ կրոնական պատմության տեսանկյունից, այլև այն տեղադրում է Սիրիայի պետականության ձևավորման, արաբական ազգայնականության, ռազմական հեղաշրջումների, ավտորիտար կառավարման և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանային քաղաքականության ավելի լայն համատեքստում։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Սիրիայի քաղաքական համակարգի ձևավորման կարևոր առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով ալավիական համայնքի հասարակական վերելքի, քաղաքական ազդեցության և ռազմական վերնախավի ձևավորման փոխկապակցված գործընթացները։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում նաև կրոնական փոքրամասնությունների քաղաքական մասնակցության, իշխանության կենտրոնացման, համայնքային ինքնության և պետական անվտանգության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Գրքի վերլուծական նշանակությունը հատկապես մեծ է Սիրիայի նորագույն պատմությամբ, ալավիական համայնքի պատմությամբ, Ասադների իշխանության ձևավորմամբ և սիրիական ճգնաժամի ներքին քաղաքական ու հասարակական նախադրյալներով հետաքրքրվողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողներին և ընթերցողներին՝ ապահովելով Սիրիայի քաղաքական իրականության և այնտեղ կրոնական համայնքների դերակատարության վերաբերյալ պատմական ու վերլուծական ամբողջական պատկերացում։

Обновлено. 2026-11-17
Ալավիական համայնքը Սիրիայում․ փոքրամասնությունից մինչև ռազմաքաղաքական վերնախավ

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее