Գյուղատնտեսական կենդանիների գենետիկա և կենսատեխնոլոգիայի հիմունքներ

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող կրտսեր դպրոցականների ինքնասպասարկման հմտությունների ձևավորման և զարգացման համար անհրաժեշտ մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխաների առօրյա ինքնուրույնության աստիճանական բարձրացումն է՝ հաշվի առնելով նրանց անհատական հնարավորությունները, զարգացման տեմպը, կրթական կարիքները և արդեն ձևավորված կարողությունները։ Քննվում է ինքնասպասարկումը որպես երեխայի սոցիալականացման, ինքնուրույնության և առօրյա կյանքին մասնակցության կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է անձնական խնամքի, հագնվելու, սնվելու, սեփական իրերը կազմակերպելու, ուսումնական և կենցաղային միջավայրում համապատասխան գործողություններ կատարելու կարողությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսուցման հետևողականությանը, գործողությունների հասկանալի և փոքր փուլերի բաժանմանը, պարբերական կրկնությանը, տեսողական ու գործնական աջակցության կիրառմանը և ձեռք բերված հմտությունների ամրապնդմանը տարբեր առօրյա իրավիճակներում։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժի դերը երեխայի ակտիվ մասնակցությունը խթանելու, անհրաժեշտ աջակցությունը աստիճանաբար նվազեցնելու և ինքնուրույն գործողությունների նկատմամբ դրական վերաբերմունք ձևավորելու գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատականացված մոտեցումը, քանի որ նույն տարիքի երեխաների ճանաչողական, շարժողական, հաղորդակցական և սոցիալական հնարավորությունները կարող են էապես տարբեր լինել։ Դիտարկվում են խաղային, գործնական և իրավիճակային առաջադրանքների կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով առօրյա գործողությունների յուրացումը կարող է դառնալ կրթական գործընթացի բնական մասը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել ինքնասպասարկման սկզբնական և հետագա կարողությունները՝ պարզելու կիրառված մանկավարժական պայմանների արդյունավետությունը և յուրաքանչյուր երեխայի առաջընթացը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության նշանակությանը, քանի որ տարբեր միջավայրերում միասնական և հետևողական աջակցությունը նպաստում է սովորած հմտությունների ամրապնդմանն ու իրական կյանք տեղափոխմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հատուկ մանկավարժության, տարրական կրթության, զարգացման հոգեբանության և սոցիալական հարմարման մոտեցումները՝ երեխաների հնարավորինս ինքնուրույն և ակտիվ առօրյա գործունեությունը խթանող կրթական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում 1960–1980-ական թվականներին դիզայնի՝ որպես ինքնուրույն գեղարվեստական և մասնագիտական ոլորտի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա զարգացման վրա ազդած գեղարվեստակիրառական, մշակութային, հասարակական և պատմական նախադրյալները։ Հետազոտության հեղինակը Լիլիթ Ռաֆայելի Մելիքյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2014 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում՝ «Կերպարվեստ, դեկորատիվ և կիրառական արվեստ, դիզայն» մասնագիտությամբ։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի կարևոր մի փուլ, երբ արդյունաբերության, քաղաքաշինության, կենցաղի, արտադրության և հասարակական միջավայրի փոփոխությունները նոր պահանջներ էին առաջադրում առարկայական և տեսողական միջավայրի կազմակերպման նկատմամբ։ Այս պայմաններում դիզայնը աստիճանաբար առանձնանում էր զուտ դեկորատիվ-կիրառական գործունեությունից և ձեռք էր բերում ավելի լայն գործառույթ՝ կապված մարդու առօրյա միջավայրի, արտադրանքի, հանրային տարածքների, գրաֆիկական հաղորդակցության և արդյունաբերական արտադրության գեղարվեստական կազմակերպման հետ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դեկորատիվ և կիրառական արվեստի ավանդույթների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայկական գեղարվեստական մշակույթում ձևավորված նյութերի, զարդանախշերի, գունային լուծումների, ձեռարվեստի և ազգային պատկերային մտածողության փորձը հիմք էր ստեղծում նոր մասնագիտական դիզայնի լեզվի ձևավորման համար։ Միաժամանակ հետազոտությունը դիտարկում է խորհրդային արդիականացման ազդեցությունը, որի պայմաններում զանգվածային արտադրության, նոր նյութերի և տեխնոլոգիաների տարածումը փոխում էր առարկաների և միջավայրերի գեղագիտական ընկալումը։ Դիզայնի զարգացման կարևոր նախադրյալներից էր նաև արդյունաբերական արտադրության ընդլայնումը, քանի որ արտադրանքի զանգվածային թողարկումը պահանջում էր ոչ միայն տեխնիկական, այլև ձևագեղագիտական լուծումներ՝ հաշվի առնելով օգտագործողի հարմարավետությունը, արտադրանքի արտաքին տեսքը, նյութի հատկությունները և արտադրական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կենցաղային առարկաների, կահույքի, արտադրանքի ձևավորման, ցուցադրական միջավայրերի, փաթեթավորման, գրաֆիկական նյութերի և այլ կիրառական ոլորտների գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես էին ազգային գեղարվեստական ավանդույթները համադրվում ժամանակակից ձևաստեղծման սկզբունքների հետ։ Այս համադրությունը հնարավորություն էր տալիս ստեղծելու նոր գեղարվեստական լեզու, որը միաժամանակ արձագանքում էր ժամանակակից տեխնիկական և սոցիալական պահանջներին և պահպանում էր հայկական մշակութային ինքնատիպության որոշակի դրսևորումներ։ Հասարակական նախադրյալների ուսումնասիրությունը ևս առանցքային նշանակություն ունի, քանի որ դիզայնի զարգացումը պայմանավորված էր ոչ միայն արվեստի ներքին գործընթացներով, այլև հասարակության կենսակերպի, սպառման մշակույթի, քաղաքային միջավայրի և առօրյա պահանջների փոփոխությամբ։ Երևանում և Հայաստանի մյուս քաղաքներում նոր բնակելի ու հասարակական տարածքների, արտադրական ձեռնարկությունների և մշակութային հաստատությունների զարգացումը ձևավորում էր նոր միջավայր, որի կազմակերպման մեջ աստիճանաբար մեծանում էր դիզայներական մտածողության նշանակությունը։ Ժամանակաշրջանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական զարգացումները նույնպես կարևոր համատեքստ են, քանի որ ինտերիերի, կահավորման, ցուցանակների, գրաֆիկական ձևավորման և հանրային միջավայրի տարրերը փոխկապակցված էին կառուցված տարածքի ընդհանուր գեղագիտական կերպարի հետ։ Հետազոտության գիտական արժեքը կայանում է նրանում, որ այն դիզայնի ձևավորումը դիտարկում է բազմակողմանի՝ արվեստագիտական գործընթացները կապելով սոցիալական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և մշակութային փոփոխությունների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու հենց այդ ժամանակաշրջանում ձևավորվեցին դիզայնի զարգացման համար անհրաժեշտ պայմաններ և ինչպես փոխվեց հասարակության վերաբերմունքը առարկայական միջավայրի գեղագիտական ու գործառական կազմակերպման նկատմամբ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայկական դիզայնի պատմության վերականգնման տեսանկյունից, քանի որ 1960–1980-ական թվականների փորձը հետագայում դարձավ անկախ Հայաստանի դիզայնի զարգացման նախադրյալներից մեկը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրել արվեստաբաններին, դիզայներներին, ճարտարապետներին, մշակույթի պատմաբաններին և խորհրդահայ արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է Հայաստանում դիզայնի ձևավորման պատմական ընթացքը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հայկական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ժառանգությունը, խորհրդային արդյունաբերական ու քաղաքային արդիականացումը, հասարակական կյանքի փոփոխությունները և նոր գեղարվեստական պահանջները փոխազդելով նպաստել ժամանակակից դիզայներական մտածողության կայացմանը

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Տայքի տարածաշրջանի պատմական և աշխարհագրական զարգացումներին IV դարից մինչև XI դարի սկզբը։ Նյութում ուսումնասիրվում են Տայքի երկրաբանական, քաղաքական, տնտեսական և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տեղական և միջազգայն քաղաքական հարաբերությունները հարևան իշխանությունների հետ։ Աշխատությունը ընդգրկում է քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի զարգացումը, տնտեսական գործունեության տեսակներն ու ռազմավարական նշանակությունը, կրոնական և մշակութային գործընթացները, ինչպես նաև վարչական բաժանումների և կառավարման համակարգի առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված Տայքի տարածքի բնակչության կազմի, էթնիկ շարժումների և պատմաաշխարհագրական պայմանների ազդեցությանը տարածաշրջանի զարգացման վրա։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, աշխարհագրագետների և միջնադարյան հայկական տարածաշրջանների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ տրամադրելով համալիր պատկեր մեկ կարևոր ժամանակաշրջանի համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Право

Իրավագիտական-համեմատական բնույթի ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում է գործարար իրավունքի ձևավորումն ու կիրառումը Հայաստանի Հանրապետությունում, ինչպես նաև քաղաքացիական և առևտրային իրավունքի հիմնական առանձնահատկությունները արտերկրյա իրավական համակարգերում։ Գրքում բացատրվում է գործարար իրավունքի դերը տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման մեջ՝ ներառյալ ձեռնարկատիրական գործունեության իրավական հիմքերը, պայմանագրային հարաբերությունները, ընկերությունների ստեղծումն ու գործունեությունը, ինչպես նաև պարտավորական հարաբերությունների կարգավորումը։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են ՀՀ օրենսդրության հիմնական դրույթները և դրանց կիրառման մեխանիզմները գործարար միջավայրում՝ ընդգծելով իրավական պետության և տնտեսական ազատությունների հավասարակշռությունը։ Միաժամանակ ներկայացվում է քաղաքացիական և առևտրային իրավունքի համեմատական վերլուծություն տարբեր երկրների իրավական համակարգերում՝ ընդհանուր իրավունքի (common law) և մայրցամաքային իրավունքի (civil law) առանձնահատկությունների ընդգծմամբ։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև միջազգային առևտրային հարաբերությունների իրավական կարգավորմանը, պայմանագրերի միջազգային ստանդարտներին և վեճերի լուծման մեխանիզմներին։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել իրավական մտածողություն և ապահովել համեմատական իրավագիտության խորքային ըմբռնում։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսության ապահովագրության համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները, բնական և կլիմայական ռիսկերի ազդեցությունը գյուղատնտեսական տնտեսությունների գործունեության վրա, ինչպես նաև այդ ռիսկերի կառավարման գործում ապահովագրության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի, անասնապահության և գյուղատնտեսական արտադրության այլ ուղղությունների ապահովագրական մեխանիզմներին, ապահովագրական ծածկույթի ձևավորման սկզբունքներին, ապահովագրավճարների և փոխհատուցումների հարաբերակցությանը, ինչպես նաև ապահովագրական ծառայությունների մատչելիության ու արդյունավետության խնդիրներին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական ապահովագրության համակարգում պետության, ապահովագրական ընկերությունների և գյուղացիական տնտեսությունների փոխհարաբերությունները, պետական աջակցության նշանակությունը և ապահովագրական ռիսկերի գնահատման ու կառավարման մեթոդները։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա հնարավոր կիրառումը Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի գյուղատնտեսության կառուցվածքը, փոքր տնտեսությունների գերակշռությունը, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությունը և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը։ Ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական խնդիրները և առաջարկելու դրա կատարելագործման ուղղություններ՝ ապահովագրական արտադրանքների բազմազանեցման, ռիսկերի գնահատման մեխանիզմների բարելավման, թվային գործիքների կիրառման, պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսների ապահովագրական իրազեկվածության ընդլայնման միջոցով։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել գյուղատնտեսական արտադրողների եկամուտների և ֆինանսական կայունության պաշտպանությանը, աղետային ռիսկերի տնտեսական հետևանքների նվազեցմանը և գյուղատնտեսության երկարաժամկետ զարգացման համար ավելի կայուն ֆինանսական միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ապահովագրական ոլորտի մասնագետներին, գյուղատնտեսության ոլորտի պատասխանատուներին, ապահովագրական ընկերությունների աշխատակիցներին, գյուղատնտեսական տնտեսությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։