ԱՎԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆԻ ՊՈԵՄՆԵՐԸ

История

Գիրքը համադրում է պատմական և ժողովրդագրական տվյալները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են պատերազմները, տնտեսական պայմանները, միգրացիան և սոցիալական փոփոխությունները ազդել բնակչության կազմի և շարժի վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժողովրդագրության հիմունքներ Բնակչության աճ, կառուցվածք, սեռատարիքային կազմ։ Պատմական ժողովրդագրություն Բնակչության փոփոխությունները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Միգրացիոն գործընթացներ Տեղաշարժեր, արտագաղթ և ներգաղթ՝ քաղաքական և տնտեսական պատճառներով։ Պատերազմների ազդեցություն Ժողովրդագրական կորուստներ և բնակչության վերափոխումներ։ Սոցիալ-տնտեսական գործոններ Աշխատանք, քաղաքացում, կենսամակարդակի փոփոխություն։

Математика

Պյութագորասը հին հունական փիլիսոփա, մաթեմատիկոս և գիտնական է, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ինչպես գիտության, այնպես էլ փիլիսոփայական մտածողության զարգացման վրա։ Նա համարվում է Պյութագորասյան դպրոցի հիմնադիրը, որտեղ միավորվում էին գիտական, կրոնափիլիսոփայական և բարոյական գաղափարներ։ Պյութագորասի ուսմունքի հիմքում ընկած էր այն գաղափարը, որ աշխարհը կառուցված է թվերի և մաթեմատիկական հարաբերությունների վրա, և հենց թվերն են տիեզերքի ներդաշնակության հիմքը։ Նրա կարծիքով ամեն ինչ՝ երաժշտությունը, բնությունը, տիեզերքը և մարդկային կյանքը, ենթարկվում են թվային օրենքների և համաչափության սկզբունքների։ Պյութագորասը մեծ ներդրում է ունեցել մաթեմատիկայի զարգացման մեջ, հատկապես հայտնի է նրա անվամբ կոչվող թեորեմը ուղղանկյուն եռանկյունների վերաբերյալ, որը մինչ այսօր օգտագործվում է երկրաչափության մեջ։ Նրա փիլիսոփայական ուսմունքում կարևոր տեղ ունի հոգու վերամարմնավորման գաղափարը, ըստ որի հոգին անմահ է և կարող է տեղափոխվել մեկ մարմնից մյուսը՝ տարբեր կյանքի փուլերում։ Պյութագորասը մեծ ուշադրություն էր դարձնում նաև բարոյական կյանքի կանոններին, ինքնակատարելագործմանը և կարգապահությանը՝ համարելով, որ մարդը պետք է ապրի ներդաշնակ և չափավոր կյանքով։ Նրա դպրոցում կարևոր էին լռությունը, խոհեմությունը, գիտելիքի որոնումը և հոգևոր մաքրությունը։ Պյութագորասի գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հին հունական փիլիսոփայության, հատկապես Պլատոնի ուսմունքի վրա, ինչպես նաև մաթեմատիկայի և գիտության զարգացման վրա ընդհանուր առմամբ։ Նրա անունը մինչ այսօր կապված է գիտության, թվաբանության և փիլիսոփայական մտածողության հիմնարար սկզբունքների հետ, իսկ նրա ուսմունքը շարունակում է ուսումնասիրվել որպես հին աշխարհի կարևոր գիտական և փիլիսոփայական ժառանգություն։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Право

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բռնությամբ զուգորդված զինվորական հանցագործությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ քրեաիրավական և կրիմինալոգիական տեսանկյուններից։ Այն անդրադառնում է զինվորական ծառայության ընթացքում կատարվող բռնի բնույթի հանցավոր արարքների էությանը, իրավական բնութագրերին, առաջացման պատճառներին և կանխարգելման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են նման հանցագործությունների կազմը, դրանց որակման առանձնահատկությունները, հանցագործություն կատարած անձի բնութագիրը, ինչպես նաև այն սոցիալական, հոգեբանական և կազմակերպական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել նման երևույթների առաջացմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում զինվորական կարգապահության, ենթակայության հարաբերությունների, զինծառայողների իրավունքների պաշտպանության և զինված ուժերում իրավակարգի պահպանման հարցերին։ Հետազոտությունը ներկայացնում է նաև կանխարգելիչ միջոցների մշակման անհրաժեշտությունը՝ ուղղված զինվորական միջավայրում բռնության նվազեցմանը և իրավական մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և զինվորական ոլորտի իրավական խնդիրներով հետաքրքրվող անձանց համար։

Литература

Ժողովածուն ներկայացնում է նրա ստեղծագործական ժառանգության հիմնական մասը՝ ընդգրկելով հայրենասիրական, ազգային-ազատագրական, քնարական և երգիծական բնույթի գործեր։ Այս ժողովածուում Պատկանյանը հանդես է գալիս որպես ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման կարևոր դեմքերից մեկը՝ իր բանաստեղծություններով արտահայտելով հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի ցավը, ազատության ձգտումը և ազգային արժանապատվության գաղափարը։ Նրա պոեզիայում հաճախ հանդիպում են հայրենիքի կորուստի, պայքարի և վերածննդի թեմաները, որոնք ներկայացված են ուժեղ հուզականությամբ և պարզ, բայց ազդեցիկ լեզվով։ Միաժամանակ ժողովածուն ներառում է նաև կենցաղային ու երգիծական ստեղծագործություններ, որտեղ հեղինակը քննադատում է հասարակական թերությունները, մարդկային արատները և ժամանակի սոցիալական խնդիրները՝ օգտագործելով հումոր և սուր դիտարկումներ։ Պոեմներում առավել ընդգծված է էպիկական շունչը, որտեղ պատմական իրադարձությունները և ազգային հերոսական կերպարները ներկայացվում են վեհ և գաղափարական հարթության վրա։ Պատկանյանի լեզուն համեմատաբար պարզ է, ժողովրդական խոսքին մոտ, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է հասանելի լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Ընդհանուր առմամբ այս ժողովածուն ոչ միայն գրական արժեք ունի, այլ նաև կարևոր դեր է խաղում հայ ազգային-ազատագրական գաղափարախոսության ձևավորման մեջ՝ համադրելով քնարական զգացմունքայնությունը և հասարակական-քաղաքական մտահոգությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է անշարժ օրթոպեդիկ կոնստրուկցիաների տակ գտնվող հենարանային ատամների վիճակի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով դրանց կարծր հյուսվածքների, պուլպայի, պերիոդոնտի և պարոդոնտի վիճակը։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ հենարանային ատամները երկար ժամանակ կրում են պրոթեզային կոնստրուկցիայի ֆունկցիոնալ ծանրաբեռնվածությունը, իսկ դրանց նախապատրաստման, բուժման և հետագա պահպանման որակը կարող է էապես ազդել ինչպես կոնստրուկցիայի ծառայության ժամկետի, այնպես էլ բերանի խոռոչի ընդհանուր առողջական վիճակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել հենարանային ատամների կլինիկական և ռենտգենաբանական առանձնահատկությունները, արմատախողովակների բուժման որակը, պերիապիկալ հյուսվածքների վիճակը, ինչպես նաև արհեստական պսակների եզրային հարմարեցումը և դրանց ազդեցությունը հարակից պարոդոնտալ հյուսվածքների վրա։ Գիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ երկարատև օգտագործման պայմաններում պսակների տակ գտնվող հենարանային ատամների մոտ կարող են հայտնաբերվել կարծր հյուսվածքների ախտաբանական փոփոխություններ, իսկ նախկինում էնդոդոնտիկ բուժված ատամներում՝ արմատախողովակների ոչ լիարժեք կամ ոչ բավարար որակի խցանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հենարանային ատամների պուլպայի պահպանմանը և այն հարցին, թե երբ է անհրաժեշտ պահպանել կենսունակ պուլպան, իսկ երբ՝ իրականացնել էնդոդոնտիկ միջամտություն։ Այս մոտեցումը կարևոր է, քանի որ ատամի նախապատրաստումը և անշարժ կոնստրուկցիայի տեղադրումը կարող են ազդել պուլպայի և հարակից հյուսվածքների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև ժամանակակից ախտորոշիչ մեթոդների կիրառման ուսումնասիրություն՝ հատկապես ռենտգենաբանական հետազոտությունների և կոնուսային-ճառագայթային համակարգչային տոմոգրաֆիայի միջոցով, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի մանրամասն գնահատել արմատախողովակների և պերիապիկալ հյուսվածքների վիճակը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հենարանային ատամների երկարաժամկետ կանխատեսման գնահատումը, քանի որ դրանց կայունությունը որոշիչ նշանակություն ունի անշարժ պրոթեզների արդյունավետության և երկարակեցության համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել հենարանային ատամների նախապրոթեզային պատրաստման, էնդոդոնտիկ բուժման, պրոթեզավորման տեխնիկայի և հետագա հսկողության կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել օրթոպեդ-ստոմատոլոգներին, թերապևտ-ստոմատոլոգներին, էնդոդոնտիստներին, պարոդոնտոլոգներին, հետազոտողներին և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր գնահատել անշարժ օրթոպեդիկ կոնստրուկցիաների տակ գտնվող հենարանային ատամների վիճակը, բացահայտել դրանց հնարավոր բարդությունների հիմնական պատճառները և մշակել դրանց պահպանման ու ֆունկցիոնալ երկարակեցության բարձրացման ավելի արդյունավետ մոտեցումներ։