Դպրոցը և ընտանիքը: Օգնություն ծնողներին: (Հանձնարարական գրականության ցանկ)

Лингвистика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է նոր մեդիաների ժամանակակից ինտերֆեյսների ազդեցությունը տեքստի կառուցվածքի, ձևավորման և ընթերցողի կողմից ընկալման գործընթացների վրա՝ ընդգծելով թվային միջավայրում հաղորդակցության ձևերի փոփոխությունները։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են հիպերտեքստային կառուցվածքները, ինտերակտիվ տարրերը, մուլտիմեդիա բովանդակությունը և օգտատիրոջ վարքագծին հարմարեցված ինտերֆեյսները փոխում ավանդական տեքստային ընկալումը՝ դարձնելով այն ոչ գծային, բազմաշերտ և հաճախ նաև ֆրագմենտացված։ Աշխատանքը քննարկում է նաև ընթերցողի դերի փոփոխությունը՝ պասիվ ընկալողից դեպի ակտիվ ինտերակտիվ մասնակից, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են ալգորիթմները, դիզայնի լուծումները և հարթակների տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները ազդում տեղեկատվության ընտրության, ուշադրության բաշխման և իմաստի ձևավորման վրա։ Ներկայացվում են նաև մեդիատեքստերի նոր ձևաչափերը և դրանց ազդեցությունը լեզվի, ոճի և հաղորդակցական ռազմավարությունների վրա՝ ընդգծելով թվային մշակույթի ընդհանուր դերը ժամանակակից տեղեկատվական հասարակության մեջ։

Математика

Գիրքը նվիրված է գրաֆների տեսության հիմնարար խնդիրներից մեկի՝ անկախության թվի (independence number) ուսումնասիրությանը՝ ընդհանրացված ցիկլերի ուժեղ արտադրյալի կառուցվածքում։ Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գրաֆների կոմբինատոր հատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը այն դեպքում, երբ սկզբնական պարզ կառուցվածքներից՝ ցիկլերից, ձևավորվում են ավելի բարդ կոմպոզիտային գրաֆներ ուժեղ արտադրյալի միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է փոխվում անկախ գագաթների առավելագույն բազմության չափը նման արտադրյալ գրաֆներում և ինչ կառուցվածքային օրինաչափություններ են ազդում այդ մեծության վրա։ Քննարկվում են տարբեր տեսական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կապ հաստատել սկզբնական գրաֆների պարամետրերի և ստացված բարդ համակարգի հատկությունների միջև՝ ընդգծելով կոմբինատոր օպտիմալացման և դիսկրետ մաթեմատիկայի մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ուժեղ արտադրյալի ձևավորման սկզբունքները, ցիկլային գրաֆների համադրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև անկախ բազմությունների կառուցման ալգորիթմական և տեսական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային գնահատականներին, վերին և ստորին սահմանների ստացման մեթոդներին, ինչպես նաև այն դեպքերին, երբ հնարավոր է ստանալ ճշգրիտ արդյունքներ կամ ասիմպտոտիկ գնահատումներ։ Գիրքը ներառում է ինչպես ապացուցողական տեսական նյութ, այնպես էլ կառուցողական օրինակներ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ ուսումնասիրվող կառուցվածքների վարքագիծը։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար՝ նպաստելով դիսկրետ մաթեմատիկայի և գրաֆային օպերացիաների խորացված ուսումնասիրությանը։

Психология

Այս գիտական աշխատանքը ուսումնասիրում է մենեջերի մասնագիտական փորձի ազդեցությունը անձնային որակների ձևավորման և դրսևորման վրա՝ բացահայտելով կառավարման գործունեության ընթացքում կուտակվող փորձի և ղեկավարի հոգեբանական առանձնահատկությունների փոխազդեցությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են առաջնորդության ոճերը, հաղորդակցական հմտությունները, որոշումների կայացման առանձնահատկությունները, պատասխանատվության զգացումը, սթրեսակայունությունը, հուզական ինտելեկտը և այլ անձնային հատկանիշներ, որոնք կարող են փոփոխվել կամ ամրապնդվել մասնագիտական գործունեության ընթացքում։ Ներկայացվում են տեսական մոտեցումներ և էմպիրիկ հետազոտության արդյունքներ, որոնց հիման վրա գնահատվում է աշխատանքային փորձի ազդեցությունը ղեկավարի արդյունավետության, թիմային փոխգործակցության և կազմակերպության կառավարման որակի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կառավարման, կազմակերպական հոգեբանության, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և բիզնեսի ոլորտներում սովորող ուսանողների, հետազոտողների, ղեկավարների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են ղեկավարի մասնագիտական զարգացման, առաջնորդության արդյունավետության և անձնային կարողությունների կատարելագործման հարցերով։

Журналистика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է ռադիոյի ժամանակակից զարգացման առանձնահատկությունները և դրա գործունեության հիմնական միտումները Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ներկայացնելով ոլորտի փոփոխությունները նոր տեխնոլոգիաների, տեղեկատվական միջավայրի և հասարակական պահանջների պայմաններում։ Աշխատանքը անդրադառնում է ռադիոհեռարձակման ձևաչափերի զարգացմանը, բովանդակային փոփոխություններին, լսարանի հետ հաղորդակցության նոր եղանակներին և ոլորտի առջև ծառացած ժամանակակից խնդիրներին։ Գրքում վերլուծվում է ռադիոյի դերը հայկական մեդիա դաշտում, դրա ազդեցությունը հանրային տեղեկատվության տարածման, մշակութային հաղորդակցության և հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացներում։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրողների, մեդիա մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են ռադիոյի պատմությամբ, ներկա վիճակով և հետագա զարգացման հնարավորություններով։

История

Հրատարակությունը նվիրված է նշանավոր հայագետ, պատմաբան, բանասեր և մանկավարժ Նիկողայոս Էմինի գիտական ու կրթական գործունեության հիսնամյա հոբելյանի առթիվ կազմակերպված հանդիսություններին և ներկայացնում է նրա բազմամյա աշխատանքի գնահատմանն առնչվող նյութերի ամբողջություն։ Բովանդակության առանցքում գիտնականի անցած մասնագիտական ուղին է, նրա ներդրումը հայագիտության զարգացման, հայկական պատմագրական և գրական ժառանգության ուսումնասիրության, թարգմանության ու գիտելիքի տարածման գործում։ Հոբելյանական բնույթի նման հրատարակության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել հանդիսավոր նիստերի նկարագրությունները, շնորհավորական խոսքերը, ուղերձները, պաշտոնական ողջույնները և գիտական ու կրթական հաստատությունների ներկայացուցիչների գնահատականները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել ոչ միայն հոբելյարի գիտական հեղինակության, այլև այն մտավոր և ակադեմիական միջավայրի մասին, որտեղ ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայագիտության զարգացման վերաբերյալ ժամանակակիցների դիտարկումները, քանի որ դրանք արտացոլում են XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի սկզբի գիտական առաջնահերթությունները, պատմական աղբյուրների ուսումնասիրման սկզբունքները և հայ մշակույթի նկատմամբ ձևավորված գիտական հետաքրքրությունը։ Նյութերը կարող են լուսաբանել նաև գիտնականի մանկավարժական գործունեությունը, աշակերտների և գործընկերների հետ ունեցած կապերը, կրթական հաստատություններում նրա կատարած աշխատանքը և գիտական ավանդույթների փոխանցման գործում ունեցած դերը։ Հոբելյանական ելույթներն ու շնորհավորական տեքստերը միաժամանակ կարևոր աղբյուր են գիտնականի կերպարի՝ ժամանակակիցների ընկալումը ուսումնասիրելու համար, թեև դրանց հանդիսավոր բնույթը պահանջում է աղբյուրագիտական քննադատական մոտեցում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև գիտության սոցիալական պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էին կազմակերպվում գիտական հոբելյանները, ինչ հաստատություններ և անհատներ էին մասնակցում դրանց, և ինչպիսի նշանակություն էր տրվում գիտնականի երկարամյա ծառայության հանրային գնահատմանը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարող է օգտագործվել հայագիտության պատմության, գիտական կապերի, կրթության պատմության և Նիկողայոս Էմինի գիտական ժառանգության ուսումնասիրման համար՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի ակադեմիական մշակույթի մասին արժեքավոր վկայություններ։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է լեռնային գետերի հունաձևավորման գործընթացների կանխագուշակմանը դիմհարային կառուցվածքների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում գետի բնական հիդրոլոգիական և հիդրավլիկ ռեժիմի փոփոխությունն է այն դեպքերում, երբ գետի հունում կամ դրա հարակից հատվածում կառուցվում են ջրի հոսքը կարգավորող և մակարդակը բարձրացնող դիմհարային կառույցներ։ Նման միջամտությունները կարող են փոխել հոսքի արագությունը, ջրի խորությունը, տուրբուլենտության բնույթը, նստվածքների տեղափոխման ինտենսիվությունը և, հետևաբար, գետի հունի ձևն ու կայունությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել լեռնային գետերի առանձնահատկությունները՝ մեծ թեքությունները, բարձր հոսքային արագությունները, ջրի մակարդակի սեզոնային տատանումները, կոշտ հատակային նստվածքների առկայությունը և հոսքի բարձր էներգետիկությունը։ Այս գործոնների համակցությունը լեռնային գետերում հունաձևավորման գործընթացները դարձնում է հատկապես բարդ, քանի որ անգամ հոսքի ռեժիմի համեմատաբար փոքր փոփոխությունը կարող է հանգեցնել հունի էրոզիայի, նստվածքակուտակման կամ տեղային վերակառուցման։ Դիմհարային կառուցվածքի ստեղծման հետևանքով ջրի հոսքի բնական պայմանները փոխվում են։ Կառույցից վերև կարող է առաջանալ ջրի մակարդակի բարձրացում և հոսքի արագության նվազում, ինչի հետևանքով նվազում է նստվածքներ տեղափոխելու հոսքի ունակությունը և կարող է ուժեղանալ դրանց կուտակումը։ Կառույցից ներքև, հակառակ ուղղությամբ, կարող են ձևավորվել բարձր արագությամբ և տուրբուլենտությամբ բնորոշ հոսքեր, որոնք նպաստում են հունի հատակի և ափերի էրոզիային։ Այս հակադիր գործընթացների ուսումնասիրությունը կարևոր է գետի հունի երկարաժամկետ կայունության կանխատեսման համար։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է գետի կողմից նստվածքների տեղափոխման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Հունաձևավորման գործընթացների բնույթը մեծապես պայմանավորված է հատակային և կախված վիճակում գտնվող մասնիկների չափերով, ձևով, խտությամբ և հոսքի տրանսպորտային կարողությամբ։ Դիմհարի ազդեցության տակ հիդրավլիկ պայմանների փոփոխությունը կարող է խախտել նստվածքների բնական հավասարակշռությունը՝ մի հատվածում առաջացնելով կուտակում, իսկ մեկ այլ հատվածում՝ նյութի ինտենսիվ հեռացում։ Աշխատանքում կարող են մշակվել կամ կիրառվել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք կապում են ջրի հոսքի հիդրավլիկ բնութագրերը նստվածքների տեղափոխման և հունի ձևափոխման հետ։ Այդպիսի մոդելները հնարավորություն են տալիս գնահատել ապագա էրոզիայի կամ նստվածքակուտակման ինտենսիվությունը՝ տարբեր հիդրոլոգիական սցենարների դեպքում։ Կանխագուշակման համար կարևոր են գետի ծախսը, ջրի մակարդակը, միջին և տեղային արագությունները, հունի լայնությունը և խորությունը, երկայնական թեքությունը, հատակի նյութի հատիկաչափական կազմը և դիմհարի երկրաչափական բնութագրերը։ Հետազոտության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև տարբեր ջրաբանական ռեժիմների ազդեցությունը։ Հատկապես կարևոր են վարարումների և հեղեղումների ժամանակաշրջանները, երբ հոսքի էներգիան և նստվածքների տեղափոխման ծավալները կտրուկ աճում են։ Այդ պայմաններում դիմհարային կառույցների ազդեցությամբ ձևավորվող տեղային հիդրավլիկ երևույթները կարող են էապես փոխել հունի երկրաչափությունը։ Ուստի երկարաժամկետ կանխագուշակումը պահանջում է ոչ միայն միջին հոսքային պայմանների, այլև ծայրահեղ ջրաբանական իրադարձությունների հաշվառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել դիմհարի վերին և ստորին բիեֆերում տեղի ունեցող գործընթացների տարբերություններին։ Վերին հատվածում ջրի մակարդակի բարձրացումը և հոսքի դանդաղումը կարող են հանգեցնել նստվածքների կուտակման, հունի բարձրացման և ջրի թողունակության փոփոխության։ Ստորին հատվածում ջրի արագացման և հատակային նյութի հեռացման հետևանքով կարող է ձևավորվել տեղային խորացում։ Այս երևույթների տարածական զարգացումը կարող է ազդել ինչպես կառույցի անվտանգ աշխատանքի, այնպես էլ գետի հարակից տարածքների հիդրոլոգիական պայմանների վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է կանխագուշակման մեթոդների մշակումը և դրանց ճշգրտության գնահատումը։ Տեսական հաշվարկները կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումների, երկարաժամկետ հիդրոլոգիական տվյալների և գետի հունի պարբերական չափագրումների հետ։ Նման համադրությունը հնարավորություն է տալիս ստուգելու մաթեմատիկական մոդելների համապատասխանությունը իրական գործընթացներին և անհրաժեշտության դեպքում կատարելագործելու դրանց պարամետրերը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել նաև լաբորատոր մոդելավորում և թվային սիմուլյացիա՝ տարբեր կառուցվածքային և հոսքային պայմաններում հունի փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Գործնական նշանակությունը կապված է դիմհարային և այլ ջրատեխնիկական կառույցների նախագծման, շահագործման և անվտանգության ապահովման հետ։ Հունաձևավորման գործընթացների կանխատեսումը հնարավորություն է տալիս նախապես գնահատել նստվածքակուտակման և էրոզիայի հավանականությունը, ընտրել կառույցի շահագործման առավել արդյունավետ ռեժիմներ և մշակել հունի կայունացման ու նստվածքների կառավարման միջոցառումներ։ Սա հատկապես կարևոր է լեռնային շրջաններում, որտեղ գետային համակարգերի արագ արձագանքը հոսքի փոփոխություններին կարող է մեծացնել ինչպես կառույցների, այնպես էլ շրջակա տարածքների խոցելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիտարկում է լեռնային գետի հունը որպես դինամիկ համակարգ, որի ձևափոխությունը պայմանավորված է ջրի հոսքի, նստվածքների տեղափոխման, հունի նյութի և ջրատեխնիկական կառույցների փոխազդեցությամբ։ Դիմհարների ազդեցության պայմաններում այդ գործընթացների կանխագուշակումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել գետի հունի ապագա զարգացումը, կանխել անցանկալի էրոզիոն և կուտակային երևույթները և բարձրացնել ջրատեխնիկական կառույցների շահագործման արդյունավետությունն ու անվտանգությունը։