Էկոնոմետրիկայի հիմունքները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսության զարգացման որոշակի փուլում դրամավարկային կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրամավարկային գործիքների, ֆինանսական համակարգի և տնտեսական գործընթացների փոխազդեցության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են դրամավարկային քաղաքականության նպատակներն ու հիմնական ուղղությունները, փողի շրջանառության կազմակերպման, վարկավորման, տոկոսադրույքների, գնաճային գործընթացների և ֆինանսական կայունության հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տնտեսական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին, որոնք ազդում են դրամավարկային կարգավորման արդյունավետության վրա, ինչպես նաև տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում համապատասխան քաղաքականության գործիքների ընտրության և կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բանկային համակարգի գործունեությանը, դրամավարկային և ֆինանսական ցուցանիշների փոփոխություններին, վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը և տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է դրամավարկային կարգավորման ազդեցության գնահատումը տնտեսական ակտիվության, ներդրումային գործընթացների, գների կայունության և բնակչության ֆինանսական վարքագծի վրա։ Վերլուծության միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը, առկա սահմանափակումներն ու խնդիրները և ներկայացնելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, բանկային համակարգի հետազոտողներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տնտեսագիտություն ուսումնասիրող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Право

Գիրքը նվիրված է կոլիզիոն նորմերի համակարգի տեսական հիմքերի և կիրառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջազգային մասնավոր իրավունքի շրջանակում իրավական հակասությունների լուծման հիմնական մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կոլիզիոն նորմերի էությունը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև դրանց կիրառման պայմանները տարբեր իրավական համակարգերի միջև առաջացող հակասությունների դեպքում։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է իրավունքի ընտրության կանոններին, իրավասության որոշման խնդիրներին և օտարերկրյա իրավունքի կիրառման առանձնահատկություններին։ Գրքում քննարկվում են նաև կոլիզիոն նորմերի տեսակները՝ երկկողմանի և միակողմանի, ինչպես նաև դրանց դերը քաղաքացիական, ընտանեկան, առևտրային և աշխատանքային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային պայմանագրերի, դատական պրակտիկայի և իրավական համակարգերի համադրման ազդեցությանը կոլիզիոն խնդիրների լուծման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում կոլիզիոն նորմերի համակարգի և միջազգային մասնավոր իրավունքի գործառության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով իրավաբանների, ուսանողների և իրավական հետազոտություններով հետաքրքրվողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջերմոցային տնտեսություններում այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների կիրառման արդյունավետության գնահատման հիմնահարցերին՝ ընդգծելով էներգախնայող տեխնոլոգիաների և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է ջերմոցային արտադրության էներգետիկ պահանջարկը՝ ներառյալ ջեռուցման, լուսավորության և օդափոխության համակարգերը, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը կլիմայական պայմաններից և արտադրական տեխնոլոգիաներից։ Գրքում դիտարկվում են վերականգնվող էներգիայի հիմնական աղբյուրները՝ արևային էներգիա, կենսագազ, երկրաջերմային և քամու էներգիա, և դրանց կիրառման հնարավորությունները ՀՀ ջերմոցային տնտեսություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ արդյունավետության գնահատման մեթոդներին՝ տնտեսական, տեխնիկական և էկոլոգիական ցուցանիշների համադրությամբ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ներդրումային ծախսերի վերադարձելիությունը, պետական աջակցության մեխանիզմները և տեխնոլոգիական ներդրումների ռիսկերը։ Աշխատությունը ընդգծում է այլընտրանքային էներգիայի կիրառման կարևորությունը արտադրողականության բարձրացման, արտադրական ծախսերի նվազեցման և շրջակա միջավայրի պահպանության համատեքստում։ Այն օգտակար է գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և ագրոտեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է անցումային տնտեսությամբ երկրների փոխարժեքային ռեժիմների ուսումնասիրությանը եվրաինտեգրման գործընթացի համատեքստում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով մակրոտնտեսական կայունության, դրամավարկային քաղաքականության և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես են տարբեր փոխարժեքային ռեժիմները (ֆիքսված, լողացող և միջանկյալ) ազդում տնտեսական կայունության, գնաճի վերահսկման, արտահանման մրցունակության և ֆինանսական համակարգի կայունության վրա անցումային տնտեսություններում։ Ուսումնասիրվում է նաև եվրաինտեգրման գործընթացի ազդեցությունը ազգային արժութային քաղաքականության վրա, մասնավորապես՝ ինչպես են ԵՄ-ի տնտեսական չափանիշներն ու ֆինանսական կարգավորումները ձևավորում փոխարժեքային քաղաքականության ընտրությունը և կիրառումը։ ՀՀ-ի օրինակով դիտարկվում են ազգային դրամի փոխարժեքի ձևավորման առանձնահատկությունները, Կենտրոնական բանկի քաղաքականության գործիքները, ինչպես նաև արտաքին շոկերի նկատմամբ տնտեսության զգայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև կապիտալի հոսքերի ազատականացման, դրամական փոխանցումների և արտաքին առևտրի կառուցվածքի ազդեցությանը փոխարժեքային ռեժիմների արդյունավետության վրա։ Համեմատական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են նաև այլ անցումային երկրների փորձերը՝ բացահայտելու լավագույն պրակտիկաները և հնարավոր կիրառելի մոտեցումները ՀՀ-ում։ Այսպիսով, փոխարժեքային ռեժիմների արդյունավետ ընտրությունը դիտարկվում է որպես տնտեսական կայունության ապահովման, եվրաինտեգրման խորացման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարական կարևոր գործոն։

Педагогика

Հրատարակությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գործունեության հիսունամյա տարեդարձին և այդ առիթով կազմակերպված հանդիսավոր ժողովին։ Այն ներառում է տոնական հավաքի ընթացքում արտասանված ճառերն ու ներկայացված հաշվետվությունը, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուրային նյութ են XIX դարի արևելագիտական կրթության, հայկական կրթական հաստատությունների և Մոսկվայի հայ համայնքի մշակութային ու մտավոր կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նյութերում անդրադարձ է կատարվում ինստիտուտի հիմնադրման պատմությանը, դրա ստեղծման նպատակներին, կրթական առաքելությանը և գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Հաստատությունը կարևոր դեր է ունեցել արևելյան լեզուների ուսումնասիրության և ուսուցման գործում՝ միաժամանակ հանդիսանալով հայագիտական կրթության ու մշակութային գործունեության նշանակալի կենտրոն։ Հոբելյանական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնելու հաստատության անցած ճանապարհը, այլև ամփոփելու նրա գործունեության արդյունքները։ Ճառերում կարող են ընդգծվել ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, դասավանդվող լեզուները, կրթական ծրագրերը, դասախոսների և ուսուցիչների աշխատանքը, ինչպես նաև սովորողների պատրաստության մակարդակը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել արևելյան լեզուների ուսումնասիրության մեթոդների և այդ բնագավառում հաստատության ունեցած ավանդի վերաբերյալ դիտարկումները։ Հրատարակության հաշվետու հատվածը կարող է պարունակել տեղեկություններ հաստատության նյութական և կազմակերպական վիճակի, ուսումնական գործունեության, աշակերտների կամ ուսանողների թվի, դասավանդող կազմի, գրադարանի և այլ կրթամշակութային ռեսուրսների վերաբերյալ։ Այդ տվյալները կարևոր են ոչ միայն ինստիտուտի պատմությունը վերականգնելու, այլև ժամանակաշրջանի կրթական հաստատությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հոբելյանական խոսքերում, բնականաբար, կարող են հիշատակվել նաև հաստատության հիմնադիրներն ու բարերարները, որոնց գործունեությունը կապված էր կրթության և մշակույթի զարգացման հետ։ Այդ համատեքստում նյութը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պահպանել հաստատության ձևավորման և հետագա զարգացման գործում ներդրում ունեցած անձանց մասին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական մշակութային կապերի պատմության տեսանկյունից։ Մոսկվայում գործող կրթական կենտրոնի գործունեությունը արտացոլում է հայ մտավորականության, կրթական գործիչների և ռուսական ակադեմիական միջավայրի փոխգործակցությունը։ Արևելյան լեզուների ուսուցումը միաժամանակ կապվում էր տարածաշրջանի ժողովուրդների լեզուների, պատմության և մշակույթի գիտական ուսումնասիրության հետ։ Նյութը կարող է օգտագործվել նաև XIX դարի արևելագիտության զարգացման պատմությունն ուսումնասիրելիս։ Այդ ժամանակաշրջանում արևելյան լեզուների և մշակույթների նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունը Եվրոպայում և Ռուսաստանում ընդլայնվում էր, իսկ մասնագիտացված կրթական հաստատությունները կարևոր դեր էին ստանձնում համապատասխան մասնագետների պատրաստման գործում։ Հոբելյանական ժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացնելու, թե ինչպես էր այդ գործընթացում իր տեղը զբաղեցնում տվյալ ինստիտուտը։ Հրատարակության սկզբնաղբյուրային արժեքը պայմանավորված է նաև նրա ժամանակակից բնույթով․ այն ներկայացնում է հաստատության գործունեության գնահատականը հենց դրա հիսունամյակի կապակցությամբ։ Այդ պատճառով տեքստը կարող է պարունակել ինչպես փաստական տեղեկություններ, այնպես էլ ժամանակաշրջանին բնորոշ գնահատականներ, գաղափարներ և կրթական-մշակութային առաջնահերթություններ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր հուշագրական և հաշվետու նյութ է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Լազարյան ինստիտուտի ձևավորման ու զարգացման պատմությունը, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթները, հայագիտական կրթության կազմակերպումը և XIX դարի ռուսահայ կրթամշակութային միջավայրը։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, հայագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողներին։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է հայալեզու մատենագիտական տվյալների շտեմարաններին հեռավար հասանելիության կազմակերպման տեսական, տեխնոլոգիական և տեղեկատվական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ գրադարանային ու մատենագիտական ռեսուրսները ցանցային միջավայրում հասանելի դարձնելու նպատակով։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրոնային մատենագիտական տեղեկատվության ստեղծման, պահպանման, համակարգման, որոնման և հեռավոր օգտվողներին տրամադրման միասնական մեխանիզմների ձևավորումն է։ Քննվում են ավանդական մատենագիտական գրառումների թվային միջավայր տեղափոխման առանձնահատկությունները, տվյալների կառուցվածքի կազմակերպումը և տարբեր տեղեկատվական համակարգերի միջև դրանց փոխանակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայերեն տեքստային տվյալների մշակմանը, քանի որ հայկական գրատեսակների, կոդավորման համակարգերի և թվային ներկայացման տարբեր ձևերի համատեղելիությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ տվյալների ճիշտ ցուցադրման, պահպանման ու որոնման համար։ Ուսումնասիրվում են հեղինակների անունների, գրքերի և պարբերականների տվյալների, թեմատիկ բնութագրերի, հրատարակչական տեղեկությունների ու այլ մատենագիտական տարրերի միասնական ներկայացման սկզբունքները։ Կարևորվում է որոնման համակարգի կազմակերպումը, որը պետք է հնարավորություն տա տեղեկատվություն գտնել տարբեր հատկանիշներով՝ հեղինակով, թեմայով, հրատարակության տվյալներով, բանալի բառերով և այլ մատենագիտական ցուցիչներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեռավար օգտվողների համար պարզ և հասկանալի տեղեկատվական միջավայրի ձևավորումը, որի միջոցով հնարավոր է օգտվել շտեմարաններից՝ առանց գրադարան կամ տեղեկատվական կենտրոն ֆիզիկապես այցելելու։ Քննվում են համակարգի կառուցվածքի, տվյալների կենտրոնացված կամ բաշխված պահպանման, ցանցային հաղորդակցության և տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարբեր գրադարանների ու մատենագիտական հաստատությունների էլեկտրոնային ռեսուրսների փոխգործունակությանը, քանի որ միասնական կամ փոխկապակցված որոնման հնարավորությունը կարող է զգալիորեն ընդլայնել օգտվողներին հասանելի տեղեկատվության շրջանակը։ Դիտարկվում են նաև տվյալների ամբողջականության, պահպանման կայունության, կրկնօրինակման և հասանելիության կառավարման ընդհանուր հարցերը։ Հեռավար ծառայությունների զարգացումը ներկայացվում է որպես գրադարանային գործունեության թվայնացման կարևոր ուղղություն, որը փոխում է մատենագիտական տեղեկատվության տարածման ավանդական եղանակները և ընդլայնում գիտական, կրթական ու մշակութային ռեսուրսների օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը միավորում է գրադարանագիտության, մատենագիտության, տվյալների շտեմարանների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպաստելով հայալեզու թվային մատենագիտական ժառանգության պահպանման, համակարգման և լայն հասանելիության ապահովման մեթոդների զարգացմանը։