Լոգիստիկայի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ արդյունաբերությունում

Другие предметы

Հրատարակությունը մասնագիտական պարբերական է, որը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի զարգացմանը, գրադարանների գործունեությանն առնչվող արդի խնդիրներին և ոլորտի մասնագետների փորձի ու գիտական ուսումնասիրությունների ներկայացմանը։ 2017 թվականի առաջին համարը կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական սպասարկման և մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Համարում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման տարբեր ուղղություններին, գրադարանային հավաքածուների պահպանման և համալրման խնդիրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, տեղեկատվական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկություններին և մասնագիտական գործունեության ժամանակակից մոտեցումներին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև գրադարանների պատմությանը, հայկական գրքի ու գրատպության ժառանգությանը, մատենագիտական գործունեությանը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային կարևոր հաստատությունների դերակատարությանը վերաբերող նյութերը։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է ոլորտի պատմական ընթացքի, մասնագիտական ձեռքբերումների և զարգացման միտումների ուսումնասիրության համար, քանի որ միավորում է տեսական վերլուծությունները, գործնական փորձը և գրադարանային ոլորտի մասնագիտական տեղեկատվությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, տեղեկատվության կառավարման մասնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և հայկական գրադարանային ու մատենագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Журналистика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում համացանցային լրատվամիջոցներում կարգավորման և ինքնակարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը 2010–2016 թվականների ընթացքում՝ ընդգծելով մեդիաազատության, լրագրողական էթիկայի և պետական վերահսկողության փոխհարաբերությունների բարդ համակարգը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն իրավական, ինստիտուցիոնալ և մասնագիտական մեխանիզմները, որոնք կիրառվել են հայկական առցանց մեդիա դաշտում տեղեկատվության տարածման կարգավորման համար, ինչպես նաև գնահատել ինքնակարգավորման համակարգերի արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրվում են մեդիա օրենսդրության զարգացման փուլերը, խոսքի ազատության սահմանադրական երաշխիքները, տեղեկատվական դաշտի ազատականացման գործընթացները և դրանց ազդեցությունը լրատվամիջոցների վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լրագրողական ինքնակարգավորման գործիքներին՝ էթիկայի կոդեքսներ, մամուլի խորհուրդներ, մեդիա օմբուդսմանի ինստիտուտ և մասնագիտական ասոցիացիաների դերը տեղեկատվական որակի ապահովման գործում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է պետական կարգավորման սահմաններն ու հնարավոր ռիսկերը՝ կապված տեղեկատվական ազատության սահմանափակման, քաղաքական ազդեցությունների և մեդիա կենտրոնացման հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում է նոր մեդիա միջավայրի ձևավորումը, սոցիալական ցանցերի աճող ազդեցությունը և դրանց ազդեցությունը ավանդական կարգավորման մեխանիզմների արդյունավետության վրա։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է մեդիա ուսումնասիրությունների և իրավագիտության ոլորտում՝ նպաստելով Հայաստանի տեղեկատվական դաշտի կարգավորման և ինքնակարգավորման համակարգերի ավելի խորքային հասկացմանը։

История

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում 1991-2000 թվականներին իրականացված ագրարային վերափոխումների ուսումնասիրությանը՝ անկախության առաջին տասնամյակի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական փոխակերպումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսության խորհրդային վարչահրամայական համակարգից շուկայական տնտեսության անցման գործընթացն է, որի կարևորագույն բաղադրիչները հողային բարեփոխումը, սեփականաշնորհումը, կոլեկտիվ և պետական տնտեսությունների լուծարումը, գյուղացիական տնտեսությունների ձևավորումը, շուկայի ազատականացումը և գյուղատնտեսական արտադրության նոր կազմակերպական ձևերի հաստատումն էին։ 1991 թվականից սկսված հողային բարեփոխումները արմատապես փոխեցին գյուղատնտեսության սեփականության և տնտեսավարման կառուցվածքը․ նախկին կոլտնտեսություններն ու պետական տնտեսությունները լուծարվեցին, իսկ հողային և արտադրական ռեսուրսների զգալի մասը փոխանցվեց անհատական և գյուղացիական տնտեսություններին։ Պաշտոնական փաստաթղթերում այս գործընթացը դիտարկվում էր որպես գյուղատնտեսության մեջ տնտեսական բարեփոխումների, սեփականաշնորհման և հողային ռեֆորմի իրականացման առանցքային փուլ։ Աշխատանքը կարող է մանրամասնորեն ուսումնասիրել վերափոխումների նախադրյալները։ Անկախության սկզբնական տարիներին Հայաստանի տնտեսությունը հայտնվել էր խոր ճգնաժամում, որն ուղեկցվում էր արտադրական կապերի խզմամբ, էներգետիկ դժվարություններով, շրջափակմամբ և նախկին խորհրդային տնտեսական համակարգի փլուզմամբ։ Այս պայմաններում գյուղատնտեսությունը դարձավ ոչ միայն տնտեսական արտադրության, այլև բնակչության գոյատևման կարևորագույն ոլորտներից մեկը։ 1990-1993 թվականներին ընդհանուր տնտեսական անկումը չափազանց խորն էր, իսկ գյուղատնտեսության մեջ իրականացված լայնածավալ սեփականաշնորհման հետևանքով գյուղատնտեսությամբ զբաղվածների թիվը զգալիորեն աճեց, սակայն աշխատանքի արտադրողականությունն ու արտադրության ապրանքայնությունը նվազեցին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հողային ռեֆորմի ընթացքի և արդյունքների գնահատումը։ Հողերի մասնավորեցումը հնարավորություն տվեց ձևավորելու գյուղացիական տնտեսությունների լայն ցանց և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ հաստատելու մասնավոր սեփականության գերակշռությունը։ Միաժամանակ հողերի մասնատվածությունը, տնտեսությունների փոքր չափերը, արտադրական ռեսուրսների սահմանափակությունը և նախկին կոլեկտիվ ենթակառուցվածքների քայքայումը նոր խնդիրներ առաջացրին։ Այսպիսով, վերափոխումները մի կողմից ստեղծեցին սեփականատիրական հարաբերությունների նոր հիմք, իսկ մյուս կողմից առաջացրին արտադրության կազմակերպման, տեխնիկական ապահովվածության և շուկայական ենթակառուցվածքների ձևավորման դժվարություններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղատնտեսական տեխնիկայի և արտադրական միջոցների սեփականաշնորհման ուսումնասիրությունը։ 1991-1993 թվականների հողային բարեփոխումներին և սեփականաշնորհմանը զուգահեռ նախկին կոլտնտեսությունների ու պետական տնտեսությունների գյուղատնտեսական տեխնիկան նույնպես անցավ սեփականաշնորհման գործընթացի միջով։ Դրա հետևանքով գյուղացիական տնտեսությունները դարձան արտադրական միջոցների անմիջական օգտագործողներ, սակայն մանր տնտեսությունների համար տեխնիկայի արդյունավետ օգտագործումը և սպասարկումը լուրջ խնդիր դարձան։ Հետագա քաղաքականության մեջ այդ պատճառով կարևորություն ստացան գյուղատնտեսական տեխնիկական սպասարկման կազմակերպումը, խորհրդատվական ծառայությունները և արտադրողների համար օժանդակ ենթակառուցվածքների ձևավորումը։ Վերափոխումների մյուս կարևոր բաղադրիչը գյուղատնտեսական շուկայի ազատականացումն էր։ Նախկինում պետականորեն կարգավորվող արտադրական և իրացման հարաբերությունների փոխարեն աստիճանաբար ձևավորվեց շուկայական մեխանիզմների վրա հիմնված համակարգ։ Գյուղացիական տնտեսությունները պետք է ինքնուրույն որոշեին արտադրության ուղղությունները, իրացման շուկաները և տնտեսական գործունեության կազմակերպման ձևերը։ Սակայն շուկայական հարաբերությունների արագ ներդրումը ուղեկցվեց գնային անկայունությամբ, արտադրական ռեսուրսների թանկությամբ, իրացման դժվարություններով և գյուղատնտեսական ապրանքների շուկայի ոչ լիարժեք ձևավորված ենթակառուցվածքներով։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսավորման խնդրին։ Անցումային շրջանում արտադրողները սահմանափակ հնարավորություններ ունեին անհրաժեշտ սերմացու, պարարտանյութ, վառելիք, տեխնիկա և այլ միջոցներ ձեռք բերելու համար։ Այդ պատճառով գյուղատնտեսական վարկավորման համակարգի ձևավորումը դարձավ ագրարային վերափոխումների կարևոր ուղղություններից մեկը։ Միաժամանակ վարկերի հասանելիությունը, տոկոսադրույքները, գրավի պահանջները և գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական կայունությունը սահմանափակում էին շուկայական մեխանիզմների լիարժեք կիրառումը։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների վիճակը։ Վերափոխումների ընթացքում անհրաժեշտ էր ստեղծել նախկին համակարգից տարբերվող ծառայությունների ցանց՝ տեխնիկական սպասարկում, խորհրդատվություն, վարկավորում, արտադրանքի իրացում և վերամշակում։ 1993 թվականին գյուղատնտեսական բարեփոխումների արդյունքում ստեղծվեց մասնագիտական խորհրդատվական ծառայություն, իսկ հետագայում հանրապետության շրջաններում ձևավորվեցին խորհրդատվական գործակալություններ, որոնք պետք է աջակցեին նորաստեղծ գյուղացիական տնտեսություններին։ Հետազոտության մեջ կարևոր է նաև գնահատել բարեփոխումների սոցիալական հետևանքները։ Գյուղատնտեսության սեփականաշնորհումը բնակչության մեծ հատվածի համար ստեղծեց սեփականության և ինքնուրույն տնտեսական գործունեության հնարավորություն, սակայն միաժամանակ գյուղական բնակչության վրա դրվեց արտադրության և շուկայական ռիսկերի հիմնական պատասխանատվությունը։ Փոքր տնտեսությունների գերակշռությունը նպաստեց գյուղական ընտանիքների ինքնապահովմանը, բայց որոշ դեպքերում սահմանափակեց մասնագիտացման, ներդրումների և արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքային փոփոխությունները։ Բարեփոխումներից հետո արտադրությունը դարձավ ավելի քիչ մասնագիտացված, իսկ բուսաբուծության և անասնաբուծության հարաբերակցությունը փոխվեց։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ 1991-2005 թվականներին ապրանքային գյուղատնտեսական արտադրանքի կառուցվածքում բուսաբուծությանը բաժին էր ընկնում մոտ 56-60 տոկոս, իսկ անասնաբուծությանը՝ 40-44 տոկոս։ Այս փոփոխությունները կարելի է կապել ինչպես շուկայական պահանջարկի, այնպես էլ արտադրական ռեսուրսների և տնտեսությունների հնարավորությունների փոփոխության հետ։ Աշխատանքի կարևոր խնդիրներից է բարեփոխումների դրական և բացասական արդյունքների համադրական գնահատումը։ Դրական կողմերից կարելի է առանձնացնել մասնավոր սեփականության հաստատումը, գյուղացիական տնտեսությունների ձևավորումը, շուկայական հարաբերությունների ներդրումը և գյուղատնտեսական արտադրության նոր կազմակերպական հիմքերի ստեղծումը։ Միաժամանակ պահպանվեցին փոքր և մասնատված տնտեսությունների, տեխնիկական ապահովվածության, ֆինանսավորման, իրացման, ենթակառուցվածքների և արտադրողականության հետ կապված խնդիրներ։ Պաշտոնական գնահատականներում նույնպես նշվում է, որ 1994-2002 թվականների գյուղատնտեսական քաղաքականությունը նպաստեց արտադրության աճին և հետագա զարգացման նախադրյալների ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը 1991-2000 թվականների ագրարային վերափոխումները դիտարկում է որպես Հայաստանի անկախության առաջին շրջանի ամենախորքային տնտեսական փոխակերպումներից մեկը։ Դրանք հիմնովին փոխեցին հողի սեփականության կառուցվածքը, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպումը, գյուղական բնակչության տնտեսական վարքագիծը և գյուղատնտեսության կապը շուկայի հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սեփականաշնորհման և հողային բարեփոխումների արագ իրականացումը ինքնին բավարար չէր արդյունավետ շուկայական գյուղատնտեսություն ձևավորելու համար․ անհրաժեշտ էին նաև տեխնիկական, ֆինանսական, խորհրդատվական, իրացման և այլ ենթակառուցվածքների զարգացում։ Այդ պատճառով տվյալ ժամանակաշրջանը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես սեփականաշնորհման փուլ, այլև որպես Հայաստանի գյուղատնտեսության նոր տնտեսական համակարգի ձևավորման և դրա հետագա զարգացման հիմնարար շրջան։

Другие предметы

50 Հց-ից 400 Հց հաճախականության ստատիկական ձևափոխիչը էլեկտրատեխնիկական սարքավորում է, որը նախատեսված է փոփոխական հոսանքի (AC) հաճախականությունը փոխակերպելու և այն անհրաժեշտ մակարդակի հասցնելու համար՝ առանց մեխանիկական շարժվող մասերի կիրառման։ Այսպիսի համակարգերը լայնորեն օգտագործվում են ավիացիայում, ռազմական տեխնիկայում, լաբորատոր սարքավորումներում և արդյունաբերական որոշ հատուկ գործընթացներում, որտեղ պահանջվում է բարձր հաճախականության կայուն և վերահսկվող լարում։ Սարքի աշխատանքի հիմքում ընկած է էլեկտրաէներգիայի ուղղումը (AC→DC) և հետագա ինվերտորային փուլով այն նորից փոխակերպումը ցանկալի հաճախականությամբ փոփոխական հոսանքի (DC→AC)։ Այս գործընթացը իրականացվում է կիսահաղորդչային տարրերի՝ դիոդների, տրանզիստորների և թրիստորների միջոցով, որոնք ապահովում են բարձր արդյունավետություն և արագ կառավարում։ Ավտոմատ լարման կարգավորումը (AVR) համակարգի կարևոր բաղադրիչ է, որը վերահսկում է ելքային լարման կայունությունը՝ անկախ բեռի փոփոխություններից կամ մուտքային լարման տատանումներից։ Այն օգտագործում է հետադարձ կապի (feedback) սկզբունք, որի միջոցով չափվում է ելքային լարումը և անհրաժեշտության դեպքում կարգավորվում է ինվերտորի աշխատանքը։ 50 Հց-ից 400 Հց փոխարկումը հատկապես կարևոր է այն սարքավորումների համար, որոնք պահանջում են ավելի բարձր հաճախականություն՝ փոքր չափերի, թեթև քաշի կամ բարձր արդյունավետության ապահովման նպատակով։ Օրինակ՝ ավիացիոն համակարգերում 400 Հց հաճախականությունը թույլ է տալիս օգտագործել ավելի կոմպակտ տրանսֆորմատորներ և էլեկտրական շարժիչներ։ Այսպիսի ձևափոխիչների առավելություններից են բարձր կայունությունը, էներգիայի արդյունավետ օգտագործումը, արագ կարգավորման հնարավորությունը և մեխանիկական մասերի բացակայության պատճառով բարձր հուսալիությունը։ Սակայն դրանք նաև պահանջում են բարդ էլեկտրոնային կառավարում և լավ ջերմային պաշտպանություն։

Социология

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է նորաձևության՝ որպես սոցիոմշակութային ֆենոմենի ուսումնասիրությանը, որտեղ այն դիտարկվում է ոչ միայն որպես հագուստի կամ արտաքին տեսքի փոփոխվող միտումների համակարգ, այլ որպես հասարակության արժեքային, խորհրդանշական և հաղորդակցական կառուցվածքների արտահայտություն։ Աշխատանքում ներկայացվում է նորաձևության ձևավորման սոցիալական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դասակարգային տարբերությունների, սոցիալական կարգավիճակի, ինքնության ձևավորման և խմբային պատկանելիության դերը նորաձևության տարածման գործընթացում։ Վերլուծվում է նաև նորաձևության երկակի բնույթը՝ մի կողմից որպես սոցիալական տարբերակման միջոց, մյուս կողմից՝ որպես համընդհանուրացման և նմանեցման գործոն, որը միավորում է հասարակության տարբեր շերտեր ընդհանուր մշակութային կոդերի շուրջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զանգվածային մշակույթի ազդեցությանը, մեդիայի և թվային հարթակների դերին նորաձևության արագ փոփոխման և գլոբալ տարածման գործընթացում, ինչպես նաև սպառողական հասարակության պայմաններում նորաձևության կոմերցիոնացմանը։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև նորաձևության տեսական մեկնաբանությունը սոցիոլոգիական դասականների կողմից, այդ թվում՝ Georg Simmel-ի մոտեցումը, ով նորաձևությունը դիտարկում էր որպես սոցիալական իմիտացիայի և տարբերակման դինամիկ գործընթաց։ Կուրսայինը նպատակ ունի ցույց տալ, որ նորաձևությունը հանդիսանում է սոցիալական փոխազդեցությունների, մշակութային արժեքների և անհատական ինքնարտահայտման բարդ համակարգ, որը արտացոլում է հասարակության փոփոխվող կառուցվածքը և ժամանակակից կյանքի մշակութային տրամաբանությունը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի զարգացման և արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ալկոհոլային խմիչքների արտադրության և իրացման ոլորտի տնտեսական առանձնահատկություններն են, շուկայի զարգացման միտումները, մրցակցային միջավայրը և արտադրող կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ոլորտի ձևավորման և զարգացման վրա ազդող հիմնական տնտեսական գործոնները, ներքին պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, արտադրական ներուժի օգտագործման մակարդակը, գնային քաղաքականությունը և շուկայի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի ալկոհոլային խմիչքների արտադրության ավանդույթներին, տեղական հումքային բազայի օգտագործմանը, արտադրանքի տեսականու ընդլայնմանը և որակի բարձրացմանը՝ որպես ոլորտի մրցունակության ամրապնդման կարևոր նախապայմանների։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման և արտադրական հզորությունների առավել արդյունավետ շահագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև շուկայավարման և իրացման համակարգերի զարգացումը, ապրանքանիշերի դիրքավորման, սպառողների պահանջարկի ուսումնասիրման և արտահանման շուկաների ընդլայնման նշանակությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, հարկային և մաքսային քաղաքականության, ոլորտի համար սահմանվող նորմատիվ պահանջների և դրանց տնտեսական ազդեցության հարցերին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, արտահանման ներուժի օգտագործումը և արտաքին շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ շահութաբերության, ծախսերի, արտադրողականության, ներդրումների արդյունավետության և այլ տնտեսական ցուցանիշների միջոցով։ Առաջարկվող մոտեցումները միտված են արտադրական և կառավարչական գործընթացների կատարելագործմանը, մրցունակության բարձրացմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ոլորտի կայուն տնտեսական զարգացմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել ալկոհոլային խմիչքների արտադրությամբ և իրացմամբ զբաղվող կազմակերպությունների ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրոբիզնեսի և սննդի արդյունաբերության մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ոլորտային կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։