Հայաստանի արդյունաբերության մրցունակության գնահատման հիմնախնդիրները (ՀՀ թեթև արդյունաբերության օրինակով)

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է հայ նկարիչների ստեղծագործությունների երկրորդ ցուցահանդեսի պատկերացանկը, որը կազմվել է 1976 թվականի հոկտեմբերին և ունի միաժամանակ ցուցահանդեսային, մատենագիտական ու արվեստաբանական նշանակություն։ Այն համակարգված կերպով ներկայացնում է ցուցահանդեսում ընդգրկված նկարիչների և նրանց ներկայացրած ստեղծագործությունների վերաբերյալ տեղեկությունները՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական կերպարվեստի ներկայացուցչական կազմի և ստեղծագործական ուղղությունների մասին։ Նյութը կարող է ներառել արվեստագետների անունները, ստեղծագործությունների անվանումները, ստեղծման ժամանակը, տեխնիկան, չափերը և ցուցադրությանը վերաբերող այլ մատենագիտական տվյալներ։ Պատկերացանկը արժեքավոր աղբյուր է նաև այն առումով, որ փաստագրում է 1970-ական թվականների հայկական կերպարվեստի որոշակի հատվածը՝ պահպանելով տեղեկություններ այն աշխատանքների և հեղինակների մասին, որոնք ընդգրկվել են տվյալ ցուցահանդեսում։ Ցուցահանդեսային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու այդ շրջանի գեղարվեստական հետաքրքրություններին, թեմատիկ նախասիրություններին, ժանրային բազմազանությանը և նկարիչների ստեղծագործական մոտեցումներին։ Մատենագիտական բնույթը միաժամանակ հեշտացնում է առանձին արվեստագետների և նրանց գործերի հետագա ուսումնասիրությունը, քանի որ ներկայացված տեղեկությունները կարող են օգտագործվել արվեստագիտական հետազոտությունների, ցուցահանդեսների պատմության վերականգնման և հավաքածուների նույնականացման նպատակներով։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայկական կերպարվեստի պատմության փաստագրման տեսանկյունից՝ որպես որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի սկզբնաղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, նկարիչների ստեղծագործությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, թանգարանների և պատկերասրահների մասնագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, հավաքածուների կազմողներին և հայկական կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Литература

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է առողջության, հիվանդության և բուժման մասին պատկերացումների ձևավորումը հայկական հեքիաթային ավանդույթում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ժողովրդական պատմությունները համատեղում առասպելական մտածողությունը, հին հավատալիքները և բուժական փորձառության տարրերը։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են հեքիաթային կերպարները՝ բուժողներ, կախարդական էակներ, հիվանդություններով պայմանավորված փորձություններ անցնող հերոսներ, արտացոլում հասարակության պատկերացումները մարդու մարմնի, հոգու և բնության փոխկապվածության մասին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության պատճառների բացատրությունների ժողովրդական մոդելներին, որոնք հաճախ կապվում են չար ուժերի, անեծքների կամ ճակատագրական փորձությունների հետ, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման միջոցներին՝ բուժիչ խոտաբույսերից մինչև ծիսական գործողություններ ու աղոթքներ։ Նյութը բացահայտում է, որ հեքիաթներում բուժումը միայն ֆիզիկական վերականգնում չէ, այլ նաև բարոյական և հոգևոր վերափոխման գործընթաց, որտեղ հերոսը անցնելով փորձություններ՝ ձեռք է բերում նոր որակներ և սոցիալական ճանաչում։ Վերլուծությունը նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես են տարբեր տարածաշրջանների հայկական բանահյուսական նմուշները պահպանել հին նախաքրիստոնեական հավատալիքների շերտեր՝ միախառնված քրիստոնեական պատկերացումներին՝ ստեղծելով բազմաշերտ մշակութային համակարգ, որտեղ հիվանդությունն ու բուժումը հանդես են գալիս որպես աշխարհի կարգի ու խախտման խորհրդանշական արտահայտություններ։

География

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետություն-ի գյուղական բնակչության և բնակավայրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գյուղական բնակչության ձևավորման, տեղաբաշխման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Գրքում վերլուծվում են գյուղական բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տարիքային և սոցիալական կազմը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղական բնակավայրերի տեսակներին, դրանց կառուցվածքին և տեղաբաշխմանը՝ կախված բնական պայմաններից, տնտեսական գործունեությունից և տարածաշրջանային առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին՝ որպես գյուղական բնակչության հիմնական զբաղմունք, ինչպես նաև գյուղերի զարգացման խնդիրներին՝ աշխատատեղերի պակաս, արտագաղթ, ենթակառուցվածքների զարգացում և սոցիալական պայմաններ։ Գիրքը նաև քննարկում է գյուղական բնակավայրերի զարգացման հեռանկարները՝ ներկայացնելով հնարավոր լուծումներ և ռազմավարական մոտեցումներ՝ ուղղված գյուղերի կայուն զարգացմանը և բնակչության կյանքի որակի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների ու ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին և դրանց ազդեցությանը մաթեմատիկայի դասավանդման արդյունավետության բարձրացման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ որպես ուսուցման գործընթացի կազմակերպման, ուսանողների ակտիվ ներգրավման և ուսումնական նյութի ավելի մատչելի յուրացման միջոց։ Գրքում վերլուծվում են ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները, մոդուլային ուսուցումը, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը, ինչպես նաև խնդրակենտրոն և համագործակցային ուսուցման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեթոդներին, որոնք նպաստում են աշակերտների տրամաբանական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև ուսուցման գործընթացի կազմակերպման նորարարական մոդելներ, գնահատման ժամանակակից համակարգեր և դասի արդյունավետ պլանավորման սկզբունքներ։ Աշխատությունը հիմնված է տեսական ուսումնասիրությունների և գործնական փորձի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են մանկավարժական տեխնոլոգիաները նպաստել մաթեմատիկայի դասերի որակի բարձրացմանը և ուսուցման գործընթացի արդիականացմանը։ Այն օգտակար է մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի հաստատված (կայունացված) ռեժիմների հաշվարկման ընթացքում առաջացող Y-Z հավասարումների համակարգի լուծմանը դեկոմպոզիցիայի մեթոդի կիրառմամբ։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրական ցանցերի մաթեմատիկական մոդելավորման հիմքերը՝ օգտագործելով հաղորդականությունների (Y-matrix) և դիմադրությունների կամ իմպեդանսների (Z-matrix) մատրիցային ներկայացումները՝ համակարգի հանգույցային պարամետրերի որոշման համար։ Գրքում դիտարկվում են մեծածավալ էներգահամակարգերի հաշվարկման ընթացքում առաջացող բարդությունները, որոնք պայմանավորված են բարձր չափայնությամբ և փոխկապակցված ենթահամակարգերի առկայությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեկոմպոզիցիայի մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջ համակարգը բաժանել ավելի փոքր և հաշվարկային տեսանկյունից արդյունավետ ենթահամակարգերի՝ արագացնելով լուծման գործընթացը և նվազեցնելով հաշվողական ռեսուրսների պահանջը։ Հեղինակը ներկայացնում է ալգորիթմական մոտեցումներ, թվային փորձարկումների արդյունքներ և մեթոդի արդյունավետության գնահատում տարբեր կառուցվածք ունեցող էներգահամակարգերի համար։ Աշխատությունը կարևորում է ժամանակակից հաշվողական մեթոդների դերը էլեկտրաէներգետիկական ցանցերի վերլուծության, կառավարման և օպտիմալ շահագործման խնդիրների լուծման գործում։ Այն օգտակար է էներգետիկ ինժեներների, կիրառական մաթեմատիկոսների և էլեկտրական համակարգերի մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխատանքի նորմավորման էությանը, դրա մեթոդներին և կիրառման դերին ժամանակակից արտադրական ու կառավարչական համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է աշխատանքի նորմավորումը՝ որպես աշխատանքի ծախսերի չափման, կարգավորման և արդյունավետության բարձրացման համակարգ, որը թույլ է տալիս սահմանել օպտիմալ աշխատանքային ժամանակ, արտադրողականության չափանիշներ և ռեսուրսների օգտագործման սահմաններ։ Հեղինակը անդրադառնում է նորմավորման հիմնական տեսակներին՝ ժամանակային, արտադրողականության, սպասարկման և անձնակազմի թվաքանակի նորմեր՝ բացատրելով դրանց հաշվարկման մեթոդները և կիրառման ոլորտները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործման ուղիներին, տեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցությանը նորմերի վրա և արտադրական արդյունավետության բարձրացման գործոններին։ Գրքում քննարկվում է նաև աշխատանքի վերլուծության դերը նորմավորման գործընթացում, աշխատանքային պայմանների բարելավման և արդար վարձատրության համակարգի ձևավորման հարցերը։ Վերլուծվում է աշխատանքի նորմավորման կապը արտադրողականության, ծախսերի նվազեցման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման հետ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական մեթոդները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, արտադրության կազմակերպիչների, մարդկային ռեսուրսների մասնագետների և ուսանողների համար։