Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ: MARC 21: Ուղեցույց

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պղինձ-ոսկու հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությանը, դրանցից միկրոօրգանիզմների առանձնացմանն ու նույնականացմանը, ինչպես նաև մետաղակայուն բակտերիաների, մասնավորապես՝ բացիլների, հատկությունների և մետաղակայունության մեխանիզմների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է հանքաքարային միջավայրում ձևավորված միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց հարմարվողականությունը բարձր մետաղական բեռնվածության պայմաններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքաքարային ապարներից մանրէաբանական նմուշների ստացմանը, միկրոօրգանիզմների մեկուսացմանը, մաքուր կուլտուրաների ստացմանը և դրանց տեսակային կամ ցեղային պատկանելիության որոշմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պղնձի, ոսկու և այլ մետաղների նկատմամբ կայունություն ցուցաբերող բակտերիաների հայտնաբերումը և դրանց ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են մետաղակայունության հնարավոր մեխանիզմները, այդ թվում՝ բջջային մակարդակում մետաղների կապումը կամ կուտակումը, արտաբջջային միացությունների ձևավորումը, մետաղների տեղափոխման և հեռացման համակարգերը, ինչպես նաև միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային հարմարվողականությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն հանքավայրերի միկրոբիոլոգիական առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև մետաղների կենսաբանական արդյունահանման, հանքարդյունաբերական թափոնների կենսավերականգնման և աղտոտված միջավայրերի մանրէաբանական վերականգնման հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հայաստանի հանքաքարային ապարների միկրոբիոտայի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել տեղական պայմաններին հարմարեցված միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսատեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, երկրաբանների, բնապահպանական գիտությունների մասնագետների, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան ուղղություններով գիտական աշխատանք կատարող ուսանողների ու ասպիրանտների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքի ձևավորման, զարգացման և պետական կարգավորման հայեցակարգային հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տնտեսության կառուցվածքը պայմանավորող գործոնները, գնահատել տարբեր ոլորտների փոխհարաբերությունները և ուսումնասիրել այն տնտեսական քաղաքականության մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը կարող է ազդել տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների և երկարաժամկետ զարգացման ուղղությունների վրա։ Աշխատանքի շրջանակում տնտեսության կառուցվածքը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ոլորտների, ճյուղերի և ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների համակարգ, որի փոփոխությունները պայմանավորված են արտադրական ռեսուրսների բաշխմամբ, տեխնոլոգիական առաջընթացով, ներդրումներով, արտաքին առևտրով, աշխատուժի կառուցվածքով և ներքին պահանջարկով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախությունից հետո տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների ուսումնասիրությունը՝ պլանային տնտեսությունից շուկայական հարաբերությունների անցման, սեփականաշնորհման, մասնավոր հատվածի ձևավորման, նոր շուկայական ինստիտուտների ստեղծման և տնտեսության ոլորտային վերակազմավորման գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների, շինարարության, առևտրի և ֆինանսական հատվածի դերին ՀՀ տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տնտեսության կառուցվածքային անհամամասնությունները, արտադրողականության տարբերությունները, տարածքային զարգացման խնդիրները, տնտեսության արտաքին կախվածությունը և արտահանման կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման գործիքների վերլուծությունը՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունից մինչև ներդրումային, արդյունաբերական, մրցակցային և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականություն։ Պետական կարգավորումը դիտարկվում է ոչ թե որպես շուկայական մեխանիզմների փոխարինող, այլ որպես այնպիսի միջավայրի ձևավորման միջոց, որը կարող է խթանել արտադրության դիվերսիֆիկացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, ներդրումների ներգրավումը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող ոլորտների զարգացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վերլուծություն, կառուցվածքային և համեմատական վերլուծության մեթոդներ, վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն և տնտեսական զարգացման տարբեր սցենարների գնահատում։ Աշխատանքի հայեցակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս քննարկել, թե ինչպիսի տնտեսական կառուցվածք է առավել նպաստավոր Հայաստանի երկարաժամկետ, կայուն և մրցունակ զարգացման համար և ինչպիսի պետական քաղաքականություն կարող է աջակցել այդ կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ՀՀ տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, կառուցվածքային բարեփոխումների առաջնահերթությունների որոշման, տնտեսության դիվերսիֆիկացման և կայուն տնտեսական աճի ապահովման ուղղությամբ իրականացվող ուսումնասիրությունների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է նանոչափ ամորֆ մոլիբդենի օքսիդի (MoOₓ) և վոլֆրամի օքսիդի (WOₓ) նյութերի էլեկտրաֆիզիկական և սենսորային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կիրառական նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնիկայում և գազային սենսորային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են այս նյութերի ստացման մեթոդները՝ բարակ թաղանթների նստեցման տեխնոլոգիաներով, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ամորֆ վիճակի, դեֆեկտային կառուցվածքի և նանոմասշտաբային անհամասեռությունների ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրահաղորդականության, դիմադրության, լիցքակիրների տեղափոխման և օպտոէլեկտրական հատկությունների վարքագիծը տարբեր արտաքին գործոնների՝ ջերմաստիճանի, գազային միջավայրի և խոնավության ազդեցության պայմաններում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում MoOₓ և WOₓ նյութերի կիրառությանը գազային սենսորներում՝ հատկապես օքսիդացնող և վերականգնող գազերի հայտնաբերման ոլորտում, ինչպես նաև դրանց զգայունության և ընտրողականության բարձրացման մեթոդներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյութագետների, ֆիզիկոսների, էլեկտրոնիկայի և սենսորային տեխնոլոգիաների մասնագետների համար՝ նպաստելով նանոկառուցվածքային օքսիդային նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի սենսորային համակարգերի զարգացմանը։

Другие предметы

Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է հրդեհային ինքնաշխատ սարքավորումների դասակարգումը՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը հրդեհների վաղ հայտնաբերման, կանխարգելման և օպերատիվ մարման գործընթացներում։ Նյութում բացատրվում է, որ հրդեհային ինքնաշխատ համակարգերը բաժանվում են մի քանի հիմնական խմբերի՝ հրդեհի ազդանշանային համակարգեր, հրդեհաշիջման ավտոմատ համակարգեր, ծխի և ջերմության հայտնաբերման սարքեր, ինչպես նաև կառավարման և ազդանշանային կենտրոնացված վահանակներ։ Քննարկվում են նաև հրդեհաշիջման տարբեր միջոցները՝ ջրային, փրփրային, գազային և փոշային համակարգեր, որոնց կիրառությունը կախված է օբյեկտի բնույթից և հրդեհային վտանգավորության աստիճանից։ Նյութը անդրադառնում է յուրաքանչյուր համակարգի աշխատանքի սկզբունքին, զգայունության մակարդակին, արձագանքման արագությանը և կիրառման ոլորտներին՝ ընդգծելով դրանց համակցված աշխատանքի կարևորությունը համալիր պաշտպանության ապահովման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից ավտոմատացման տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել մարդկային գործոնի ազդեցությունը և բարձրացնել հրդեհային անվտանգության արդյունավետությունը։ Բովանդակությունը կարող է օգտակար լինել ինժեներների, անվտանգության մասնագետների, ուսանողների և հրդեհային պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով հրդեհային համակարգերի կառուցվածքի և աշխատանքի սկզբունքների ավելի խորքային ընկալմանը։

Лингвистика

Ներկայացնում է լեզվաբանական մտքի ձևավորման և զարգացման վաղ փուլերը՝ սկսած հին ժամանակներից մինչև 19-րդ դարի հիմնական տեսական ուղղությունները։ Գիրքը մանրամասն անդրադառնում է հին հունական, հռոմեական, հնդկական և միջնադարյան լեզվաբանական ավանդույթներին՝ վերլուծելով լեզվի բնույթի, կառուցվածքի և ծագման վերաբերյալ առաջադրված գաղափարները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև համեմատական-պատմական լեզվաբանության առաջացումը, լեզվական ընտանիքների դասակարգման սկզբունքները և լեզվի ուսումնասիրման գիտական մեթոդների ձևավորումը։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր լեզվաբանական դպրոցների և ուղղությունների զարգացման նախադրյալներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք նպաստել ժամանակակից լեզվաբանական տեսությունների ձևավորմանը։ Գիրքը աչքի է ընկնում իր համակարգվածությամբ, գիտական խորությամբ և մատչելի շարադրանքով՝ դարձնելով այն արժեքավոր աղբյուր լեզվաբանների, ուսանողների և լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։