Հայ-թուրքմենական գրական կապեր1944-1982

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գլիկոլինիդների նյութափոխանակության խանգարումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ալոքսանային դիաբետով սպիտակ առնետների գլխուղեղում և էրիթրոցիտներում, ինչպես նաև այդ խանգարումների նվազեցման և շտկման ժամանակակից մոտեցումներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են շաքարային դիաբետի փորձարարական մոդելի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական փոփոխությունները՝ ներառյալ էներգետիկ փոխանակության խանգարումները, օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացումը և բջջային թաղանթների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է գլիկոլինիդային համակարգի դերը նյարդային հյուսվածքի և արյան ձևավոր տարրերի նյութափոխանակության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև դրա խանգարման հետևանքով առաջացող պաթոֆիզիոլոգիական շղթաները։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գազատեղափոխման համակարգի գործունեության հետ կապված տնտեսագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով գազի փոխադրման ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման, ներդրումների և համակարգի տնտեսական կայունության խնդիրների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գազատարների, կոմպրեսորային կայանների և համակարգի մյուս բաղադրիչների շահագործման տնտեսական առանձնահատկությունները, գազի տեղափոխման ինքնարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծախսերը, ինչպես նաև արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազատրանսպորտային համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալ ներդրումների գնահատմանը, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետությանը և ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գազի փոխադրման սակագնային քաղաքականությանը, եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությանը, համակարգի ֆինանսական արդյունքներին և շուկայի փոփոխությունների ազդեցությանը գազափոխադրման ոլորտի վրա։ Կարևոր ուղղություն է գազի կորուստների նվազեցման, էներգիայի սպառման օպտիմալացման և տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությունը։ Գազատեղափոխման համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է նաև ավելի լայն էներգետիկ համակարգի համատեքստում՝ հաշվի առնելով գազի մատակարարման հուսալիությունը, պահանջարկի փոփոխությունները, արտաքին շուկաների ազդեցությունը և էներգետիկ անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման, ծախսերի օպտիմալացման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և համակարգի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները մշակելու համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, ենթակառուցվածքների կառավարիչներին, ներդրումային ծրագրերի մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է բնակչության եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքի, ձևավորման և փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը անցումային տնտեսության պայմաններում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Նյութում վերլուծվում են շուկայական տնտեսության անցման ընթացքում բնակչության կենսամակարդակի փոփոխությունները, եկամուտների հիմնական աղբյուրները, սպառողական վարքագիծը և տնային տնտեսությունների ծախսային կառուցվածքը՝ հաշվի առնելով տնտեսական բարեփոխումների, գնաճի, զբաղվածության, աշխատավարձերի և սոցիալական քաղաքականության ազդեցությունը։ Քննարկվում են եկամուտների անհավասար բաշխման, աղքատության, սոցիալական շերտավորման և բնակչության գնողունակության հետ կապված հիմնախնդիրները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը տնտեսական աճի և մակրոտնտեսական կայունության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ում իրականացված տնտեսական բարեփոխումների սոցիալական հետևանքներին, տնային տնտեսությունների եկամուտների և սպառման կառուցվածքի փոփոխություններին, ինչպես նաև պետական սոցիալական աջակցության և վերաբաշխման քաղաքականության արդյունավետությանը։ Աշխատությունը հիմնված է տնտեսական տեսությունների, վիճակագրական տվյալների և համեմատական վերլուծության վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել անցումային տնտեսության պայմաններում բնակչության բարեկեցության ձևավորման հիմնական միտումները և առաջարկել սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիդրոտեխնիկական կառույցների համար նախատեսված բետոնների երկարակեցության ապահովման խնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լցանյութերի ճիշտ ընտրության դերին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բետոնի կառուցվածքային կայունության և երկարաժամկետ դիմացկունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ լցանյութերի հատիկաչափական կազմը, հանքաբանական բնույթը, մաքրության աստիճանը և ջրային միջավայրի ազդեցության նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են լցանյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները ազդում բետոնի խտության, ամրության, սառնակայունության և քիմիական կայունության վրա, ինչը հատկապես կարևոր է հիդրոտեխնիկական կառույցներում՝ ջրային մշտական ազդեցության պայմաններում։

Экономика

Օժանդակ արտադրամասերի կազմակերպումը արտադրությունում վերաբերում է այն ստորաբաժանումների ստեղծմանն ու կառավարմանը, որոնք անմիջականորեն չեն մասնակցում հիմնական արտադրանքի թողարկմանը, բայց ապահովում են արտադրական գործընթացի անընդհատությունն ու արդյունավետությունը։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ հիմնական արտադրամասերի աշխատանքի համար ստեղծվում են անհրաժեշտ պայմաններ՝ սարքավորումների սպասարկում, էներգիայի մատակարարում, գործիքների պատրաստում, վերանորոգում և փոխադրումներ։ Օժանդակ արտադրամասերի հիմնական տեսակներից են վերանորոգման ծառայությունները, գործիքային արտադրամասերը, էներգետիկ բաժինները, տրանսպորտային ծառայությունները և պահեստային տնտեսությունները։ Այս ստորաբաժանումները ապահովում են սարքավորումների անխափան աշխատանքը, նվազեցնում են կանգառները և բարձրացնում արտադրության ընդհանուր արդյունավետությունը։ Օժանդակ արտադրամասերի ճիշտ կազմակերպումը թույլ է տալիս օպտիմալ օգտագործել ռեսուրսները, նվազեցնել արտադրական ծախսերը և ապահովել արտադրանքի որակի կայունություն։ Կազմակերպման ընթացքում կարևոր է աշխատանքների հստակ բաշխումը, տեխնիկական սպասարկման պլանավորումը և նյութական ապահովումը։ Ժամանակակից արտադրությունում օժանդակ արտադրամասերը հաճախ ավտոմատացվում են և ինտեգրվում ընդհանուր կառավարման համակարգերին, ինչը բարձրացնում է վերահսկողության մակարդակը և արագ արձագանքման հնարավորությունը։

Другие предметы

Հետազոտությունը նվիրված է հանրային գրադարանների գործունեության մեջ ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման փորձի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես է թվային միջավայրի զարգացումը փոխակերպում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Աշխատության հիմքում դրված է ժամանակակից գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության, գիտելիքի և մշակույթի ազատ հասանելիությունն ապահովող սոցիալական հաստատության վերափոխման գործընթացը։ Ուսումնասիրվում են ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ գրադարանի կողմից վեբ ծառայությունների օգտագործումը, գրադարանը որպես համացանցի հասանելիության կետ և գրադարանը որպես սեփական թվային բովանդակություն ստեղծող ու տարածող կառույց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավար գրադարանային սպասարկմանը, որի միջոցով օգտատերերը կարող են օգտվել էլեկտրոնային կատալոգներից, թվայնացված հավաքածուներից, տվյալների շտեմարաններից և այլ տեղեկատվական ռեսուրսներից՝ առանց գրադարան ֆիզիկապես այցելելու։ Քննարկվում են նաև առցանց պատվերների և ամրագրման, փաստաթղթերի էլեկտրոնային առաքման, գրքերի վերադարձի ժամկետի երկարաձգման, հեռավար գրանցման, անձնական օգտահաշվի, առցանց տեղեկատու-մատենագիտական խորհրդատվության և այլ թվային ծառայությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ինտերնետային տեխնոլոգիաները ներթափանցել են գրադարանային գործունեության գրեթե բոլոր հիմնական ոլորտներ՝ սկսած ֆոնդերի համալրումից և տեղեկատվության որոնումից մինչև օգտատերերի սպասարկում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, մասնագիտական հաղորդակցություն և կառավարման գործընթացներ։ Առանձին բաժին է նվիրված գրադարանների կողմից սեփական ինտերնետային ռեսուրսների ստեղծմանը՝ պաշտոնական կայքերի, էլեկտրոնային կատալոգների, թվային հավաքածուների, վիրտուալ ցուցադրությունների, տեսանյութերի, փոդքասթների և սոցիալական ցանցերում ներկայացված բովանդակության միջոցով։ Կարևորվում է նաև վիրտուալ գրադարանային միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել գրադարանի լսարանը և ապահովել ծառայությունների հասանելիությունը շուրջօրյա ռեժիմով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են թվայնացման գործընթացը խոչընդոտող խնդիրները՝ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, մասնագիտական կադրերի պակասը, թվային ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և համապատասխան մեթոդական ու նորմատիվ ապահովման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ստեղծված էլեկտրոնային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրադարանային թվայնացումը ներկայացվում է ոչ թե որպես ինքնանպատակ տեխնոլոգիական գործընթաց, այլ որպես գրադարանի սոցիալական գործառույթների իրականացման միջոց, որի վերջնական նպատակը գիտելիքի, տեղեկատվության և մշակույթի հասանելիության ընդլայնումն է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է գրադարանային ոլորտի մասնագիտական գրականության, նորմատիվ փաստաթղթերի և տարբեր երկրների հանրային գրադարանների պաշտոնական կայքերի վերլուծության վրա և համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, տեղեկատվական մասնագետներին, թվային հումանիտարիայի և գրադարանային թվայնացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից հանրային գրադարանի թվային վերափոխման հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով ինտերնետային տեխնոլոգիաների դերը հեռավար սպասարկման, էլեկտրոնային ռեսուրսների զարգացման, օգտատերերի հետ հաղորդակցության և գրադարանի՝ որպես ժամանակակից տեղեկատվական ու մշակութային կենտրոնի կայացման գործում։