Հանրակրթական դպրոցի աշակերտների հանդուրժողականության դաստիարակությունը

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հյուսիս-արևելյան խաղողագործական գոտում ներմուծված եվրոպական խաղողի սորտերից բնական սեղանի գինիների պատրաստման տեխնոլոգիաների մշակմանը և գիտականորեն հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր եվրոպական սորտերի տեղական բնակլիմայական պայմաններին հարմարվողականության, խաղողի բերքի որակական ցուցանիշների և դրանցից ստացվող գինիների տեխնոլոգիական ու օրգանոլեպտիկ հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Հյուսիս-արևելյան խաղողագործական գոտու բնական պայմանները՝ կլիման, հողային կազմը, բարձրությունը, ջերմաստիճանային ռեժիմը, տեղումների քանակը և վեգետացիոն շրջանի առանձնահատկությունները, կարող են էապես ազդել խաղողի հասունացման ընթացքի, շաքարների և օրգանական թթուների կուտակման, ինչպես նաև բուրավետ և ֆենոլային միացությունների ձևավորման վրա։ Այդ պատճառով ներմուծված սորտերի կիրառման դեպքում կարևոր է որոշել դրանց համապատասխանությունը տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին և ընտրել գինու պատրաստման առավել արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խաղողի բերքի ֆիզիկաքիմիական հիմնական ցուցանիշները՝ շաքարայնությունը, ընդհանուր թթվայնությունը, pH-ը, ֆենոլային միացությունների պարունակությունը և այլ տեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող բնութագրեր։ Այս տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել հումքի պիտանիությունը բնական սեղանի գինու արտադրության համար և որոշել խաղողի հավաքման օպտիմալ ժամկետները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է խաղողի վերամշակման և խմորման տեխնոլոգիական փուլերի կատարելագործումը։ Կարող են ուսումնասիրվել խաղողի ճզմման, քաղվածքի առանձնացման, նախնական մշակման, խմորման պայմանների, ջերմաստիճանի, խմորասնկերի ընտրության և խմորման տևողության ազդեցությունները պատրաստի գինու որակի վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել կարմիր և սպիտակ գինիների պատրաստման տեխնոլոգիական տարբերություններին, քանի որ դրանց արտադրության ընթացքում էականորեն տարբերվում են խաղողի կեղևի և հյութի փոխազդեցության, գունանյութերի ու ֆենոլային միացությունների արդյունահանման գործընթացները։ Հետազոտության արդյունքում կարող են մշակվել առանձին սորտերի համար առավել նպատակահարմար տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք հնարավորություն կտան առավել արդյունավետ օգտագործել տվյալ տարածաշրջանում աճեցվող խաղողի հումքի ներուժը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև պատրաստված գինիների որակի գնահատումը։ Ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետ մեկտեղ կարող են ուսումնասիրվել գինու գույնը, թափանցիկությունը, բույրը, համը, հետհամը և ընդհանուր ներդաշնակությունը։ Օրգանոլեպտիկ գնահատման միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր սորտերից ստացված գինիների առանձնահատկությունները և որոշել այն տեխնոլոգիական պայմանները, որոնց դեպքում ձևավորվում են առավել բարձր որակական հատկություններ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գինու կայունության և պահպանման հարցերին՝ ուսումնասիրելով պահման ընթացքում ֆիզիկաքիմիական և զգայական ցուցանիշների փոփոխությունները։ Սա կարևոր է ստացված արտադրանքի պահպանման ժամկետների և սպառողական որակի ապահովման տեսանկյունից։ Ներմուծված եվրոպական սորտերի տեղական արտադրության մեջ կիրառումը կարող է նպաստել խաղողագործության սորտային կազմի ընդլայնմանը և տարածաշրջանի գինեգործական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը։ Միաժամանակ նոր սորտերի մշակումը պահանջում է ոչ միայն դրանց ագրոտեխնիկական հարմարվողականության, այլև վերջնական արտադրանքի որակի և շուկայական պահանջներին համապատասխանության գնահատում։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է տեղական պայմանների համար հարմարեցված գինու արտադրության տեխնոլոգիաների մշակման մեջ, որոնք կարող են կիրառվել գինեգործական տնտեսություններում և վերամշակող ձեռնարկություններում։ Այդ տեխնոլոգիաների կիրառումը կարող է նպաստել բարձրորակ բնական սեղանի գինիների արտադրությանը, հումքի արդյունավետ օգտագործմանը և տարածաշրջանային գինեգործության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել խաղողագործներին, գինեգործներին, սննդի տեխնոլոգներին, գյուղատնտեսության մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին և գինու որակի գնահատմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է խաղողի սորտային, ագրոկենսաբանական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների հետազոտությունը՝ նպատակ ունենալով հյուսիս-արևելյան Հայաստանի պայմաններում ներմուծված եվրոպական սորտերի հումքից ստանալ որակյալ բնական սեղանի գինիներ և գիտականորեն հիմնավորել դրանց արտադրության առավել արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակները։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է Էրիվանի պետական պալատի գրադարանի գրացուցակը՝ որպես XIX դարի վարչական և մշակութային կյանքի կարևոր մատենագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ամփոփված են գրադարանային ֆոնդի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հավաքածուների կազմը, թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտակրթական նշանակությունը։ Գրացուցակը արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, գրադարանագետների և աղբյուրագետների համար, քանի որ արտացոլում է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Էրիվան քաղաքի պետական հաստատությունների գրքային մշակույթը, վարչական գործունեության տեղեկատվական հիմքերը և ժամանակի մտավոր միջավայրը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գրքերի տարածվածությունը, հավաքագրման սկզբունքները, գիտական ու գործնական գրականության առկայությունը, ինչպես նաև տվյալ հաստատության դերը կրթական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների պատմության, հին գրքային հավաքածուների և տարածաշրջանի մատենագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, պատմաբանների, մատենագետների, արխիվագետների, հետազոտողների և XIX դարի Երևանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի 1989 թվականի պլանը ձևավորվել է խորհրդային գրադարանային համակարգի ավարտական փուլում և արտացոլում էր ինչպես ավանդական գրադարանային գործունեության շարունակությունը, այնպես էլ աստիճանաբար ուժեղացող տեղեկատվական-մեթոդական արդիականացման միտումները։ Այդ տարվա հիմնական նպատակներից էր գրադարանի ֆոնդերի համալրումը՝ ապահովելով հանրապետությունում լույս տեսնող բոլոր հրատարակությունների պարտադիր օրինակների հավաքագրումը, ինչպես նաև գիտական, կրթական և մշակութային արժեք ունեցող գրքերի, պարբերականների և տեղեկատու նյութերի ձեռքբերումը տարբեր աղբյուրներից։ Կարևոր ուղղություն էր ֆոնդերի համակարգված պահպանումը և դասակարգումը՝ գրադարանի գիտական, մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ 1989 թվականի պլանում զգալի տեղ էր հատկացվում մատենագիտական աշխատանքներին, այդ թվում՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակմանը, գրքային կատալոգների թարմացմանը և տեղեկատու-հղումային ապարատի կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն էր տալիս ավելի արագ և ճշգրիտ սպասարկել ընթերցողներին և գիտական աշխատողներին։ Գրադարանի գործունեության կարևոր բաղադրիչ էր նաև ընթերցողական սպասարկման կազմակերպումը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի բարելավումը, գրքերի տրամադրման համակարգի կարգավորումը և օգտվողների պահանջների ավելի արդյունավետ բավարարումը։ Պլանի մեջ ներառված էին նաև գիտամեթոդական և մշակութային միջոցառումներ՝ գրքի ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ, հանդիպումներ հեղինակների և գիտնականների հետ, որոնք նպաստում էին գրքի և ընթերցանության հանրահռչակմանը։ 1989 թվականին արդեն սկսում էին ավելի նկատելի դառնալ տեխնիկական արդիականացման և գործընթացների մեքենայացման գաղափարները, թեև դրանք դեռ հիմնականում փորձարարական և նախապատրաստական փուլում էին։ Գրադարանը նաև ամրապնդում էր համագործակցությունը այլ հանրապետությունների և միջազգային գրադարանների հետ՝ տեղեկատվական փոխանակման և մասնագիտական փորձի ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, 1989 թվականի պլանը արտացոլում էր կայուն, բայց արդեն փոփոխությունների նախաշեմին գտնվող համակարգ, որը փորձում էր համատեղել խորհրդային գրադարանային ավանդույթները և նոր ժամանակների տեղեկատվական պահանջները։

Литература

Այս մեթոդական հրատարակությունը նախատեսված է մասսայական գրադարանների աշխատողների սեմինար պարապմունքների կազմակերպման և անցկացման համար՝ ընդգրկելով ուսումնական տարվա երկրորդ կիսամյակին վերաբերող թեմատիկ նյութեր։ Այն նպատակ ունի աջակցել գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գիտելիքների կատարելագործմանը, գործնական հմտությունների զարգացմանը և գրադարանային աշխատանքի ժամանակակից մեթոդների յուրացմանը։ Նյութերում կարող են ներկայացվել գրադարանային սպասարկման, ընթերցողների հետ աշխատանքի, գրականության ընտրության և տարածման, գրքային ֆոնդերի կազմակերպման ու պահպանման, մատենագիտական աշխատանքի, տեղեկատվության որոնման և մշակութային-լուսավորչական միջոցառումների անցկացման հետ կապված հարցեր։ Սեմինարային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ծանոթանալ տեսական դրույթներին, այլև քննարկել գրադարանային առօրյա աշխատանքի ընթացքում առաջացող խնդիրները, փոխանակել մասնագիտական փորձ և մշակել դրանց լուծման գործնական մոտեցումներ։ Հրատարակությունը կարող է ներառել նաև քննարկման հարցեր, մեթոդական ցուցումներ, օրինակներ և հանձնարարություններ, որոնք նպաստում են մասնակիցների ակտիվ ներգրավմանը և ստացած գիտելիքների գործնական կիրառմանը։ Նյութը հատկապես օգտակար է հանրային և մասսայական գրադարանների աշխատողների, գրադարանային համակարգերի ղեկավարների, մեթոդիստների և գրադարանագիտության ոլորտում մասնագիտական պատրաստություն ստացող անձանց համար։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործնական ուղեցույց՝ նպաստելով գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման որակի բարձրացմանը և աշխատողների մասնագիտական զարգացմանը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Տերյանի գրական դպրոցի ուսումնասիրությանը խորհրդապաշտության գեղագիտական համակարգի համատեքստում՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի գաղափարական, պատկերային և ձևական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ գրականության մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում Տերյանի ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ թե մեկուսացված երևույթ, այլ եվրոպական և ռուսական խորհրդապաշտության հետ առնչվող լայն գրական-մշակութային գործընթացների շրջանակում։ Ուսումնասիրվում են խորհրդապաշտական գեղագիտության հիմնական սկզբունքները՝ իրականության տեսանելի շերտի հետևում թաքնված իմաստի որոնումը, խորհրդանիշի կարևորությունը, ներաշխարհի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությունը, երաժշտականության ձգտումը, տրամադրության գերակայությունը և բանաստեղծական խոսքի բազմիմաստությունը։ Այս տեսական հիմքի վրա վերլուծվում է Տերյանի ստեղծագործական համակարգը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա բանաստեղծական աշխարհի հիմնական մոտիվներին, այդ թվում՝ մենությանը, թախծին, երազին, կարոտին, սիրուն, հայրենիքի գաղափարին, հոգևոր որոնումներին և անցողիկության զգացողությանը։ Աշխատությունը կարևորում է Տերյանի ստեղծագործության մեջ խորհրդանիշների դերը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ թե որպես մեկ իմաստ ունեցող պատկերներ, այլ որպես բազմաշերտ գեղարվեստական նշաններ՝ արտահայտելով բանաստեղծի ներքին ապրումները և աշխարհընկալումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնապատկերին, գիշերին, աշնանը, մթնշաղին, ճանապարհին և այլ պատկերային համակարգերին, որոնք Տերյանի պոեզիայում վերածվում են հոգեվիճակների ու գաղափարների արտահայտման միջոցների։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բանաստեղծական ձևի ուսումնասիրությունը․ վերլուծվում են լեզվի երաժշտականությունը, հնչերանգը, կրկնությունները, ռիթմը, բառային ընտրությունը և պատկերավորման առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով ստեղծվում է Տերյանի պոեզիային բնորոշ նուրբ, մելամաղձոտ և ներքնապես լարված մթնոլորտը։ Միաժամանակ քննվում է նրա գրական դպրոցի ինքնատիպությունը՝ ցույց տալով, որ Տերյանի խորհրդապաշտությունը չի սահմանափակվում օտար գրական ազդեցությունների յուրացմամբ, այլ ձևավորվում է հայկական մշակութային, ազգային և պատմական իրականության հետ փոխազդեցության արդյունքում։ Այդ համատեքստում կարևոր է նաև ազգային ինքնության և հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը, քանի որ Տերյանի քնարերգության մեջ անձնական ու համամարդկային ապրումները հաճախ միահյուսվում են ազգային ճակատագրի և պատմական ժամանակի զգացողության հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Տերյանի ազդեցությանը հետագա հայ բանաստեղծության զարգացման վրա՝ դիտարկելով նրա ստեղծագործական սկզբունքների շարունակությունն ու վերաիմաստավորումը հաջորդ սերունդների գրականության մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր է հայ գրականության պատմության և գեղագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջականորեն հասկանալու 20-րդ դարասկզբի հայ պոեզիայի արդիականացման գործընթացը և Տերյանի ունեցած առանցքային դերակատարությունը այդ գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մշակութաբաններին, գեղագիտության մասնագետներին, հայ գրականության ուսուցիչներին, ուսանողներին և Տերյանի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Տերյանի գրական դպրոցը ներկայացնում է որպես ինքնատիպ գեղարվեստական համակարգ, որը միավորում է խորհրդապաշտական մտածողությունը, երաժշտական ու խորհրդանշական պոետիկան և ազգային գրական ավանդույթը՝ ձևավորելով հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է հանքահումքի համալիր օգտագործմամբ զբաղվող ձեռնարկությունների հարկման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պետական եկամուտների ձևավորման միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հանքարդյունաբերական ոլորտի հարկային բեռի կառուցվածքը, գործող հարկատեսակների կիրառման արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների տնտեսական վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքային ռեսուրսների օգտագործման ռոյալթի համակարգին, շահութահարկի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև բնապահպանական վճարների և ռեսուրսների վերականգնման ծախսերի հաշվառման մեխանիզմներին։ Գրքում դիտարկվում են նաև համալիր վերամշակման տեխնոլոգիաների ներդրման հարկային խթանման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հումքի օգտագործման խորությունը և նվազեցնել թափոնների ծավալը։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ուսումնասիրում է միջազգային փորձը՝ հատկապես այն երկրներում, որտեղ հանքահումքային ոլորտի հարկումը ուղղված է ոչ միայն եկամուտների ապահովմանը, այլև կայուն զարգացման խթանմանը։ Աշխատությունը ընդգծում է հարկային քաղաքականության բարելավման անհրաժեշտությունը՝ որպես գործիք հանքահումքային համալիրի արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների և հանքարդյունաբերության ոլորտի քաղաքականություն մշակողների համար։