ՀՀ համայնքների զարգացման անհամաչափությունը և դրա լուծման ուղիները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, առկա խնդիրների բացահայտման և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային վարչարարությունը դիտարկվում է որպես պետական ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետությունից կախված են հարկային եկամուտների հավաքագրումը, հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարումը, տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների որակը, ինչպես նաև հարկային համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը։ Ուսումնասիրվում են հարկային հաշվառման, հայտարարագրման, վերահսկողության, ստուգումների, հարկային պարտավորությունների կատարման և հարկային խախտումների կանխարգելման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկ վճարողների համար դրանց հասկանալիության բարձրացմանը և հարկային մարմինների գործունեության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Քննվում են հարկային օրենսդրության կիրառման ընթացքում առաջացող գործնական խնդիրները, իրավական կարգավորումների որոշակիության և կայունության նշանակությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության և պարտականությունների կատարման միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացների ավտոմատացմանը, տվյալների մշակման արագացմանը, վարչարարական ծախսերի նվազեցմանը և հարկային վերահսկողության նպատակային կազմակերպմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված վերահսկողական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է հարկային մարմինների ռեսուրսներն առավել արդյունավետ ուղղել բարձր ռիսկայնություն ունեցող ոլորտների և գործարքների ուսումնասիրությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հարկային կարգապահության բարձրացմանը, հարկային խախտումների և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը, ինչպես նաև կամավոր հարկային համապատասխանության խթանմանը։ Քննարկվում է հարկային մարմինների և հարկ վճարողների միջև հաղորդակցության բարելավման, խորհրդատվական ծառայությունների զարգացման և վարչարարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման նշանակությունը։ Հնարավոր բարեփոխումները դիտարկվում են նաև պետական բյուջեի եկամուտների կայունության, գործարար միջավայրի և տնտեսության զարգացման հետ փոխկապակցված։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու հարկային վարչարարության կատարելագործման կազմակերպական, իրավական, տեխնոլոգիական և տնտեսական ուղղություններ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով պետական շահերը և հարկ վճարողների օրինական իրավունքները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հարկային համակարգի, պետական ֆինանսների, տնտեսագիտության, հանրային կառավարման և ֆինանսական իրավունքի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է զարկերակային գերճնշում ունեցող հիվանդներին Երևանի բուժհաստատություններում ցուցաբերվող բժշկական օգնության արդյունավետության ուսումնասիրությանը և գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել զարկերակային գերճնշման ախտորոշման, բուժման, հսկողության և կանխարգելման գործընթացների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել հիվանդների բուժման արդյունքների վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդների բժշկական օգնության կազմակերպման առանձնահատկությունները, բժշկական ծառայությունների հասանելիությունը, ախտորոշման և բուժման մոտեցումները, բուժման շարունակականությունը և հիվանդների բժշկական հսկողության կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում զարկերակային ճնշման վերահսկման արդյունավետությանը, բուժման նկատմամբ հիվանդների հետևողականությանը և բժշկական անձնակազմի կողմից իրականացվող խորհրդատվական ու կանխարգելիչ աշխատանքներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն բուժական միջոցառումների արդյունքները, այլև առողջապահական համակարգի կազմակերպական այն մեխանիզմները, որոնք պայմանավորում են հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության և բուժման արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հիվանդների տարիքային և սոցիալական առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը, ուղեկցող խնդիրների առկայությունը, բուժման տարբեր մոտեցումների կիրառումը և բուժհաստատությունների միջև ծառայությունների կազմակերպման հնարավոր տարբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը, ռիսկերի գնահատմանը և բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ զարկերակային գերճնշման արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն համապատասխան բուժում, այլև երկարատև բժշկական հսկողություն և հիվանդի ակտիվ մասնակցություն։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի առողջապահության կազմակերպման տեսանկյունից, քանի որ ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել բժշկական օգնության որակի գնահատման, առկա թերությունների բացահայտման և բուժօգնության կազմակերպման մեխանիզմների կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել սրտաբաններին, ընտանեկան բժիշկներին, թերապևտներին, առողջապահության կազմակերպիչներին, բժշկական ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կլինիկական և կազմակերպական մոտեցումները՝ փորձելով գնահատել Երևանի բուժհաստատություններում զարկերակային գերճնշում ունեցող հիվանդների բուժօգնության արդյունավետությունը և ներկայացնել դրա բարելավման հնարավոր ուղղությունները։

Литература

Այս գիրքը ներկայացնում է Hrant Matevosyan-ի ստեղծագործական աշխարհը՝ ընդգրկելով նրա արձակ գործերի բնորոշ թեմաները, ոճը և գաղափարական խորությունը։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում գյուղական կյանքի իրականությունը, մարդու և բնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։ Մաթևոսյանի արձակը առանձնանում է լեզվական հարստությամբ, հոգեբանական նրբությամբ և պատկերավոր մտածողությամբ՝ հաճախ համադրելով առօրյա իրականությունը և փիլիսոփայական ենթատեքստը։ Գրքում ընդգծվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը գյուղական համայնքների վրա և մարդու ներքին պայքարը ավանդույթի ու փոփոխության միջև։ Նրա գործերը համարվում են ժամանակակից հայ արձակի կարևորագույն էջերից մեկը՝ ձևավորելով նոր գեղարվեստական մտածողություն և խորացնելով հայ գրականության հոգեբանական ուղղությունը։

Лингвистика

Գիրքը ընդգրկում է՝ հայերեն լեզվի ծագման և ձևավորման հիմնական հարցերը, գրաբարից մինչև միջին և նոր հայերեն անցման գործընթացները, լեզվական փոփոխությունների պատմական օրինաչափությունները, բարբառային և գրական լեզվի զարգացման առանձնահատկությունները, հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրության հիմնական գիտական մոտեցումները։ Այն օգտակար է՝ հայագիտության և լեզվաբանության ուսանողների համար, դասախոսների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի պատմական զարգացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է հայոց լեզվի զարգացման ամբողջական պատկեր՝ ընդգծելով նրա պատմական շերտերն ու փոփոխությունների տրամաբանությունը։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մեկ բյուրեղի վրա իրականացվող ցանցերի՝ Network-on-Chip (NoC) համակարգերի ավտոմատացված նախագծման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի ծրագրային և ալգորիթմական գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավտոմատացնել բարդ ինտեգրալ համակարգերի ներբյուրեղային հաղորդակցական ենթակառուցվածքի նախագծման հիմնական փուլերը՝ նվազեցնելով նախագծման ժամանակը, մարդկային աշխատանքի ծավալը և սխալների հավանականությունը։ Ժամանակակից բազմամիջուկային և համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումներում հաշվարկային հանգույցների քանակի աճը մեծացնում է դրանց միջև տվյալների արագ և հուսալի փոխանակման կազմակերպման կարևորությունը։ Այդ պայմաններում ավանդական ընդհանուր հաղորդակցական գծերը կարող են սահմանափակել համակարգի թողունակությունը և մասշտաբայնությունը, մինչդեռ ցանցային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տվյալների փոխանցումը կազմակերպել ավելի ճկուն և բաշխված եղանակով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ներբյուրեղային ցանցերի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները՝ երթուղիչները, կապուղիները, ցանցային հանգույցները, հաղորդագրությունների փոխանցման մեխանիզմները և տվյալների երթուղավորման ալգորիթմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցի տոպոլոգիայի ընտրությանը, քանի որ դրա կառուցվածքը անմիջականորեն ազդում է հաղորդակցության ուշացումների, թողունակության, էներգիայի սպառման և սարքավորման ռեսուրսների օգտագործման վրա։ Ավտոմատացված նախագծման միջոցների միջոցով հնարավոր է ձևակերպել համակարգի պահանջները և դրանց հիման վրա ստանալ համապատասխան ցանցային ճարտարապետության տարբերակներ՝ հաշվի առնելով հաշվարկային հանգույցների քանակը, հաղորդակցության ինտենսիվությունը, տարածական սահմանափակումները և տեխնիկական այլ պարամետրեր։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նախագծման բազմակրիտերիալ օպտիմալացումը։ Ներբյուրեղային ցանցի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել բարձր արտադրողականություն, ցածր հաղորդակցական ուշացում, ընդունելի էներգասպառում, փոքր ապարատային ծախս և անհրաժեշտ հուսալիություն։ Այդ պատճառով ավտոմատացված համակարգը կարող է կիրառել մոդելավորման, գնահատման և օպտիմալացման ալգորիթմներ՝ տարբեր նախագծային լուծումներ համեմատելու և առավել նպատակահարմար տարբերակը ընտրելու համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախագծման գործընթացի ավտոմատացման տարբեր մակարդակները՝ ցանցի տոպոլոգիայի և երթուղավորման մեխանիզմի ընտրությունից մինչև ապարատային նկարագրության ստեղծում և դրա հետագա ինտեգրում բյուրեղի ընդհանուր նախագծում։ Ծրագրային գործիքների կիրառմամբ հնարավոր է կրճատել նախագծման ցիկլը և ավելի վաղ փուլերում հայտնաբերել հնարավոր խցանումները, հաղորդակցության կոնֆլիկտները և կատարողականության սահմանափակումները։ Մոդելավորման և փորձարկման միջոցով կարող են գնահատվել մշակված միջոցների արդյունավետությունը տարբեր ծանրաբեռնվածությունների և ցանցային կոնֆիգուրացիաների պայմաններում։ Կարևոր ցուցանիշներ են հաղորդագրությունների փոխանցման միջին և առավելագույն ուշացումը, ցանցի թողունակությունը, երթուղիչների զբաղվածությունը, էներգիայի սպառումը և ապարատային ռեսուրսների ծավալը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված ավտոմատացված նախագծման միջոցները կարող են կիրառվել բազմամիջուկային պրոցեսորների, համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումների, ներկառուցված համակարգերի և այլ բարդ ինտեգրալ սարքերի նախագծման գործընթացներում։ Դրանք կարող են նպաստել նախագծման արագացմանը, տարբեր ճարտարապետական լուծումների համեմատության պարզեցմանը և վերջնական համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, համակարգչային ճարտարապետության, VLSI նախագծման, ավտոմատացված նախագծման և ներբյուրեղային հաղորդակցական համակարգերի մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է համակարգչային ճարտարապետության, ցանցային տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված նախագծման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արդյունավետ գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավելի արագ և օպտիմալ կերպով նախագծել բարդ ներբյուրեղային ցանցեր։

Информатика

Այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի նախագծման և հետազոտության մեթոդներին՝ օգտագործելով սկալյար չափանիշներ՝ նպատակ ունենալով պարզեցնել բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները և ապահովել կառավարման համակարգերի կայուն և արդյունավետ աշխատանքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բազմափոփոխական դինամիկ համակարգեր, որտեղ կառավարման ազդակները և ելքային մեծությունները փոխկապակցված են, ինչը բարդացնում է դասական կարգավորման մեթոդների կիրառումը։ Հեղինակը ներկայացնում է մոտեցումներ, որոնց միջոցով բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները վերածվում են սկալյար չափանիշներով արտահայտված խնդիրների՝ օգտագործելով կշռային գործակիցներ, Լյապունովի ֆունկցիաներ և որակի ինդեքսներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը մեկ միասնական չափման միջոցով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև կայունության պայմանները, անցումային գործընթացների որակը և կարգավորման ճշգրտությունը տարբեր կառուցվածք ունեցող համակարգերում՝ ընդգծելով, թե ինչպես են սկալյար չափանիշները նպաստում նախագծման գործընթացի պարզեցմանը։ Բացի տեսական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև կիրառական օրինակներ, որտեղ բազմաչափ համակարգերի կառավարումը իրականացվում է ինժեներական պրակտիկայում՝ արդյունաբերական ավտոմատացման, էներգետիկ համակարգերի և տեխնոլոգիական գործընթացների ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է մեթոդաբանական մոտեցում, որը հնարավորություն է տալիս արդյունավետորեն նախագծել և գնահատել բարդ բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերը՝ օգտագործելով պարզեցված սկալյար գնահատման գործիքներ։