Մամուլի տեղեկատվական արդյունավետ միջոցներ (ղարաբաղյան հիմնահարց)

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսության չդիտարկվող և պաշտոնական հաշվառումից դուրս մնացող գործունեության ձևերի, դրանց առաջացման պատճառների, սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և կրճատման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն տնտեսական հարաբերություններն են, որոնք ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն չեն արտացոլվում պաշտոնական վիճակագրական, հարկային և վարչական հաշվառման համակարգերում։ Քննվում են ստվերային գործունեության ձևավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները՝ հարկային բեռի ընկալումը, վարչարարության արդյունավետությունը, կարգավորումների բարդությունը, կանխիկ գործարքների տարածվածությունը, չգրանցված զբաղվածությունը և տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման հետ կապված խթանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստվերային տնտեսության ծավալների գնահատման մեթոդաբանական դժվարություններին, քանի որ դրա բնույթը սահմանափակում է ուղղակի վիճակագրական դիտարկումների հնարավորությունը և պահանջում է տարբեր ցուցանիշների ու անուղղակի գնահատման մեթոդների համադրում։ Վերլուծվում են չգրանցված տնտեսական գործունեության հնարավոր հետևանքները պետական եկամուտների, մրցակցային միջավայրի, աշխատանքի շուկայի, սոցիալական պաշտպանության համակարգի և պաշտոնական տնտեսական վիճակագրության արժանահավատության համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստվերային զբաղվածության խնդիրը, երբ աշխատանքային հարաբերությունները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլվել պաշտոնական հաշվառման մեջ՝ ազդելով հարկային և սոցիալական վճարումների, աշխատողների սոցիալական երաշխիքների և աշխատանքի շուկայի իրական պատկերի գնահատման վրա։ Կրճատման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսական գործունեության պաշտոնականացման խթանների ուժեղացման, հարկային ու վարչական ընթացակարգերի պարզեցման, թվային հաշվառման համակարգերի զարգացման, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական հաստատությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդման համատեքստում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ ստվերային գործունեության նվազեցումը պահանջում է ոչ միայն վերահսկողական մեխանիզմներ, այլև այնպիսի ինստիտուցիոնալ պայմաններ, որոնց դեպքում օրինական տնտեսական գործունեությունը տնտեսվարողների և աշխատողների համար դառնում է առավել հասանելի ու կանխատեսելի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, աշխատանքի տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ստվերային տնտեսական գործունեության պատճառներն ու դրա սահմանափակման տնտեսական մեխանիզմները վերլուծելու նպատակով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում շրջանառվող էնտերոբակտերիաների տարբեր տեսակների նկատմամբ ախտահանիչ նյութերի զգայունության ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ էնտերոբակտերիաների մի շարք ներկայացուցիչներ կարող են առաջացնել մարդկանց և կենդանիների վարակիչ հիվանդություններ, տարածվել շրջակա միջավայրում և պահպանվել տարբեր օբյեկտների վրա՝ ստեղծելով համաճարակաբանական և սանիտարահիգիենիկ ռիսկեր։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են միկրոօրգանիզմների և ախտահանիչ նյութերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե տարբեր ախտահանիչների նկատմամբ ինչպիսի զգայունություն են ցուցաբերում Հայաստանի պայմաններում շրջանառվող շտամները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտահանման արդյունավետության վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ օգտագործվող նյութի հատկություններին, կոնցենտրացիային, ազդեցության տևողությանը, մանրէի կենսաբանական առանձնահատկություններին և շրջակա միջավայրի պայմաններին։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ ախտահանիչների նկատմամբ զգայունության վերաբերյալ տվյալները կարող են հիմք հանդիսանալ առավել արդյունավետ սանիտարահիգիենիկ միջոցառումների ընտրության և ախտահանման ռեժիմների կատարելագործման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել մանրէաբանական հսկողության, վարակների կանխարգելման և կենսաբանական անվտանգության համակարգերի բարելավմանը՝ հատկապես առողջապահական, անասնաբուժական, սննդի արտադրության և այլ ոլորտներում, որտեղ ախտահանման արդյունավետությունը կարևոր նշանակություն ունի։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանրէաբաններին, համաճարակաբաններին, ախտաբաններին, անասնաբույժներին, սննդի անվտանգության մասնագետներին, լաբորատոր հետազոտողներին և կենսաբժշկական ոլորտի ուսանողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ կարող է հանդիսանալ Հայաստանի տարածքում միկրոօրգանիզմների շրջանառության, դրանց կենսաբանական հատկությունների և ախտահանման նկատմամբ արձագանքի հետագա ուսումնասիրությունների համար՝ նպաստելով վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների զարգացմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության շրջանակում գնաճի նպատակադրման մեխանիզմի կիրառման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գների կայունության ապահովման, գնաճային սպասումների կառավարման և կենտրոնական բանկի դրամավարկային գործիքների արդյունավետ օգտագործման հարցերն են։ Քննվում է գնաճի նպատակադրման տնտեսական էությունը, դրա ձևավորման նախադրյալները և այն հիմնական պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են այս ռազմավարության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրամավարկային քաղաքականության նպատակների և գործիքների փոխկապակցվածությանը, տոկոսադրույքների փոփոխությունների ազդեցությանը տնտեսության վրա, փողի առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև դրամավարկային ազդակների փոխանցման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են գնաճի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ համախառն պահանջարկի փոփոխությունները, արտադրության ծախսերը, փոխարժեքի տատանումները, ներմուծվող ապրանքների գները և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ արտաքին շուկաներից և ներմուծումից կախվածությունը կարող է սահմանափակել միայն դրամավարկային գործիքներով գնաճային գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև կենտրոնական բանկի հաղորդակցման քաղաքականության և հասարակության գնաճային սպասումների միջև կապը։ Դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ վստահությունը, որոշումների կանխատեսելիությունը և նպատակների հստակ ներկայացումը դիտարկվում են որպես գնաճի նպատակադրման արդյունավետության կարևոր պայմաններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման անհրաժեշտությանը, ֆինանսական համակարգի կայունությանը և տնտեսական աճի ու գների կայունության միջև հնարավոր փոխազդեցություններին։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գնաճի նպատակադրման կիրառման առանձնահատկությունները և բացահայտելու դրա արդյունավետությունը սահմանափակող կառուցվածքային ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային կարգավորման և ֆինանսական քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գնաճի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

География

Աշխարհագրական-երկրագրական եզրույթների և հասկացությունների հայերեն-պարսկերեն, պարսկերեն-հայերեն բառարան աշխատությունը մասնագիտական երկլեզու տեղեկատու բառարան է, որը նախատեսված է աշխարհագրության և երկրագիտության ոլորտներում օգտագործվող հիմնական տերմինների համակարգված թարգմանության և մեկնաբանության համար, այն ընդգրկում է աշխարհագրական երևույթների, ռելիեֆի ձևերի, կլիմայական հասկացությունների, ջրաբանական և էկոլոգիական տերմինների լայն շրջանակ՝ ներկայացնելով դրանց հայերեն և պարսկերեն համարժեքները, գիրքը բացատրում է նաև գիտական տերմինների կիրառության համատեքստային առանձնահատկությունները, ինչը օգնում է ճիշտ հասկանալ մասնագիտական գրականությունը երկու լեզուներով, միաժամանակ այն կարևոր օժանդակ աղբյուր է թարգմանիչների, ուսանողների, աշխարհագրագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների համար, քանի որ նպաստում է գիտական հաղորդակցության ճշգրտությանը և տերմինաբանական միասնությանը։

Биология

Այս գիրքը ներկայացնում է ժամանակակից գենետիկայի հիմնախնդիրներին նվիրված գրականության հանձնարարական ցանկ՝ ծառայելով որպես տեղեկատվական և ուսումնագիտական ուղեցույց ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ներառում է գենետիկայի տարբեր ուղղություններին վերաբերող գիտական աշխատություններ, ուսումնասիրություններ և հրատարակություններ, որոնք ընդգրկում են ժառանգականության, գենային կառուցվածքների, գենետիկական հետազոտությունների և կենսաբանական նորարարությունների արդիական հարցերը։ Գրքում համակարգված ներկայացված աղբյուրները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալ ժամանակակից գենետիկայի զարգացման հիմնական ուղղություններին, ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական և հետազոտական նպատակներով։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, բժիշկների, հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և գենետիկայի ոլորտի նորագույն ձեռքբերումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է կապարի երկրորդային հումքից մետաղական կապարի կորզման և չլուծվող անոդների ստացման տեխնոլոգիաների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել կապար պարունակող երկրորդային նյութերի վերամշակման հնարավորությունները և մշակել տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք թույլ կտան բարձր արդյունավետությամբ ստանալ մետաղական կապար և դրանից պատրաստել էլեկտրաքիմիական գործընթացներում կիրառելի չլուծվող անոդներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երկրորդային կապարային հումքի բաղադրությունը, հիմնական բաղադրիչները, ուղեկցող խառնուրդները և դրանց ազդեցությունը վերամշակման գործընթացի արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի նախապատրաստման, քիմիական և մետալուրգիական փոխակերպումների, կապարի տարանջատման և մաքրման փուլերին, ինչպես նաև վերջնական արտադրանքի որակական ցուցանիշների ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հումքի մշակման տարբեր եղանակների համեմատական ուսումնասիրություն, տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրություն և օպտիմալացում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կապարի կորզման աստիճանը և նվազեցնել նյութական ու էներգետիկ ծախսերը։ Չլուծվող անոդների ստացման հատվածում կարևոր նշանակություն ունի դրանց քիմիական կազմի, կառուցվածքի, մեխանիկական ամրության, էլեկտրաքիմիական կայունության և շահագործման ընթացքում ցուցաբերած հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև երկրորդային հումքի արդյունավետ օգտագործման և թափոնների ծավալի նվազեցման խնդիրը, ինչը կապարի վերամշակման տեխնոլոգիաներին տալիս է ոչ միայն տնտեսական, այլև բնապահպանական նշանակություն։ Մշակվող տեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են նպաստել արժեքավոր մետաղի վերադարձին արտադրական շրջանառություն, բնական հանքային պաշարների նկատմամբ պահանջարկի նվազեցմանը և արդյունաբերական թափոնների ավելի արդյունավետ կառավարմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ կապարի երկրորդային հումքի վերամշակման կատարելագործված տեխնոլոգիական սխեմաների մշակման, մետաղի կորզման արդյունավետության բարձրացման և չլուծվող անոդների արտադրության համար առավել նպատակահարմար նյութատեխնիկական լուծումների ընտրության համար։