Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловСельское хозяйство
Ирригация эчмиадзинских земель ( Эриванская губерния )
Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հողերի ոռոգման համակարգերի ուսումնասիրությանը՝ Էրիվանի նահանգի պատմատնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի ջրապահովման խնդիրներն են, ոռոգման ցանցերի կառուցվածքը, ջրային ռեսուրսների օգտագործման եղանակները և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում Էջմիածնի շրջանի բնական և տնտեսական պայմանների, հողային ֆոնդի առանձնահատկությունների և գյուղատնտեսության մեջ ոռոգման ունեցած նշանակության մասին։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել ոռոգման համար օգտագործվող գետերը, ջրանցքները, առուները և այլ ջրային աղբյուրները, ինչպես նաև դրանցից ջուրը գյուղատնտեսական հողատարածքներ հասցնելու կառուցվածքներն ու մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման ցանցերի տեխնիկական վիճակին, ջրի բաշխման կազմակերպմանը, ջրային կորուստներին և համակարգերի պահպանման ու վերանորոգման անհրաժեշտությանը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև տարբեր տեսակի հողերի և մշակաբույսերի ջրապահանջի, ոռոգման ժամանակացույցի և գյուղատնտեսական աշխատանքների արդյունավետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Ոռոգման համակարգերի զարգացումը հատկապես կարևոր էր այնպիսի պայմաններում, որտեղ գյուղատնտեսական արտադրության արդյունքները մեծապես կախված էին բնական տեղումների անկայունությունից և արհեստական ջրամատակարարման հնարավորություններից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ոռոգման համակարգերի կառավարմանը, ջրի օգտագործման իրավական ու վարչական կարգավորմանը, հողատերերի և ջրօգտագործողների հարաբերություններին և այդ ոլորտում առկա տնտեսական խնդիրներին։ Էջմիածնի հողերի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանի գյուղատնտեսական զարգացման վրա ջրային տնտեսության ազդեցությունը և հասկանալու, թե ինչպես էին ոռոգման ենթակառուցվածքները նպաստում հողերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսական և ինժեներական մտածողության արտացոլում, քանի որ ոռոգման համակարգերի կառուցումն ու շահագործումը պահանջում էին ինչպես տեխնիկական գիտելիքներ, այնպես էլ ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կազմակերպում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության և ջրային տնտեսության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հողաշինարարներին, ինժեներներին, պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, տնտեսագետներին, ինչպես նաև Էջմիածնի և Էրիվանի նահանգի տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։
Обновлено. 2026-09-05Медицина
Հեպատիտ և վիրուսային ինֆեկցիաների տարածվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում չարորակ ուռուցքներով հիվանդների մոտ և լյարդի ախտահարումը քիմիաթերապիայի ընթացքում
Պարենտերալ վիրուսային հեպատիտները հատկապես В և с (HB և НС) դասվում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կարևորագույն խնդիրների շարքին, որովհետև աշխարհի բնակչության 2 մլրդ-ի մոտ հայտնաբերվել են НВ վիրուսի շճաբանական դրոշմներ, ինչը հաստատում է ներկա և անցյալ ինֆեկցիայի առկայությունը: Նրանցից 350-400 մլն-ը համարվում են քրոնիկ վիրուսակիրներ / Изучение различных аспектов инфекций гепатита и с (НВ и НС) у больных с онкологической патологией представляет особую актуальность, так как при лечении основного заболевания возможна реактивация вирусов парентеральных гепатитов, требующая нежелательное изменение тактики лечения Հրատ.՝ ՀՀ ԱՆ ակադեմիկոս Ս. Ք. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ, Երևան, 2010, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/5751] [dspace.nla.am]
Обновлено. 2026-09-15История
Illustrated Armenia and the Armenians
Այս պատկերազարդ հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմական, մշակութային ու ազգային ժառանգության բազմակողմանի պատկերը՝ համադրելով տեղեկատվական նյութերն ու հարուստ պատկերազարդումները։ Գրքում լուսաբանվում են երկրի բնաշխարհը, պատմական հուշարձանները, ճարտարապետական կոթողները, հոգևոր կենտրոնները, ազգային ավանդույթները, կենցաղը, արվեստը և մշակութային արժեքները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալ հայկական ինքնության ձևավորմանն ու զարգացման հիմնական փուլերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պատմամշակութային ժառանգության պահպանման, ազգային սովորույթների, տոնական մշակույթի և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին։ Պատկերազարդ նյութերը լրացնում են ներկայացվող տեղեկատվությունը՝ ստեղծելով Հայաստանի պատմության, բնության և մշակույթի ամբողջական ու տեսողականորեն հարուստ պատկեր։ Հրատարակությունը նախատեսված է Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով և ազգագրությամբ հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների, զբոսաշրջիկների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են առավել խորությամբ ճանաչել հայ ժողովրդի հարուստ պատմամշակութային ժառանգությունը։
Обновлено. 2026-09-04Экономика
Հակաճգնաժամային միջոցառուսների արդյունավետության բարձրացսան ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում. հարկային ասպեկտ
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հակաճգնաժամային միջոցառումների արդյունավետության բարձրացման հարցերին՝ հարկային քաղաքականության տեսանկյունից։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական ճգնաժամերի ժամանակ կիրառվող հարկային գործիքները՝ հարկային արտոնություններ, արտակարգ տուրքի քաղաքականություն, գանձումների և հարկային պարտավորությունների վերաձևավորում, ինչպես նաև հարկային խթանների միջոցով արտադրության, ներդրումների և զբաղվածության աջակցման մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է հարկային միջամտությունների ազդեցությունը բիզնես միջավայրի կայունության, պետական բյուջեի եկամուտների և սոցիալական ծախսերի վրա, ընդգծելով ընթացակարգերի արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Աշխատությունում ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ, ռիսկերի գնահատման մեթոդներ և առաջարկություններ՝ հարկային համակարգի ճկունության և հակաճգնաժամային գործիքների արդյունավետության բարձրացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների, պետական կառավարման և ֆինանսական ոլորտի աշխատակիցների համար՝ նպաստելով Հայաստանում տնտեսական կայունության պահպանմանը և ճգնաժամերի հետևանքների մեղմմանը։
Обновлено. 2026-09-23Химия
Стереоселективный синтез производных тирозина глутаминовой кислоты - прекурсоров для получения радиотрейсеров, применяемых в позитронной эмиссионной томографии
Աշխատությունը նվիրված է թիրոզինի և գլուտամինաթթվի ածանցյալների ստերեոսելեկտիվ սինթեզի մեթոդների մշակմանն ու հետազոտմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես պոզիտրոնային էմիսիոն տոմոգրաֆիայում կիրառվող ռադիոթրեյսերների ստացման հեռանկարային նախանյութեր։ Հետազոտության հիմքում ընկած է օպտիկապես ակտիվ ամինաթթուների նպատակային կառուցման խնդիրը, քանի որ կենսաբանական համակարգերում մոլեկուլների տարածական կառուցվածքը կարող է էական նշանակություն ունենալ դրանց ճանաչման, փոխադրման և նյութափոխանակային գործընթացներին մասնակցության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քիրալ կենտրոնների վերահսկվող ձևավորմանը, համապատասխան էնանտիոմերների ստացման ընտրողականությանը և այն սինթետիկ մոտեցումների ընտրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել նպատակային միացությունների ստերեոքիմիական մաքրությունը։ Քննվում են սկզբնական նյութերի և միջանկյալ միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պաշտպանիչ խմբերի կիրառման հնարավորությունները, ռեակցիաների հաջորդականությունը և վերջնական ածանցյալների ստացման պայմանները։ Կարևորվում է սինթեզված նյութերի կառուցվածքի և ստերեոքիմիական կազմի հաստատումը ֆիզիկաքիմիական ու սպեկտրային հետազոտության համապատասխան մեթոդներով։ Թիրոզինի և գլուտամինաթթվի ածանցյալների ընտրությունը պայմանավորված է այդ ամինաթթուների կենսաբանական նշանակությամբ և դրանց հիմքով այնպիսի մոլեկուլային համակարգեր ստեղծելու հնարավորությամբ, որոնք կարող են հետագայում համապատասխան ռադիոնուկլիդային նշում ստանալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նախանյութերի քիմիական կառուցվածքի հարմարեցումը հետագա ռադիոքիմիական փոխակերպումների պահանջներին՝ միաժամանակ պահպանելով մոլեկուլի անհրաժեշտ ստերեոքիմիական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են նաև սինթեզի արդյունավետության, ընտրողականության, նյութերի կայունության և մաքրման խնդիրները, որոնք կարևոր են ռադիոդեղագործական նշանակության միացությունների մշակման տեսանկյունից։ Ստացված նախանյութերը կարող են հիմք ծառայել ռադիոակտիվ իզոտոպներով նշված կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ստեղծման համար, որոնք պոզիտրոնային էմիսիոն տոմոգրաֆիայի ընթացքում օգտագործվում են օրգանիզմում որոշակի կենսաքիմիական և նյութափոխանակային գործընթացների ոչ ինվազիվ պատկերավորման ու գնահատման նպատակով։ Քիմիական սինթեզի և բժշկական պատկերավորման տեխնոլոգիաների միջև նման կապը հետազոտությանը տալիս է միջառարկայական բնույթ՝ միավորելով օրգանական քիմիայի, ստերեոքիմիայի, ռադիոքիմիայի և մոլեկուլային ախտորոշման խնդիրները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նոր ռադիոթրեյսերների ստեղծման համար անհրաժեշտ քիրալ նախանյութերի մշակման, դրանց սինթեզի արդյունավետ ուղիների ընտրության և պոզիտրոնային էմիսիոն տոմոգրաֆիայի համար կիրառելի մոլեկուլային գործիքների հետագա հետազոտության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել օրգանական և դեղագործական քիմիայի, ռադիոքիմիայի, միջուկային բժշկության ու բժշկական պատկերավորման ոլորտներում աշխատող մասնագետների և հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-23Экономика
Եվրոպական վալյուտային միություն
Եվրոպական վալյուտային միությունը (European Monetary Union, EMU) տնտեսական և դրամավարկային համագործակցության համակարգ է, որի նպատակն է ապահովել անդամ երկրների միասնական դրամավարկային քաղաքականություն և ընդհանուր արժույթ՝ եվրոն։ Այն հանդիսանում է Եվրոպական միություն ինտեգրացիոն գործընթացի կարևոր փուլերից մեկը և ուղղված է անդամ երկրների տնտեսությունների կայունացմանը, առևտրի հեշտացմանը և ֆինանսական համակարգերի միավորմանը։ Վալյուտային միության հիմնական տարրը միասնական արժույթի՝ եվրոյի ներդրումն է, որը կառավարվում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի կողմից։ Այս համակարգում անդամ երկրները կորցնում են իրենց ազգային դրամավարկային քաղաքականության ինքնուրույնությունը՝ փոխանցելով այն ընդհանուր կառավարման մարմիններին։ Եվրոպական վալյուտային միության նպատակներն են գնաճի վերահսկումը, փոխարժեքների կայունության ապահովումը, տնտեսական ինտեգրացիայի խորացումը և ներքին շուկայի արդյունավետության բարձրացումը։ Միաժամանակ այն նպաստում է գործարքների ծախսերի նվազեցմանը և ներդրումների խթանմանը անդամ երկրներում։ Սակայն համակարգը նաև ունի մարտահրավերներ, օրինակ՝ տարբեր երկրների տնտեսական անհավասար զարգացվածությունը և միասնական դրամավարկային քաղաքականության սահմանափակ ճկունությունը։
Обновлено. 2026-09-17